Archive for November, 2006

રમણીક અગ્રાવત – મૃદંગ

Tuesday, November 28th, 2006

સ્વરોને ઢબૂરી ઠરેલી માટી
આંગળીને થપકારે
ઝબકી જાગે

કમળ જેમ ખીલી ઊઠે હથેળી
આળસ મરડી ઊઠે
આંગળીઓમાં ગરકેલું નર્તન

પોતાના અવકાશમાં જંપેલો થરકાટ
આંગળીઓના દોરમાં પરોવાઇ
સરકતો આવે
ગરજતા ઘોષમાં

ક્ષિતિજ પૂંઠેથી ઝબકતો ભણકાર
શ્રતિસ્તરોનાં ઊંડાણોમાં
આકુળવ્યાકુળ તાલબીજ

         – રમણીક અગ્રાવત (Ramnik Agravat. Mrudang. Kavita in Gujarati. Literature and art site)

સંજુ વાળા – જળઘાત

Sunday, November 26th, 2006

પાણીને પરસેવો અથવા જળને આવ્યાં
          ઝળઝળિયાંની ખબર પડે શી રીતે?
તાણ ઘૂમરી તરફડિયાં તલસાટ તૂટામણ
          ચગડોળાતું શું શું એના ચિત્તે?

          પડે કાંકરી ધ્રુસાંગ, પડઘે ગિરિ કંદરા ગાજે
          લયવલયમાં જળઝાંઝરિયાં ઝીણું ઝીણું લાજે
સમથળ માથાબૂડ ભર્યા બરપૂર ઓરડે
          જળ રઘવાયું પટકે શિર પછીતે
તાણ ઘૂમરી તરફડિયાં તલસાટ તૂટામણ
          ચગડોળાતું શું શું એના ચિત્તે?

          જળમાથે ઝૂકેલી ડાળી લળે; જળ છળે ફરી…
          એક થવાને ઝૂઝે શાપિત યક્ષ અને જળપરી
જળઘાત લઇ જન્મેલું જળ, પળી પાવળે
          વહેંચાઇ વેચાય નજીવાં વિત્તે
તાણ ઘૂમરી તરફડિયાં તલસાટ તૂટામણ
          ચગડોળાતું શું શું એના ચિત્તે?

          – સંજુ વાળા (Sanju Vala. Aavali chaal. Kavita in Gujarati. Literature and art site)

ડૉ. મુકુલ ચોકસી – ભલે આજે નહીં સમજે કોઇ ‘ઉન્માદ’નો મહિમા

Saturday, November 25th, 2006

ભલે આજે નહીં સમજે કોઇ ‘ઉન્માદ’નો મહિમા,
ઉનાળામાં જ સમજાઇ શકે વરસાદનો મહિમા.

અલગ છે શબ્દનો મહિમા! અલગ છે નાદનો મહિમા,
છતાં એક જ છે બંનેથી થતા સંવાદનો મહિમા.

જો એ વ્યક્તિ જ હાજર હોય તો એનો ય છે આનંદ,
નહીંતર આમ ક્યાં ઓછો છે એની યાદનો મહિમા?

પ્રણયની વેદનામાં વેદનાનું દુ:ખ નથી હોતું,
અને ફરિયાદમાં હોતો નથી ફરિયાદનો મહિમા.

‘મુકુલ’ એવી જગાએ જઇ ગઝલ ના વાંચશો હરગિઝ,
ગઝલથી પણ વધારે હોય છે જ્યાં દાદનો મહિમા.

         – ડૉ. મુકુલ ચોકસી (Dr. Mukul Choksi – Bhale aaje nahi samje koi ‘unmaad’ no mahima. Ghazals in Gujarati. Literature and art site)

જગદીશ જોષી – મળશે ત્યારે

Sunday, November 19th, 2006

તમને ટપાલમાં કાગળ નહીં,
ફૂલ મોકલવાનું મન થાય છે.
અને …. જ્યારે તમને ફૂલો મળશે
ત્યારે એ કરમાઇ ગયાં હશે –
અત્યારે
તમારા વિનાની
મારી સાંજની જેમ.

       – જગદીશ જોષી(Jagdish Joshi – Malashae tyare. Poems in Gujarati. Literature and art site)

ભગવતીકુમાર શર્મા – આમ

Thursday, November 16th, 2006

ભગવતીકુમાર શર્મા /BhagvatiKumar Sharmaઆમ જો કહેવા હું બેસું તો યુગો વીતી જશે;
આમ જો તું સાંભળે તો એક ક્ષણની વાત છે.

         – ભગવતીકુમાર શર્મા (BhagvatiKumar Sharma. Aam. Shayari, Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

‘અદલ’ અરદેશર ફ.ખબરદાર – સદાકાળ ગુજરાત

Tuesday, November 14th, 2006

જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી,ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત !
જ્યાં જ્યાં બોલાતી ગુજરાતી,ત્યાં ત્યાં ગુર્જરીની મહોલાત !

ઉત્તર દક્ષિણ પૂર્વ કે, પશ્ચિમ જ્યાં ગુર્જરના વાસ;
સૂર્ય તણાં કિરણો દોડે ત્યાં,સૂર્ય તણો જ પ્રકાશ.
‘અદલ’ અરદેશર ફ.ખબરદાર/ 'adal' Ardeshar f. khabardar
જેની ઉષા હસે હેલાતી,તેનાં તેજ પ્રફુલ્લ પ્રભાત;
જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી,ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત.

ગુર્જર વાણી,ગુર્જર લહાણી,ગુર્જર શાણી રીત;
જંગલમાં પણ મંગલ કરતી,ગુર્જર ઉઘમ પ્રીત.

જેને ઉર ગુજરાત હલાતી,તેને સુરવન તુલ્ય મિરાત;
જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી,ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત.

કૃષ્ણ દયાનંદ દાદા કેરી પુણ્ય વિરલ રસ ભોમ;
ખંડ ખંડ જૈ ઝૂઝે ગર્વે કોણ જાત ને કોમ.

ગુર્જર ભરતી ઊછળે છાતી ત્યાં રહે ગરજી ગુર્જર મ આત;
જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી,ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત.

અણકીધાં કરવાના કોડે,અધૂરાં પૂરાં થાય;
સ્નેહ,શૌર્ય ને સત્ય તણા ઉર,વૈભવ રાસ રચાય.

જય જય જન્મ સફળ ગુજરાતી,જય જય ધન્ય અદલ ગુજરાત !
જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી,ત્યાં ત્યાં સદાકાળ ગુજરાત.

          – ‘અદલ’ અરદેશર ફ.ખબરદાર (‘adal’ Ardeshar f. khabardar – sadakaal Gujarat. Kavita / Poems, Lok Sahitya in Gujarati. Literature and art site)

હેમેન શાહ – જોઇ લો

Monday, November 13th, 2006

આટલાં વર્ષોનું ડહાપણ જોઇ લો,
છે અપેક્ષા દુ:ખનું કારણ જોઇ લો.

એ ગલીમાં પાછો હું ક્યાંથી ફ્રરું?
આંખ ને અશ્રુનું સગપણ જોઇ લો.

નાનું જે માગ્યું હતું, એ ના મળ્યું,
પણ મળી બહુ મોટી સમજણ, જોઇ લો.

માતૃભૂમિ જન્મ દે, પોષે, છતાં,
છે નમન કરવાની અડચણ, જોઇ લો.

ધર્મ, જાતિ મોટા અક્ષરમાં હશે,
માણસાઇ માટે ટિપ્પણ જોઇ લો.

ન્યાય ક્યારે પણ, કશે હોતો નથી,
ન્યાયનો દેખાવ તો પણ જોઇ લો.

       – હેમેન શાહ(Heman Shah – Jooi Lo. Ghazals in Gujarati. Literature and art site)

મહેન્દ્ર જોશી – વધુ શું જોઇએ

Saturday, November 11th, 2006

કાગળ કલમ ને મેજ છે એથી વધુ શું જોઇએ
આંખોમાં થોડો ભેજ છે એથી વધુ શું જોઇએ

એ આગિયાનું હો કે હો ચકમક ઘસ્યાની વેળનું
મુઠ્ઠીમાં ખપનું તેજ છે એથી વધુ શું જોઇએ

આંખોમાં ઠાલા હેતની ભરતી ઊછળતી હોય છે
તારી આંખોમાં સ્હેજ છે એથી વધુ શું જોઇએ

મનમાં જ ઘંટારવ થતો,મનમાં પ્રગટતા દીવડા
મનમાં જ તું સાચે જ છે એથી વધુ શું જોઇએ

પામું જો એવી ઊંઘ તો પડખાં સતત ઘસવાં પડે
શબ્દો જ ભીની સેજ છે એથી વધુ શું જોઇએ

એ જન્મથી અળગી થઇ વર્ષો પછી પાછી મળી
ઓ રે ! ઉદાસી તું એ જ છે એથી વધુ શું જોઇએ

કાલે પ્રભાતી રાગમાં લહેરાઇને ઊડી જઇશ
આ કાવ્ય દસ્તાવેજ છે એથી વધુ શું જોઇએ

       – મહેન્દ્ર જોશી (Mahendra Joshi – Vadhu shu joiyae. Ghazals in Gujarati. Literature and art site)

પ્રેમાશંકર હ. ભટ્ટ – રે !

Friday, November 10th, 2006

અણજાણી લિપિ, ભાષા, કિતાબો પઢાય,
ગૂઢા ભાગ્યને શી વિધે વંચાય રે !
દર ને દાગીના ઝીણું રેણ દૈ સંધાય,
તૂટયા આયખાને શેણેથી તુણાય રે !

         – પ્રેમાશંકર હ. ભટ્ટ (Premashankar H. Bhatt. Re. Shayari, Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

પિનાકિન ઠાકોર – હે ભુવન ભુવનના સ્વામી

Wednesday, November 8th, 2006

હે ભુવન ભુવનના સ્વામી,
આ ઝરે આંસુની ધાર, દીન પોકાર,
              પુનિત હે પાવન નામી ! હે ભુવન ૦

       આથમણી આ સાંજ ભૂખરી ઝાંખી ધૂસર,
       રે અંધ આંખ સૌ અંગ ધ્રૂજતાં ભાંગ્યાં જર્જર;
       અને પગલે પલપલ થાક લથડતાં ડગમગ થરથર.
એને લિયો ઉઘાડી દ્વાર, પરમ આધાર,
              શરણ રે’ ચરણે પામી ! હે ભુવન ૦

       અંતરમાં સ્મરણો અગણિત શ્હં સૂતાં પલપલ,
       એ જાગી દેતાં દાહ, દુ:ખદાવાનલ પ્રજ્વલ,
       એને અંક ધરી દો શાંતિ – સુખ હે શીતલ વત્સલ !
એને દિયો અભયનાં દાન, સુધાનાં પાન
              અમલ, હે અંતર્યામી ! હે ભુવન ૦

       – પિનાકિન ઠાકોર(Pinakin Thakor. He bhuvan bhuvan na swami Kavita in Gujarati. Literature and art site)

ગુજરાતીમાં લખવા માટે વર્ડપ્રેસનું પ્લગ-ઇન

Tuesday, November 7th, 2006

હવે આપણી પાસે ગુજરાતીમાં લખવા/ટાઇપ કરવા માટે વર્ડપ્રેસનું પ્લગ-ઇન હાજર છે. તેને તમે અહીંથી ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ પ્લગ-ઇનની ખાસીયત એ છે કે (તે મફત છે અને) કોઇ વ્યક્તિને જો ગુજરાતીમાં કોમેન્ટ લખવી હોય તો તેણે કોઇ ખાસ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરવો પડતો નથી. સાદા કી-બોર્ડથી ગુજરાતીમાં ખુબ જ આસાનીથી લખી શકાય છે. વળી જો કોઇને ગુજરાતીની સાથે અંગ્રેજીમાં પણ લખવું હોય તો તેણે કી-બોર્ડની F12 ચાપ દબાવવી. તેથી હવે તે અંગ્રેજીમાં લખી શકશે.(ઇ-મેઇલ એડ્રેસ તથા વેબસાઇટની લીંક કોમેન્ટમાં લખવા માટે અંગ્રેજીની જરુર પડવાની હોવાથી આ અનિવાર્ય છે.) ફરી F12 દબાવવાથી ગુજરાતીમાં લખી શકાય છે.

વળી જો બ્લોગમાં કોઇ પોસ્ટમાં કે પેજમાં કંઇક ટાઇપ કરવું કે ફેરફાર કરવો હોય તો ત્યાં પણ આ પ્લગ-ઇન ખુબ જ મદદરૂપ થાય છે કારણ કે હવે તમે કોઇ પણ IME સોફ્ટવેરની મદદ વિના જ સીધું ગુજરાતીમાં લખી શકો છો. તેથી ગુજરાતીમાં માઇક્રોસોફ્ટ વર્ડમાં લખી તેને વર્ડપ્રેસમાં કોપી/પેસ્ટ કરવાની કોઇ જ કડાકૂટ રહેતી નથી.

ગુજરાતી બ્લોગના માલિક માટે આ પ્લગ-ઇન એક આશિર્વાદ સમાન સાબિત થાય કારણ કે હવે તમે વિશ્વના કોઇ પણ કોમ્પ્યુટર પરથી કોઇ પણ સોફ્ટવેરની મદદ વિના આસાનીથી ગુજરાતીમાં લખી શકો છો. વળી જો કોઇ વ્યક્તિને ગુજરાતીમાં કોમેન્ટ લખવી હોય તો તે પણ વિશ્વના કોઇ પણ કોમ્પ્યુટર પરથી કોઇ પણ સોફ્ટવેરની મદદ વિના આસાનીથી લખી શકે છે.

ખાસ નોંધઃ આ પ્લગ-ઇન અન્ય ૭ ભારતીય ભાષાઓ (બંગાળી, હિન્દી, કન્નડા, મલયાલમ, પંજાબી તેલુગુ, તમીલ)માં પણ ઉપલબ્ધ છે.

બાલમુકુંદ દવે – બંદો અને રાણી

Monday, November 6th, 2006


સીમને સીમાડે તને જોયો મારા બંદા !
         પ્રીતચિનગારી પહેલી જોઇ જી જોઇ જી.

એકલ બપોરે તને જોઇ મારી રાણી !
         અક્કલપડીકી મેં તો ખોઇ જી ખોઇ જી.

આંબલાની હેઠ ગોઠ કીધી મારા બંદા !
         હરખની મારી હું તો રોઇ જી રોઇ જી.

હોઠની ધ્રુજારી તારી પીધી મારી રાણી !
         હેતભીની આંખ મેં તો લોઇ જી લોઇ જી.

કંથમાં ગૂંચાણી મૂંગી વાણી મારા બંદા !
         નજરુંમાં નજર મેં પ્રોઇ જી પ્રોઇ જી.

વણબોલ્યા કોલ લીધા-દીધા મારી રાણી !
         તાંતણે બંધાયાં ઉર દોઇ જી દોઇ જી.

આંબલાની મેર ઝૂક્યો તુંય મારા બંદા !
         ફેર ફેર મોહી તને જોઇ જી જોઇ જી.

ઉરધબકાર એકતાર મારી રાણી !
         ઊઠતા ઝંકાર એક સોઇ જી સોઇ જી.
                  .. સોઇ જી સોઇ જી.

         – બાલમુકુન્દ દવે (Balmukund Dave – Bando aane raani. Poems in Gujarati. Literature and art site)

‘રુસ્વા મઝલૂમી / પાજોદ દરબાર’ ઇમામુદ્દીનખાન બાબી – કોણ માનશે ?

Saturday, November 4th, 2006

મ્હોતાજ ના કશાનો હતો કોણ માનશે ?
મારોય એક જમાનો હતો કોણ માનશે ?

ડાહ્યો ગણી રહ્યું છે જગત જેને આજકાલ,
એ આપનો દીવાનો હતો કોણ માનશે ?

તોબા કર્યા વિના કદી પીતો નથી શરાબ,
આ જીવ ભક્ત છાનો હતો કોણ માનશે ?

માની ર્હ્યુ છે જેને જમાનો જીવનમરણ
ઝઘડો એ ‘હા’ ને ‘ના’નો હતો કોણ માનશે ?

મસ્તીમાં આવી ફેરવી લીધી જગતની આંખ,
એ પણ સમય નશાનો હતો કોણ માનશે ?

હસવાનો આજ મેં જે અભિનય કર્યો હતો,
આઘાત દુર્દશાનો હતો કોણ માનશે ?

રુસ્વા કે જે શરાબી મનાતો રહ્યો જગે,
માણસ બહુ મઝાનો હતો કોણ માનશે ?

       – ‘રુસ્વા મઝલૂમી / પાજોદ દરબાર’ ઇમામુદ્દીનખાન બાબી (‘Rusva Mazloomi’ Imaamudinkhan Babi- Kone Manshae. Ghazals in Gujarati. Literature and art site)