Category: વિચારો (vicharo)

વિચારો (vicharo)

‘મંગલપંથી’ મગન મકવાણા – યાદ

ભીની ભીની ગંધ, લ્યો આવી ચડી !
ક્યાંક નક્કી યાદની હેલી ચડી !
– મગન મકવાણા ‘મંગલપંથી’

          – ‘મંગલપંથી’ મગન મકવાણા (‘Mangalpanthi’ Magan Makwana. Yaad. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

‘કિસ્મત’ કુરેશી (ઉમરભાઈ ચાંદભાઈ કુરેશી) – હૃદય

એક કોરે કાળજું ને એક કોરે છે શિલા,
કર્મ એક સરખું કરે છે, જુલ્મી ને શિલ્પી ઉભય;
કિંતુ ધરતી-આભ કેરો છે તફાવત બેઉમાં,
એકનું પથ્થર-હૃદય બીજાનું પથ્થરમાં હૃદય.

         – ‘કિસ્મત’કુરેશી (‘Kismat’ Kureshi. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

હીરાભાઇ ઠક્કર – કર્મનો સિધાંત

Shri Hirabhai Thakkar (1918-2001) was an eminent preacher and author who devoted his life to the study of Vedic philosophy.

Click the links:
– for Gujarati version of his classic work – Karma No Siddhanta (Theory of Karma).
– for English version

To listen to Shri Hirabhai Thakkar’s talk click the Play button below:

(Hirabhai Thakkar. – Karma No Siddhanta / Theory of Karma. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

વરસાદ વિષે થોડી રચનાઓ

ચાલ, વરસાદની મોસમ છે, વરસતાં જઈએ
ઝાંઝવાં હો કે હો દરિયાવ, તરસતાં જઈએ

          -હરીન્દ્ર દવે (Harindra Dave – Varsaad. Vicharo, Poems in Gujarati. Literature and art site)

અનિલ ચાવડા – અધીરો

અધીરો છે તને ઈશ્વર બધુંયે આપવા માટે;
તું ચમચી લઈને ઊભો છે દરિયો માગવા માટે?

          – અનિલ ચાવડા (Anil Chavda. Aadhiro. Shayari / Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

આરતી પરીખ – વેદના વાદળીઓ

વેદના વાદળીઓ ઘેરી કરી,
વ્યથા કથાએ થોડી ભારી કરી,
જગ આખું ભીંજાતું રહ્યું,
એમ ‘આરતી’એ આંખ કોરી કરી.

       – આરતી પરીખ (Arti Parikh. Shayari / Vicharo / Haiku in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

અંકિત ત્રિવેદી – ‘‘પારકી આશ સદા નિરાશ…’’

(via Gujarat Samachar )

‘‘પારકી આશ સદા નિરાશ…’’

જીવનના હકારની કવિતા – અંકિત ત્રિવેદી

તું તારા દિલનો દીવો થા ને! ઓ રે! ઓ રે! ઓ ભાયા!
રખે કદી તું ઉછીનાં લેતો પારકાં તેજ ને છાયા;
એ રે ઉછીનાં ખૂટી જશે ને ઊડી જશે પડછાયા!
ઓ રે! ઓ રે ઓ ભાયા! તું.
કોડિયું તારું કાચી માટીનું, તેલ દિવેલ છુપાયાં;
નાની સળી અડી ન અડી પરગટશે રંગમાયા!
ઓ રે! ઓ રે ઓ ભાયા! તું.
આભના સૂરજ ચંન્દ્ર ને તારા, મોટા મોટા તેજરાયા;
આતમનો તારો પ્રગટાવ દીવો, તું વિણ સર્વ પરાયા!
ઓ રે! ઓ રે ઓ ભાયા! તું.
ભોગીલાલ ગાંધી ‘ઉપવાસી’

ઉછીના અજવાળા દિલસોજી આપતા મહેમાન જેવા છે, જે આપણને ન્યાલ કરી દે તેવા નથી હોતાં! અજવાળું તો આપણી અંદર પ્રગટવું જોઇએ. આ શરીર માટીનું કોડિયું જ છે. એને અજવાળાનું ખોળિયું બનાવતાં આવડવું જોઇએ. અજવાળું હાથઉછીનું નથી મળતું. વળી, એનો રંગ સુખમાં અને દુઃખમાં એક જ હોય છે! કવિ ભોગીલાલ ગાંધીનું આ કાવ્ય બાળપણમાં પ્રાર્થનામાં સમૂહમાં ગવાતું હતું ત્યારથી હાડકામાં કોતરાઈ ગયેલું છે. દીવો થવાનું તો કવિ કહે જ છે પણ દિલનો દીવો થઇને સમગ્ર ચેતનાને અને ચેતનાની આસપાસ વિકસેલી આપણી પ્રતિભાને પણ અજવાળવાની વાત છે.
બીજાના અજવાળાથી આપણા તેજને કશો જ ફરક પડવાનો નથી. આપણે જાતને ઘસીને ચંદનની જેમ કે પછી ફૂલોને નીચોવીને અત્તરની જેમ અંતરને સુગંધથી તરબતર રાખવાનું છે. સંઘર્ષ કરીશું તો સફળતાને વરીશું. જાતમહેનત જેટલી વફાદાર એટલી જ આપણી પ્રતિભા વઘુ ચેતનવંતી બનશે. આ બઘું જ જીવનના સંદર્ભે પણ એટલું જ સાચું છે. ‘પારકી આશ સદા નિરાશ’ – વાળી કહેવત એમનેમ નથી આવી. આપણે જાતે જ પગભર થવાનું છે. આપણો પડછાયો જો આપણી પાસે અજવાળું હશે તો આપણાથી દૂર રહેવાનો છે. તપના તાપથી જીવનનો સંતાપ દૂર રહે છે. આપણામાં અપાર શક્યતાઓનો સમુદ્ર છે. આપણામાં જ તેલ અને દિવેલ, દિવેટ છુપાયા છે. માત્ર એક તણખાની જરૂર છે, જે આપણને પ્રગટાવતા આવડવો જોઇએ. આ તણખો ચન્દ્ર, સૂરજ અને તારા કરતાં પણ વધારે પ્રજ્ઞાવાન છે. વધારે તેજસ્વી અને ઓજસ્વી છે. એ આતમનો દીવો છે. એ સફળતાનો મરજીવો છે.
Read more

