Garvi ગરવી ગુજરાત Gujarat

કોઇ પણ વ્યક્તિ માતૃભૂમિ છોડી વિદેશ વસવાટે જાય ત્યારે માતૃભાષાથી પણ કંઇક અંશે વિખૂટુ પડી જાય છે. આજ અંજપો તેને ભાષા અને ભૂમિ થકી કંઇક કરવા પ્રેરે છે અને પ્રેરણાસ્રોતનું પરિણામ છે - "પ્રભાતનાં પુષ્પો". ગુજરાતી ભાષામાં સર્વપ્રથમ શરૂ થયેલાં આ બ્લૉગને અવકાશની પળોમાં સીંચીને આજે પરિપકવ વૃક્ષ બનતા જોવાનો આનંદ દેશવિરહને ભુલાવવામાં મદદરૂપ થયો છે. - એસ વી

નવરાત્રિની રાસ રમઝટ
(click here for complete list)

સુધા ભટ્ટ - મૈત્રી

May 7th, 2008

સખી, સૂર્ય-ચંદ્ર જેવી આપણી મૈત્રી
ન મિલન પણ છતાં સંતાકૂકડીની મૈત્રી
છતાં હું ચંદ્ર તારી પાછળ જ ઘૂમીશ
સૂર્ય, નહીં વિસારું - તારી છાયામાં ભમીશ.

         - સુધા ભટ્ટ (Sudha Bhatt. Maitri. Shayari, Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

અનામી - પૈસાનું ગ્રુપ

May 6th, 2008

          - અનામી (Aanami - Paisa nu group. Poems in Gujarati. Literature and art site)

વિનોદ ભટ્ટ - દરેક સફળ પુરુષની પાછળ…

May 4th, 2008

એ વખતની કેટલીક સ્ત્રીઓ પણ એવું માનતી કે ઈશ્વરે તેને જવાહરલાલ માટે જ ઘડી છે, તે જવાહરનું પણ ઞવેરાત છે

એક અંગ્રેજી કહેવત છે કે દરેક સફળ પુરુષની પાછળ એક સ્ત્રી હોય છે ને એ સ્ત્રીની પાછળ તેની પત્ની હોય છે. નસીબદાર સફળ પુરુષોની પાછળ એક નહીં, અનેક સ્ત્રીઓ હોય છે. અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ બિલ કિલન્ટનની પાછળ એક ડઞન કરતાં વધારે સ્ત્રીઓ હતી. આની જાણ થતાં અમેરિકન પ્રજાને કિલન્ટનની ઇષાર્ થવાને બદલે તીવ્ર આઘાત લાગ્યો હતો. અમેરિકન પ્રજા આવી બધી નાજુક બાબતોમાં અત્યંત સંવેદનશીલ છે. પ્રમુખના ચારિત્ર્યના મુદ્દે તે જરાય બાંધછોડ નથી કરતી. પ્રજા પોતે ભલે ગમે તેમ વર્તે, કયારેક છાનગપતિયાં કરી લે પણ તેમનો પ્રમુખ તો સ્ત્રી અને શ્રી (પૈસા)ની બાબતમાં મુઠ્ઠીઊંચેરો જ હોવો જૉઇએ. યથા પ્રજા તથા રાજા જેવું તે હરગીઞ ચલાવી ન લે. પોતાના પ્રમુખ વિશેની અપ્રિય, ગંદી-ગોબરી વાતો જાણીને પ્રજા બેચેન થઈ જાય છે.
Read the rest of this entry »

‘નિરંકુશ’ કરસનદાસ લુહાર - તરસ

May 3rd, 2008

લાગણીની એટલી લાગી તરસ,
કે હશે આંસુ મગરનાં ચાલશે.
         - ‘નિરંકુશ’ કરસનદાસ લુહાર (’Nirankush’ Karsandas Luhar - Taras. Vicharo, Shayari in Gujarati. Literature and art site)

સરોજબહેન અડાવતકર - જીવન કિતાબનાં પાનાં ફેરવતાં

May 2nd, 2008

       જીવન કિતાબનાં પાનાં ફેરવતાં,
       જોયાં જિંદગીના વિધવિધ રૂપ
       કોઈ સોનેરી કોઈ રૂપેરી કોઈ રંગબેરંગી
       રંગોની મહેફિલમાં ખોવાયું મન.

પહેલું પાનું હાથ આવતાં
જોયું રમત રમતું, નિખાલસ બાળપણ
ઢીંગલા ઢીંગલીની રમત
આંધળો-પાટો અને સંતાકૂકડી
બાળમિત્રો સાથેની ઝગડા ઝગડી
મન ફરી બની ગયું, બાળક.

       બીજા પાનામાં જોઈ અલ્લડ મસ્તી
       યૌવનની ખુમારી નખરાળી વેશભુષા
       બેફિકરી ચાલ સ્વપ્નોના ઉત્તુંગ શિખરો
       ફરી મન બની ગયુ એવું જ અલ્લડ.

ત્રીજું પાન ઉઘાડતાં
ઓહ ! દેખી સંસારની માયાજાળ
હડીયાપટ્ટી, ન ઘડીની ફૂરસદ
દોડાદોડીમાં વીતી ગયાં વરસો
ન દેખાયું કશું પથ પર …….

       ચોથું પાનું …. બસ નિરાંત જ નિરાંત
       મન દોડતું રહ્યું તન થાકેલું રહ્યું
       સવાર સાંજ નિત ઊગતાં આથમતાં રહ્યાં
       છતાં સમય જાણે થંભી ગયો
       થયું, કરવાના કામો તો અનેક બાકી રહ્યાં
       ઊઠી એક જ આશ
       સમયને થોભવા દે
       કરી લઉં અધૂરાં કામ.

       - સરોજબહેન અડાવતકર (SarojBen Adavatkar - Jeevan ni kitaab na paana feravta. Kavita / Poems in Gujarati. Literature and art site)

રશીદ મીર - સીધું કિરણ

April 29th, 2008

સીધું કિરણ પડ્યું અને અળગો બની ગયો,
પડછાયો જોતજોતામાં તડકો બની ગયો.
પીપળ પછી તે ઊગી ગયું બારોબાર ‘મીર’
ઘર જેવું ઘર પછી તો વગડો બની ગયો.

         - રશીદ મીર(Rashid Mir. Sidhu kiran. Shayari, Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

નૂર પોરબંદરી - મારા ઘરમાં

April 28th, 2008

હું મારા ઘરમાં રહીને ખુદ મને મળી ન શકું,
ખુદા કોઇને કદી એમ લા-પતા ન કરે !

         - નૂર પોરબંદરી (Noor Porbandari- Mara Ghar ma. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

હરીન્દ્ર દવે - ઉખાણું

April 16th, 2008

         દૂધે ધોઇ ચાંદની
                  ચાંદનીએ ધોઇ રાત,
એવામાં જો મળે તો,
વ્હાલમ, માંડું રે એક વાત.

અડધું પિંજર હેમ મઢ્યું ને અડધું રૂપે સ્હોય,
એમાં બે અલબેલાં પંખી અલગ રહીને રોય.
         વાત સમજ તો વ્હાલમ
         ચાંદ-સૂરજની દઉં સોગાત.

વનવગડે એક વાટ ને વાટે ઊગ્યાં રાન ગુલાબ,
વણચૂંટ્યે વીણી લેવાની મળી છે અમને છાબ.
         ભેદ સમજ તો તને વસાવું
         કીકીમાં રળિયાત.

મગથી ઝીણાં મરી, ઓ વ્હાલમ, સૌથી ઝીણી રાઇ,
એથી નાજુક ચીજ, નરી આંખે જે ના દેખાઇ;
         દાખવ તો ઓ પિયુ !
         તને દઉં હૈયાની ઠકરાત.

          -હરીન્દ્ર દવે (Harindra Dave - Ukhanu. Kavita, Poems in Gujarati. Literature and art site)

નરસિંહ મહેતા - ઘડપણ કેણે મોકલ્યું

April 15th, 2008

ઘડપણ કેણે મોકલ્યું, જાણ્યું જોબન રહે સૌ કાળ. ઘડપણ ટેક.

ઊમરા તો ડુંગરા થયા રે, પાદર થયાં પરદેશ,
ગોળી તો ગંગા થઇ રે, અંગે ઊજળા થયા છે કેશ. ઘડપણ.

નહોતું જોઇતું ને શીદ આવિયું રે, નહોતી જોઇ તારી વાટ,
ઘરમાંથી હળવા થયા રે, એની ખૂણે ઢળાવોને ખાટ. ઘડપણ.

નાનપણે ભાવે લાડવા રે, ઘડપને ભાવે શેવ,
રોજ ને રોજ જોઇએ રાબડી રે, એવી બળી રે ઘડપણની ટેવ. ઘડપણ.

પ્રાત:કાળે પ્રાણ માહરા રે, અન્ન વિના અકળાય,
ઘરના કહે મરતો નથી રે, તને બેસી રહેતાં શું થાય ? ઘડપણ.

દીકરા તો જૂજવા થયા રે, વહુઓ દે છે ગાળ,
દીકરીઓને જમાઇ લઇ ગયા રે, હવે ઘડપણના શા રે હાલ. ઘડપણ.

નવ નાડો જૂજવી પડી ને આવી પહોંચ્યો છે કાળ,
બૈરાંછોકરાં ફટફટ કરે રે, નાનાં બાળક દે છે ગાળ. ઘડપણ.

અંતકાળે વળી આવિયા રે, દીકરા પધાર્યા દ્વાર,
પાંસળીએથી વાંસળી રે, પછી છોડીને આપી બા’ર. ઘડપણ.

એવું સાંભળી પ્રભુ ભજો રે, સાંભરજો જગનાથ,
પરઉપકાર કીધે પામશે રે, ગુણ ગાય નરસૈંયો દાસ. ઘડપણ.

      -નરસિંહ મહેતા (Narsi Mehta - Dhadapan kone mokaliyu. Kavita /Poems, Lok Sahitya, in Gujarati. Literature and art site)

અનિલા જોશી - સૈયર, શું કરીએ?

April 14th, 2008

કોયલ ટહુકે સવારના, ને સાંજે કનડે યાદ
સૈયર, શું કરીએ?

આંખોમાં છે ફાગણિયો, ને પાંપણમાં વરસાદ
સૈયર, શું કરીએ?

ઉંઘમાં જાગે ઉજાગરો, ને સમણાંની સોગાત
સૈયર, શું કરીએ?

મૂગામંતર હોઠ તો મારા, ને હૈયું પાડે સાદ
સૈયર, શું કરીએ?

પિયર લાગે પારકું, કે સાસરિયાંનો સ્વાદ
સૈયર, શું કરીએ?

પગમાં હીરનો દોર વીંટાયો, ને ઝરણાનો કલનાદ
સૈયર, શું કરીએ?

તનમાં તરણેતરનો મેળો, ને મનમાં છે મરજાદ
સૈયર, શું કરીએ?

       - અનિલા જોશી(Anila Joshi - Saiyar shu kariyae. Kavita / Poems in Gujarati. Literature and art site)

મુખ્તાર સૈયદ - માણવાને

April 9th, 2008

માણવાને એક તો ક્ષણ જોઈએ,
ને પછી એમાંય બે જ્ણ જોઈએ.

         - મુખ્તાર સૈયદ (Mukhatar Saiyaad - Manava ne. Vicharo / Shayari in Gujarati. Literature and art site)

જલન માતરી - મૃત્યુ મારું પોતાનું હતું

April 8th, 2008

એટલા માટે રુદન મારું ઘણું છાનું હતું,
અશ્રુઓ સાધન તરસ મારી છીપાવવાનું હતું.

એના હાથે માનવી રહેંસાઈ ટળવળતો રહ્યો,
આ જગત એવું અધૂરું એક કતલખાનું હતું.

મારે વહેવાના સમય પર હું તો છલકાઈ ગયો,
લક્ષ સાગરમાં ભળી ઊંડાણ જોવાનું હતું.

હું જ નીરખતો હતો એ વાત હું ભૂલી ગયો,
મારા મનથી પાપ મારાં કોણ જોવાનું હતું?

એટલે તો મેં નજર પણ ના કરી એ દ્રશ્ય પર,
કે ગગનથી તારલા વિણ કોણ ખરવાનું હતું !

અર્થ એનો એ નથી હું પણ ‘જલન’ તરસ્યા કરું,
ઝાંઝવાંઓને તો જીવનભર તરસવાનું હતું.

એ જ કારણસર રડ્યો ના હું સ્વજનના મોત પર
ઓ ‘જલન’, જાણે કે મૃત્યુ મારું પોતાનું હતું.

          - જલન માતરી (Jalan Matri. Mrutyu maru potanu hatu. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

સરોજબહેન અડાવતકર - જીવન સંધ્યા

April 7th, 2008

એક સાંજે દીઠી જીર્ણ - માંદલી
       પથારીમાં પડેલી કાયા.
જોઇ ઝાંખી ઝાંખી ધૂંધળી બે આંખો.
ચકળવકળ શોધી રહી હતી કંઇક,
અધર મથી રહ્યા હતા કહેવા કંઇક,
    ઊંડો …ઊંડો અસ્પષ્ટ અવાજ
       ન સમજાય કશું.
કાન નજીક કરતા કંઇક એવું સમજાયું
“અરે! ઇશ્વરે રમવા તો મોકલી દીધા જગતમાં,
પરંતુ ભૂલી ગયો પાછા બોલાવતા,
આ ઘડપણ કેવું? ધાર્યું નહોતું આવું,
વિજ્ઞાને લંબાવી દોર જિંદગીની
કાયાના વિખાયેલા બંધને કોણ સમારશે?
જોતી નહોતી દોર લાંબી …
    અરે હવે ઇશ્વરને યાદ કોણ આપશે?”

       - સરોજબહેન અડાવતકર (SarojBen Adavatkar - Jeevan Sandhya. Kavita / Poems in Gujarati. Literature and art site)

રવીન્દ્રનાથ ટાગોર (અનુ. શ્રી ભાનુશંકર વ્યાસ) - બીજું હું કાંઇ ન માંગું

April 6th, 2008

આપને તારા અંતરનો એક તાર, બીજું હું કાંઇ ન માંગું,
સુણજે આટલો આર્ત તણો પોકાર, બીજું હું કાંઇ ન માંગું…

તુંબડું મારું પડ્યું નકામું, કોઇ જુએ નહીં એના સામું (2)
બાંધીશ તારા અંતરનો ત્યાં તાર, પછી મારી ધૂન જગાવું
સુણજે આટલો આર્ત તણો પોકાર, બીજું હું કાંઇ ન માંગું …

એકતારો મારો ગૂંજશે મીઠું, દેખશે વિશ્વ રહ્યું જે અદીઠું (2)
ગીતની રેલાશે એક અખંડિત ધાર, તેમાં થઇ મસ્ત હું રાચું
સુણજે આટલો આર્ત તણો પોકાર, બીજું હું કાંઇ ન માંગું …

          - રવીન્દ્રનાથ ટાગોર (અનુ. શ્રી ભાનુશંકર વ્યાસ)(Ravindranath Tagore (Translation Shri Bhanushankar Vyas - Biju kai n mangu. Bhajan - Aarti in Gujarati. Literature and art site)

રવિ ઉપાધ્યાય - મંઝિલ

April 5th, 2008

મંઝિલને ઢૂંઢવા દિશા કપરી જવું પડે,
છોડી જૂનું વતન નવી નગરી જવું પડે.

         - શ્રી રવિ ઉપાધ્યાય(Ravi Upadhyaya - Mrutyu pachhi. Vicharo / Shayari in Gujarati. Literature and art site)