Archive for the ‘હાઇકુ (haiku)’ Category

આરતી પરીખ – હાઇકુ / શાયરી

Wednesday, November 14th, 2012

સામાજિક થવા સમજ ક્યાંથી માંગું ?!
સાહજિક થવા સરળતા ક્યાંથી માંગું ?!
“હું” ..હું ને હું ના હુંકારા જો કદિ ત્યાગું,
પ્રભુ, તે દિ’ તુજ ચરણમાં સ્થાન યાચું.

~~~~~

નદીઓની મીઠી મીઠાશે ઘુઘવાટ કર્યો છે,
કેટકેટલી ગંદગીએ અહિ વસવાટ કર્યો છે,
લાગણીઓનો અતિરેક ખારાશ બક્ષી રહ્યો
એટલે, રેતમાં આળોટવા રઘવાટ કર્યો છે.

~~~~~

પગલી પ્રીત
યાદનું મોતી સર્જે
આંખને ખૂણે.

~~~~~

ખુલ્લી આંખોએ
સપ્તરંગી શમણાં,
આકરાં ઠરે.

~~~~~

વર્ષાને કહી દો, માપથી વરસે,
નયનને વહેવાની આદત નથી..

       – આરતી પરીખ (Arti Parikh. Shayari / Vicharo / Haiku in Gujarati. Literature and art site)

પ્રીતમ લખલાણી – ચાંદની

Monday, September 1st, 2008

પ્રીતમ લખલાણી /Preetam Lakhlani

જોઇ અકાશે
ચાંદની, સાગરમાં
વાસના જાગી!

* * * * * * * * *

નદીએ ના’તી
ચાંદની, કૂદે કાંઠે
દેડકો, ખુશ!

* * * * * * * * *

ટપકે છીબે
ચાંદની, પંખી પીવે
છેક સવારે!

* * * * * * * * *

ચાંદની બેઠી
વૃક્ષ તળે, ચહેરો
જોવા ચંદાનો.

* * * * * * * * *

આવી ચાંદની
ઉંબરે, લ્યો ટહુકે
મોર તોરણે!

         - પ્રીતમ લખલાણી

અન્ય રચનાઓ

  • પ્રીતમ લખલાણી – પનિહારી
  • પ્રીતમ લખલાણી – એકાંત
  • પ્રીતમ લખલાણી – કેળવણી
  • પ્રીતમ લખલાણી – પંખી
  • (Preetam Lakhlani – Chandni. Kavita / Poems, Haiku in Gujarati. Literature and art site)

    જાગૃતિ ત્રિવેદી – સાથ

    Sunday, August 10th, 2008

    સાથ

    કંકર માર્ગે,
    શંકર સદા સાથે,
    જીવાડે મને.

              – જાગૃતિ ત્રિવેદી

    અન્ય રચનાઓ

  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – ક્યાં
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – દાયણ
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – શંકર
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – સખ્ય
  • (Jagruti Trivedi – Saath. Haiku in Gujarati. Literature and art site)

    જાગૃતિ ત્રિવેદી – ક્યાં

    Sunday, August 3rd, 2008

    ક્યાં

    મૈત્રિણી મારી
    દીસે અદૃશ્ય, વસે
    મુજ મનમાં.

              – જાગૃતિ ત્રિવેદી

    અન્ય રચનાઓ

  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – દાયણ
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – શંકર
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – સખ્ય
  • (Jagruti Trivedi – Kya. Haiku in Gujarati. Literature and art site)

    જાગૃતિ ત્રિવેદી – સખ્ય

    Sunday, July 20th, 2008

    સખ્ય

    સ્નેહની વર્ષા
    નિરંતર ભીંજવે,
    દુકાળ ? એ શું ?

    હાઇકુ વિશે ‘થોડું’

    જાપાનીઝ કાવ્ય પ્રકાર હાઇકુ ઘણાં લાંબાં સમયથી ગુજરાતી સાહિત્યમાં અપનાવાયું છે.

    છતાં ઘણાં ઓછાં લોકો એ લખવાનો પ્રયત્ન કરે છે, અને સાથે સાથે ઘણાં ઓછાં લોકો તેને પૂરેપૂરું માણી શકે છે.

    હાઇકુની સુંદરતા એની લાઘવતામાં છે. (5-7-5 નું અક્ષર બંધારણ – એટલે કે પ્રથમ પંક્તિમાં 5 અક્ષર, દ્વિતીયમાં 7 અને તૃતીયમાં 5 અક્ષર. જોડાક્ષરને એક અક્ષર ગણવામાં આવે છે.)

    ગણેલાં શબ્દોમાં અનેક વિચારો તથા ભાવો વર્ણવવામાં આવે છે. તેથી, જે શબ્દો પસંદ કરવામાં આવે, તે ખૂબ ખૂબ સમજી વિચારીને પસંદ કરવામાં આવતાં હોય છે. એક શબ્દ અથવા શબ્દ-સમૂહની પસંદગી માટે અનેક ભાવો ગોઠવાતાં હોય છે. જો વિરામચિહ્નોનો પ્રયોગ થયો હોય તો તેની પાછળ પણ ભાવની યોગ્ય (પ્રત્યક્ષ અથવા અપ્રત્યક્ષ) અભિવ્યક્તિ તથા અર્થ હોય છે.

    તેથી, ઓછા શબ્દોમાં લખાયેલા હાઇકુને બરાબર સમજવા માટે તેને ઝડપથી એક વારમાં વાંચવાને બદલે ધીમે-ધીમે વાંચીને તેનો અર્થ સમજવાનો હોય છે, અને શબ્દો દ્વારા જે કહેવાયું છે તે ઉપરાંત જે ભાવોને શબ્દો નથી મળ્યા પરંતુ અધ્યાહાર છે, તે સમજવાના હોય છે. જેને અંગ્રેજીમાં આપણે ‘reading between the lines’ કહીએ છીએ, તેના જેવી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવાનું હોય છે.

    આમ, હાઇકુ એ તેના રચયિતા તથા વાચક, બંને માટે પડકારરૂપ છે. અને જો યોગ્ય રીતે લખાય અને સમજાય તો અદ્વિતીય રૂપ છે.

              – જાગૃતિ ત્રિવેદી

    અન્ય રચનાઓ
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – દાયણ
  • જાગૃતિ ત્રિવેદી – શંકર
  • (Jagruti Trivedi – Sakhya. Poems, Haiku in Gujarati. Literature and art site)

    સુધા ભટ્ટ – ચિંતા

    Monday, May 26th, 2008

    ભરબપોરે
    તાડના ઝાડ હેઠે
    બેઠેલાનું શું ?

             - સુધા ભટ્ટ (Sudha Bhatt. Chinta. Haiku, Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

    સુધા ભટ્ટ – પડછાયો

    Thursday, May 15th, 2008

    સિવાય મારી
    મારી સાથે હંમેશ
    અન્ય કોઇ છે ?

             - સુધા ભટ્ટ (Sudha Bhatt. padchayo. Haiku, Vicharo in Gujarati. Literature and art site)