Tags :

ખલીલ ધનતેજવી – જવાય છે

ગ રગને રોમ રોમથી તૂટી જવાય છે,
તો પણ મઝાની વાત કે જીવી જવાય છે;
ખાલી ગઝલ જો હોય તો ફટકારી કાઢીએ,
આ તો હ્રદયની વાત છે, હાંફી જવાય છે !

         – ખલીલ ધનતેજવી(Khalil Dhantejvi. Javai chhe. Ghazal/Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

‘બેફામ’ બરકત વિરાણી – સારો છું

છતાં ‘બેફામ’ સૌ મારા મરણટાણે જ કહેવાના
નહિ તો હું તો જીવનમાંય સાચેસાચ સારો છું !
~~~~~~
વિશ્વમાં ‘બેફામ’ ભૂલાઇ જવા તૈયાર છે.
એ કહે જો આટલું કે યાદ ‘બરકત’ છે મને.
~~~~~~
‘બેફામ’ તોયે કેટલું થાકી જવું પડ્યું ?
નહિ તો જીવનનો માર્ગ છે ઘરથી કબર સુધી.

         – ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી (Barkat Virani ‘Befaam’. Saro chhu – Vicharo / Shayari in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

આરતી પરીખ – હાઇકુ / શાયરી

સામાજિક થવા સમજ ક્યાંથી માંગું ?!
સાહજિક થવા સરળતા ક્યાંથી માંગું ?!
“હું” ..હું ને હું ના હુંકારા જો કદિ ત્યાગું,
પ્રભુ, તે દિ’ તુજ ચરણમાં સ્થાન યાચું.

~~~~~

નદીઓની મીઠી મીઠાશે ઘુઘવાટ કર્યો છે,
કેટકેટલી ગંદગીએ અહિ વસવાટ કર્યો છે,
લાગણીઓનો અતિરેક ખારાશ બક્ષી રહ્યો
એટલે, રેતમાં આળોટવા રઘવાટ કર્યો છે.

~~~~~

પગલી પ્રીત
યાદનું મોતી સર્જે
આંખને ખૂણે.

~~~~~

ખુલ્લી આંખોએ
સપ્તરંગી શમણાં,
આકરાં ઠરે.

~~~~~

વર્ષાને કહી દો, માપથી વરસે,
નયનને વહેવાની આદત નથી..

       – આરતી પરીખ (Arti Parikh. Shayari / Vicharo / Haiku in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

ભાવેશ શાહ – જાંજવું

રણ ને હરણ ની દયા જ્યારે આવી,
જાંજવું ભૂંસવા આંધી ત્યારે આવી.
(૦૩-૦૯-૨૦૧૨)

વરસાદને ક્યાં ખબર, અંદર પણ એક આગ છે,
ઠારવા જેને ફકત જાંજવાનાં જળ ની માંગ છે.
(૦૩-૦૯-૨૦૧૨)

         – ભાવેશ શાહ (bhavesh Shah. Janjvu. Vicharo/Shayari in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

મરીઝ – શાયર

શાયર છું મારી રીતથી બોલીશ હું ગઝલ ,
બુલબુલ તો હું નથી કે ફક્ત કંઠ દાદ લે .

         – મરીઝ (Mariz. Shayar. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

હરીન્દ્ર દવે – વરસાદ

ચાલ, વરસાદની મોસમ છે, વરસતાં જઈએ
ઝાંઝવાં હો કે હો દરિયાવ, તરસતાં જઈએ

          -હરીન્દ્ર દવે (Harindra Dave – Varsaad. Vicharo, Poems in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

મકરન્દ દવે – નથી કોઈ


નથી કોઈ ધંધો નથી કોઈ ધાપો,
નથી કોઈ થાણું કર્યું કે ઉથાપો,
હવા શી હવે તો ચલી જિન્દગાની,
બધું બાળી બેઠા પછી શો બળાપો ?

         – મકરંદ દવે (Makarand Dave – Nathi koi. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

હેમંત પુણેકર – આવી ગયાં

ખોરડું છૂટ્યું અમે તો મહેલમાં આવી ગયા
સત્યથી તદ્દન જુદા આ ખેલમાં આવી ગયા
દિનના અજવાળામાં જે સૂતા’તા પાંપણને ખૂણે
રાત – આંખો બંધ – શમણા ગેલમાં આવી ગયાં

         – હેમંત પુણેકર
(Hemant Punekar. Aavi gaya. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :