Garvi ગરવી ગુજરાત Gujarat

કોઇ પણ વ્યક્તિ માતૃભૂમિ છોડી વિદેશ વસવાટે જાય ત્યારે માતૃભાષાથી પણ કંઇક અંશે વિખૂટુ પડી જાય છે. આજ અંજપો તેને ભાષા અને ભૂમિ થકી કંઇક કરવા પ્રેરે છે અને પ્રેરણાસ્રોતનું પરિણામ છે - "પ્રભાતનાં પુષ્પો". ગુજરાતી ભાષામાં સર્વપ્રથમ શરૂ થયેલાં આ બ્લૉગને અવકાશની પળોમાં સીંચીને આજે પરિપકવ વૃક્ષ બનતા જોવાનો આનંદ દેશવિરહને ભુલાવવામાં મદદરૂપ થયો છે. - એસ વી

નવરાત્રિની રાસ રમઝટ
(click here for complete list)

અનામી – વાહ જનાબ, વાહ જનાબ

February 29th, 2012

આખી જીન્દગી હું વારંવાર એક પાપ કરતો રહ્યો,
ધૂળ મારા પર હતી ને હું અરીસો સાફ કરતો રહ્યો.

કેવી અજીબ વાત બની ગઈ જીવનમાં મારી સાથે,
ભૂલ મારી હતીને એ દોસ્ત હું તને માફ કરતો રહ્યો.

ન્યાય દેવાવાળો મારી ઉપર બેઠો છે એ ભૂલીને,
હું ન્યાયાલય ખોલીને બધાનો ઇન્સાફ કરતો રહ્યો.

જે મારી વિરુદ્ધ હતા એમને મનાવવાના પ્રયત્નોમાં,
જે મારી સાથે હતા એમને મારી ખિલાફ કરતો રહ્યો.

ખુદ મારા વિષે તો રતીભારનુય જાણતો નહોતો,
ને ખુદાના અસ્તિત્વ વિષે વાદવિવાદ કરતો રહ્યો.

જીવન આખું કેવળ હવામાં કિલ્લાઓજ બાંધ્યા,
ને જે આંખ સામે હતું એ બધું બરબાદ કરતો રહ્યો.

ખુદ મનેજ સમજવામાં હું જબરી થાપ ખાઈ ગયો,
ત્યાગના બહાને વરસોના વરસો પ્રમાદ કરતો રહ્યો.

વર્તમાનમાં શું થઇ રહ્યું છે એનું ધ્યાન ના રહ્યું,
ભવિષ્યમાં શું થશે એ વિષે બહુ સંતાપ કરતો રહ્યો.

બીજાઓને પણ કૈક કહેવું છે એ સમજ્યા વગર,
ખુદની સાથેજ આખુ જીવન વાર્તાલાપ કરતો રહ્યો.

મારી કવિતાઓ ખુદ મનેજ કહી સંભળાવીને,
હું ખુશ થઈને વાહ જનાબ, વાહ જનાબ કરતો રહ્યો.

         - અનામી (Aanami – Gujarati. Kavita / Poems in Gujarati. Literature and art site)

ગુલામ મોહમ્મદ શેખ – હું

February 20th, 2012

ઊંઘને ઓંલવીને જો થાય તો તાપણું કરું.
આખી દુનિયાની આંખો ઠરી જાય,
આકાશના જીવ કબર પરનાં નિશાનો જેવા જીવે,
આવી ધૂળ પર.
જાતને ખંજવાળતો પવન ઘસાતો જાય,
બધાં − બધાં ય રૂપ.
કાદવના અદ્દભુત છંદમાં એક રૂપ થઈ જાય.
હું ઘાસમાં મસ્તકોની છાપ પાડતો ફરું.
ફિરસ્તાઅોના ભેજામાં.
ભેદી મધપૂડા જામે,
આસમાની ફૂલનાં પીળાં ટપકાં
જીવડા કોચી ને ખાય,
માછલાં મીઠા પાણીમાં
ચત્તી છાતીએ અાપઘાત કરે,
રણનાં ઊંટ સમુદ્રનાં પાણી પી જાય,
કડવા લીમડાના કરવતી પાંદડે.
હું કમાતો ફરું.

         - ગુલામ મોહમ્મદ શેખ(Gulam Mohommad Shaikh – Hu. Kavita in Gujarati. Literature and art site)

અનામી – દર્દ નામ કદી ન લે

June 2nd, 2011

ચોમાસે અજમો, લસણ ભલા
પણ, બારે માસ ત્રિફલા ભલા.

ખાય જે બાજરી ના રોટલા અને મૂળા ના પાન,
શાકાઆહારને લીધે , તે ઘરડા પણ થાય જવાન.

રોટલા, કઠોળ અને ભાજી, — તે ખાનારની તબીઅત તાજી,
મૂળો, મોગરી, ગાજર ને બોર, જે ખાય રાતે તે રહે ન રાજી.

હિંગ, મરચું અને આમલી, સોપારી અને તેલ,
શોખ હોય તો પણ, સ્વાસ્થ્ય માટે પાંચે વસ્તુ મેલ.

આદુ રસ ને મધ મેળવી, ચાટે જો પરમ ચતુર,
શ્વાસ, શરદી, અને વેદના, ભાગે તેના જરૂર.

ખાંડ, મીઠું અને સોડા, એ ત્રણ સફેદ ઝેર કહેવાય,
નિત ખાવા-પીવામાં એ વિવેકબુદ્ધિથી જ વપરાય.

ફણગાવેલા કઠોળ જે ખાય, તે લાંબો, પોહળો અને તગડો થાય
દૂધ-સાકર, એલચી, વરીયાળી અને દ્રાક્ષ, એ ગાનારા સૌ ખાય

લીંબુ કહે: હું ગોળ ગોળ, ભલે રસ છે મારો ખાટો,
સેવન કરો જો મારું તો, પિત્ત ને મારું હું લાતો.

ચણો કહે: હું ખરબચડો, પીળો પીળો રંગ જણાય,
ચણા દાળ ને ગોળ જે ખાય, તે ઘોડા જેવો થાય.

મગ કહે: હું લીલો દાણો અને મારે માથે ચાંદુ,
જો બે ચાર મહીના ખાય તો માણસ ઉઠાડું માંદુ

કારેલું કહે: કડવો, કડવો હું અને મારે માથે ચોટલી,
રસ જો પીએ મારો, ડાયાબીટીસની બાંધુ ચોટલી

આમલી કહે: મારામાં ગુણ એક જ, પણ અવગુણ છે પુરા ત્રીસ
લીંબુ કહે: મારામાં અવગુણ એક નહીં, પણ ગુણ છે પુરા વીસ

ઉનાળો જોગીનો, શિયાળો ભોગીનો ને ચોમાસુ રોગીનું,
શાકાઆહારી જે જન રહે, દર્દ નામ કદી ન લે એ જોગીનું.

         - અનામી (Aanami – Gujarati. Kavita / Poems in Gujarati. Literature and art site)

ચુનીલાલ મડિયા – ઘૂઘવતાં પૂર

May 4th, 2011

(ખાસ કામયોગીના આભારી છીએ આ મોકલવા બદલ)

(લેખકનો સંક્ષિપ્તમાં પરિચય)

ઉબેણના લીસાલપટા, ચકચકતા વેકરાથી ભરેલ બે ખેતરવ પહોળા પટમાં ગોકળઆઠમનો મેળો ભરાયો હતો.

જેઠ-અષાઢનાં નખતર ઓણ સાલ સારાં વરસ્યાં હતાં. હાથિયો પણ જાણે પેટ ભરીને ગાજ્યો હતો, અને લોકોક્તિ પ્રમાણે મઘા વરસવાથી ધાનના ઢગા થયા હતા એટલું જ નહિ પણ કેટલેક ઠેકાણે તો આઠ-આઠ દીની વરસાદની હેલી પડવાથી ઊભા મોલ બિયારણસોતા જડમૂળથી ધોવાઈ ગયા હતા ; પણ એકંદરે છેલ્લાં નપાણિયાં વર્ષો કરતાં આ વર્ષ લગભગ પંદર આના જેવું પાકવાની ધારણા હતી તેથી ખેડૂતનાં અને વેપારીઓનાં મન ભર્યાં ભર્યાં હતાં.
Read the rest of this entry »

ચેતન ફ્રેમવાલા – ચાંદની

December 27th, 2010

કેટલી મદહોશ લાગે ચાંદની,
પ્રેમનો આગોશ લાગે ચાંદની.

દાગ આ કાળા તને ક્યાંથી થયા?
બેવફાનો દોષ લાગે;…….ચાંદની !

હો જખમ તો તું તરત મરહમ થતી,
મુજને તો, પાડોશ લાગે ચાંદની.

હું સફરમાં કોક દી’ થાકી જતો,
તું નવો કો’ જોશ લાગે ચાંદની.

કો’ અષાઢી સાંજે તું દીશે નહીં,
તારો મુજને સોસ લાગે ચાંદની.

સીરમીટી જંગલે હું રીબતો!
લીલા પાને ઓશ લાગે ચાંદની..

         - ચેતન ફ્રેમવાલા

અન્ય રચનાઓ

  • ચેતન ફ્રેમવાલા – જોબન ટહુકે રે !
  • (Chetan Framewala. Chandni. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

    અનામી – દિલ પૂછે છે મારું , અરે દોસ્ત તું ક્યાં જાય છે ?

    December 17th, 2010

    દિલ   પૂછે   છે   મારું ,
    અરે   દોસ્ત   તું   ક્યાં   જાય   છે ?
    જરાક   તો   નજર   નાખ   સામે
    કબર   દેખાય   છે .
    ના   વ્યવહાર   સચવાય   છે ,
    ના   તહેવાર   સચવાય   છે ;
    દિવાળી   હોય   ક   હોળી   બધુ
    ઓફિસ   માં   જ   ઉજવાય   છે .
    આ   બધુ   તો   ઠીક   હતું   પણ   હદ   તો   ત્યાં   થાય   છે ;
    લગ્ન   ની   મળે   કંકોત્રી
    ત્યાં   સીમંતમાં   માંડ   જવાય   છે .

    દિલ   પૂછે   છે   મારુ , અરે   દોસ્ત   તું   ક્યાં   જાય   છે ?
    પાંચ   આંકડા   ના   પગાર   છે ,
    પણ   પોતાના   માટે   પાંચ
    મિનિટ   પણ   ક્યાં   વપરાય   છે .
    પત્ની   નો   ફૉન   ૨   મિનીટ
    માં   કાપીયે   પણ   કસ્ટમર
    નો   કોલ   ક્યાં   કપાય   છે .
    ફોનબુક   ભરી   છે   મીત્રોથી   પણ   કોઈનાય   ઘરે   ક્યાં   જવાય   છે ,
    હવે   તો   ઘરના   પ્રસંગો   પણ
    હાફ – ડે   માં   ઉજવાય   છે .

    દિલ   પૂછે   છે   મારુ , અરે
    દોસ્ત   તું   ક્યાં   જાય   છે ?
    કોઈ   ને   ખબર   નથી   આ   રસ્તો
    ક્યાં   જાય   છે ;
    થાકેલા   છે   બધા   છતા ,
    લોકો   ચાલતા   જ   જાય   છે .
    કોઈક   ને   સામે   રૂપિયા   તો
    કોઈક   ને   ડોલર   દેખાય   છે ,
    તમેજ   કહો   મિત્રો   શું
    આનેજ   જિંદગી   કહેવાય   છે ?

    દિલ   પૂછે   છે   મારુ , અરે
    દોસ્ત   તું   ક્યાં   જાય   છે ?
    બદલાતા   આ   પ્રવાહમા
    આપણા   સંસ્કાર   ધોવાય   છે ,
    આવનારી   પેઢી   પૂછસે
    સંસ્કૃતી   કોને   કહેવાય   છે ?
    ઍક   વાર   તો   દિલને   સાંભળો ,
    બાકી   મનતો   કાયમ   મુંજાય   છે .
    ચાલો   જલ્દી   નિર્ણય   લૈયે  
    મને   હજુ   સમય   બાકી   દેખાય   છે .

    દિલ   પૂછે   છે   મારુ , અરે
    દોસ્ત   તું   ક્યાં   જાય   છે ?
    જરાક   તો   નજર   નાખ  , સામે   કબર   દેખાય   છે.

             - અનામી (Aanami – Dil Puchhae chhe maru. Poems in Gujarati. Literature and art site)

    જવાહર બક્ષી – તારા વિરહના શહેરનો

    October 9th, 2010

    Jawahar Bakshi
    તારા વિરહના શહેરનો વિચિત્ર ન્યાય છે,
    દીવા કર્યાં પછી જ તિમિરને ગવાય છે.

    લઈ જાઉં કઈ રીતે મને તારા શહેરમાં?
    ઘરમાંથી બહાર આવતાં થાકી જવાય છે.

    ઉત્સવ સમું આ શું હશે તારા અભાવમાં?
    દરરોજ મારી આંખમાં મેળો ભરાય છે.

    અસ્પષ્ટતા ન જોઈએ તો તું જ પાસ આવ,
    મારો અવાજ શાહીમાં ખરડાઈ જાય છે.

              – જવાહર બક્ષી

    અન્ય રચનાઓ

  • જવાહર બક્ષી – ન કર
  • જવાહર બક્ષી – ફરી ન છૂટવાનું બળ
  • જવાહર બક્ષી – એક અણસારનો પડદો છે
  • (Jawahar Bakshi – Tara Virah na Shaehar no. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

    હેમંત પુણેકર – આવી ગયાં

    September 28th, 2010

    ખોરડું છૂટ્યું અમે તો મહેલમાં આવી ગયા
    સત્યથી તદ્દન જુદા આ ખેલમાં આવી ગયા
    દિનના અજવાળામાં જે સૂતા’તા પાંપણને ખૂણે
    રાત – આંખો બંધ – શમણા ગેલમાં આવી ગયાં

             - હેમંત પુણેકર

    અન્ય રચનાઓ

  • હેમંત પુણેકર – કાબૂ રહ્યો છે ક્યાં…
  • હેમંત પુણેકર – નોંધ લેવાશે
  • (Hemant Punekar. Aavi gaya. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

    મંગળ રાઠોડ – કવિ

    September 3rd, 2010

    સવારે
    સૂર્ય આવીને
    મારી બારીએ
    મળી જાય છે મને.
    સાંજના કહી જાય છે
    શુભરાત્રિ!
    રાત્રે
    ચંદ્ર આવીને
    કરી જાય છે ડોકિયું
    મારી બારીએ.
    પૂછી જાય છે
    ખબરઅંતર
    કોઈ
    ફૂલ આપી જાય છે
    આપી જાય છે સુગંધ.
    ટહુકી જાય છે પંખી.
    કોઈ સ્મિત આપી જાય છે.
    કોઈ ગીત આપી જાય છે.

    આપી જાય છે કવિતા!

    કદીય
    એકલો હોતો નથી કવિ!

              – મંગળ રાઠોડ (Mangal Rathod – Kavi. Kavita in Gujarati. Literature and art site)

    હેમંત પુણેકર – નોંધ લેવાશે

    August 30th, 2010

    મેં ભીતર સૂર્ય ભાળ્યો છે જગતને પણ એ દેખાશે
    અગન અંદરની જ્વાળા થઈને ચારેકોર ફેલાશે
    મને ના નોંધનારાઓ, હવે બસ એટલું નોંધો
    મને ના નોંધવા માટે તમારી નોંધ લેવાશે

             - હેમંત પુણેકર

    અન્ય રચનાઓ

  • હેમંત પુણેકર – કાબૂ રહ્યો છે ક્યાં…
  • (Hemant Punekar. Nondh levashae. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

    ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – મારી જ જાત ફૂલો પર

    August 25th, 2010

    ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર / Dr. Vivek Tailor
    રડી રડીને વિખેરાઈ રાત ફૂલો પર,
    આ ઓસ છે કે છે મારી જ જાત ફૂલો પર.

    તમે કહો છો ભલે બુંદ પણ અમે કહીશું:
    તરી રહી છે સકળ કાયનાત ફૂલો પર.

    પવનને કાન મરોડીને કોઈ સમજાવો,
    ન ખુલ્લેઆમ કરે પક્ષપાત ફૂલો પર.

    બચી ગયો છે શું એથી હસી રહ્યો છે તું ?
    તૂટ્યો જો હોત તો આવું હસાત ફૂલો પર ?

    ભલા ! નડ્યા નથી શું કંટકો કદીય તને ?
    ફરી ફરીને તું લાવે છે વાત ફૂલો પર….

    સમયસર આવી ચડી બાગમાં તું, સારું થયું;
    નકર તો શુંનું શું આજે લખાત ફૂલો પર !

             - ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર

    અન્ય રચનાઓ

  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – એવો પત્થર વિશ્વમાં મળશે નહીં
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – છૂટ છે તને
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – કુંવારી નદીની તરસ
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – ગઝલ
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – મને આ સફર મળે
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – મળતી રહે
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – રોજ
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – જમુનાનાં જળ
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – નહિ રૂઠું
  • ડૉ. વિવેક મનહર ટેલર – શબ્દ
  • (Dr. Vivek Tailor – Mari jaat j phoolo par. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

    ‘સહજ’ વિવેક કાણે – ધીરે ધીરે

    August 20th, 2010

    જેમ જેમ સાંજ સરે રાતમાં ધીરે ધીરે,
    આવતો જાઉં અસલ પાઠમાં ધીરે ધીરે.

    મારા તલસાટનો અંતિમ છે તબક્કો જાણે,
    જોતો જાઉં છું તને જાતમાં ધીરે ધીરે.

    થાય છે સ્પષ્ટ વધારે ને વધારે ચહેરો,
    એક ભૂંસાતી જતી છાપમાં ધીરે ધીરે.

    શું છે વ્યક્તિત્વ, શું ઓળખ છે નવાગંતુકની,
    ખૂલતું જાય છે પદચાપમાં ધીરે ધીરે.

    નામ લેશો નહીં મારું કે તમારું ને ‘સહજ’,
    એ વણી લેશે બધું વાતમાં ધીરે ધીરે.

             - ‘સહજ’ વિવેક કાણે

    અન્ય રચનાઓ

  • ‘સહજ’ વિવેક કાણે – એકાંતનું પ્રાબલ્ય
  • (‘Sahaj’ Vivek Kane -Ekant nu Prabaly. Ghazals in Gujarati. Literature and art site)

    અદમ ટંકારવી – ગુર્જરી

    August 15th, 2010

    આદમ ટંકારવી  / Adam Tankarvi
    વેમ્બ્લીમાં લડખડે છે ગુર્જરી,
    જીન્સ પહેરીને ફરે છે ગુર્જરી.

    લેસ્ટરમાં સ્હેજ ઉંચા સાદથી,
    શોપમાં રકઝક કરે છે ગુર્જરી.

    બ્લેકબર્નમાં ખુબ હાંફી જાય છે,
    બર્ફ પર લપસી પડે છે ગુર્જરી.

    ક્યાંક વિન્ટર થઈને થીજી જાય છે,
    ક્યાંક ઓટમ થઈ ખરે છે ગુર્જરી.

    કોક એને પણ વટાવી ખાય છે,
    પાંચ પેનીમાં મળે છે ગુર્જરી.

    બોલ્ટનમાં જાણે બોમ્બે મીક્સ છે,
    ત્યાં પડીકામાં મળે છે ગુર્જરી.

    હાળું ઐં હુરતનાં જેવું ની મળે,
    બેટલીમાં ગાળ દે છે ગુર્જરી.

    સાંધાવાળો સાડલો પહેરી ફરે,
    કયાં હવે દીઠી ગમે છે ગુર્જરી.

    આર્થરાઈટીસથી હવે પીડાય છે,
    લાકડી લઈને ફરે છે ગુર્જરી.

    લોક બર્ગર ખાય છે ગુજરાતમાં,
    ને ઈંગ્લેન્ડમાં ભજીયા તળે છે ગુર્જરી.

    વાસી-કુસી થઈ ગઈ બારાખડી,
    ફ્રિજમાં એ સાચવે છે ગુર્જરી.

    સાંજ પડતા એને પીયર સાંભરે,
    ખુણે બેસીને રડે છે ગુર્જરી.

    જીવ પેઠે સાચવે એને ‘અદમ’
    ને ‘અદમ’ને સાચવે છે ગુર્જરી.

             - અદમ ટંકારવી

    અન્ય રચનાઓ

  • અદમ ટંકારવી – આખર
  • અદમ ટંકારવી – ખયાલ ન કર
  • અદમ ટંકારવી – ગુર્જરી
  • (Adam Tankarvi . Gurjari . Ghazal. Gujarati Literature and art site)

    જવાહર બક્ષી – એક અણસારનો પડદો છે

    August 10th, 2010

    Jawahar Bakshi
    એક અણસારનો પડદો છે ને ઘર ખુલ્લું છે
    રોજ બત્તીનો સમય છે અને અંધારું છે.

    ભૂખરાં વાદળો સાથે કરો તારા-મૈત્રી
    ક્યાં કોઇ ખાસ પ્રતીક્ષામાં ભીંજાવાનું છે

    ખીણમાં રોજ ગબડવાનું છે ખુલ્લી આંખે
    ને ફરી ટોચ સુધી એકલા ચડવાનું છે

    કોઇ પછડાટ નહીં, વ્હાણ નહીં, ફીણ નહીં
    સંગે-મરમરની લહેરોમાં તણાવાનું છે

    આ નગરમાં તો સંબંધોના ધૂમાડા જ ખપે
    અહીંયાં ઊર્મિ તો અગરબત્તીનું અજવાળું છે.

             -સાંભળો (click to listen)

              – જવાહર બક્ષી

    અન્ય રચનાઓ

  • જવાહર બક્ષી – ન કર
  • જવાહર બક્ષી – ફરી ન છૂટવાનું બળ
  • (Jawahar Bakshi – Ek aansar no padado chhe. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

    દીપક ત્રિવેદી – મનમાં જ હોય છે !

    August 5th, 2010

    જટિલ કે સરલ મનમાં જ હોય છે !
    ચલિત કે અચલ મનમાં જ હોય છે !

    એનું સ્વરૂપ શું? જેનું નથી સ્વરૂપ -
    સઘન કે તરલ મનમાં જ હોય છે !

    વાંચી શકાય તો એ ખબર પડે-
    શુષ્ક કે સજલ મનમાં જ હોય છે !

    સરખું જ હોય છે ત્વચાનું આવરણ
    શણ કે મલમલ મનમાં જ હોય છે !

    યુગોથી એ ધખે ; ચાલે નદી થઇ;
    સલિલ કે અનલ મનમાં જ હોય છે !

    ચિત્રમાં બધા જ; રંગ મેં પૂર્યા ;
    હરિત કે ધવલ મનમાં જ હોય છે !

    ફકીરને તો શું, પામવું કહો?
    મુકામ કે મજલ મનમાં જ હોય છે !

    તર્કબદ્ધ હો બધું : દ્રશ્યદ્રશ્યમાં-
    પૃથક કે સકલ મનમાં જ હોય છે !

              – દીપક ત્રિવેદી

    અન્ય રચનાઓ

  • દીપક ત્રિવેદી – શું થવાનું ?
  • (‘Deepak Trivedi – Maan ma hoi chhe. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)