Category: વિચારો (vicharo)

વિચારો (vicharo)

હીરાભાઇ ઠક્કર – કર્મનો સિધાંત

Shri Hirabhai Thakkar (1918-2001) was an eminent preacher and author who devoted his life to the study of Vedic philosophy.

Click the links:
– for Gujarati version of his classic work – Karma No Siddhanta (Theory of Karma).
– for English version

To listen to Shri Hirabhai Thakkar’s talk click the Play button below:

(Hirabhai Thakkar. – Karma No Siddhanta / Theory of Karma. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

વરસાદ વિષે થોડી રચનાઓ

ચાલ, વરસાદની મોસમ છે, વરસતાં જઈએ
ઝાંઝવાં હો કે હો દરિયાવ, તરસતાં જઈએ

          -હરીન્દ્ર દવે (Harindra Dave – Varsaad. Vicharo, Poems in Gujarati. Literature and art site)

અનિલ ચાવડા – અધીરો

અધીરો છે તને ઈશ્વર બધુંયે આપવા માટે;
તું ચમચી લઈને ઊભો છે દરિયો માગવા માટે?

          – અનિલ ચાવડા (Anil Chavda. Aadhiro. Shayari / Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

આરતી પરીખ – વેદના વાદળીઓ

વેદના વાદળીઓ ઘેરી કરી,
વ્યથા કથાએ થોડી ભારી કરી,
જગ આખું ભીંજાતું રહ્યું,
એમ ‘આરતી’એ આંખ કોરી કરી.

       – આરતી પરીખ (Arti Parikh. Shayari / Vicharo / Haiku in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

અંકિત ત્રિવેદી – ‘‘પારકી આશ સદા નિરાશ…’’

(via Gujarat Samachar )

‘‘પારકી આશ સદા નિરાશ…’’

જીવનના હકારની કવિતા – અંકિત ત્રિવેદી

તું તારા દિલનો દીવો થા ને! ઓ રે! ઓ રે! ઓ ભાયા!
રખે કદી તું ઉછીનાં લેતો પારકાં તેજ ને છાયા;
એ રે ઉછીનાં ખૂટી જશે ને ઊડી જશે પડછાયા!
ઓ રે! ઓ રે ઓ ભાયા! તું.
કોડિયું તારું કાચી માટીનું, તેલ દિવેલ છુપાયાં;
નાની સળી અડી ન અડી પરગટશે રંગમાયા!
ઓ રે! ઓ રે ઓ ભાયા! તું.
આભના સૂરજ ચંન્દ્ર ને તારા, મોટા મોટા તેજરાયા;
આતમનો તારો પ્રગટાવ દીવો, તું વિણ સર્વ પરાયા!
ઓ રે! ઓ રે ઓ ભાયા! તું.
ભોગીલાલ ગાંધી ‘ઉપવાસી’

ઉછીના અજવાળા દિલસોજી આપતા મહેમાન જેવા છે, જે આપણને ન્યાલ કરી દે તેવા નથી હોતાં! અજવાળું તો આપણી અંદર પ્રગટવું જોઇએ. આ શરીર માટીનું કોડિયું જ છે. એને અજવાળાનું ખોળિયું બનાવતાં આવડવું જોઇએ. અજવાળું હાથઉછીનું નથી મળતું. વળી, એનો રંગ સુખમાં અને દુઃખમાં એક જ હોય છે! કવિ ભોગીલાલ ગાંધીનું આ કાવ્ય બાળપણમાં પ્રાર્થનામાં સમૂહમાં ગવાતું હતું ત્યારથી હાડકામાં કોતરાઈ ગયેલું છે. દીવો થવાનું તો કવિ કહે જ છે પણ દિલનો દીવો થઇને સમગ્ર ચેતનાને અને ચેતનાની આસપાસ વિકસેલી આપણી પ્રતિભાને પણ અજવાળવાની વાત છે.
બીજાના અજવાળાથી આપણા તેજને કશો જ ફરક પડવાનો નથી. આપણે જાતને ઘસીને ચંદનની જેમ કે પછી ફૂલોને નીચોવીને અત્તરની જેમ અંતરને સુગંધથી તરબતર રાખવાનું છે. સંઘર્ષ કરીશું તો સફળતાને વરીશું. જાતમહેનત જેટલી વફાદાર એટલી જ આપણી પ્રતિભા વઘુ ચેતનવંતી બનશે. આ બઘું જ જીવનના સંદર્ભે પણ એટલું જ સાચું છે. ‘પારકી આશ સદા નિરાશ’ – વાળી કહેવત એમનેમ નથી આવી. આપણે જાતે જ પગભર થવાનું છે. આપણો પડછાયો જો આપણી પાસે અજવાળું હશે તો આપણાથી દૂર રહેવાનો છે. તપના તાપથી જીવનનો સંતાપ દૂર રહે છે. આપણામાં અપાર શક્યતાઓનો સમુદ્ર છે. આપણામાં જ તેલ અને દિવેલ, દિવેટ છુપાયા છે. માત્ર એક તણખાની જરૂર છે, જે આપણને પ્રગટાવતા આવડવો જોઇએ. આ તણખો ચન્દ્ર, સૂરજ અને તારા કરતાં પણ વધારે પ્રજ્ઞાવાન છે. વધારે તેજસ્વી અને ઓજસ્વી છે. એ આતમનો દીવો છે. એ સફળતાનો મરજીવો છે.
Read more

Tags :

ખલીલ ધનતેજવી – જવાય છે

ગ રગને રોમ રોમથી તૂટી જવાય છે,
તો પણ મઝાની વાત કે જીવી જવાય છે;
ખાલી ગઝલ જો હોય તો ફટકારી કાઢીએ,
આ તો હ્રદયની વાત છે, હાંફી જવાય છે !

         – ખલીલ ધનતેજવી(Khalil Dhantejvi. Javai chhe. Ghazal/Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

‘બેફામ’ બરકત વિરાણી – સારો છું

છતાં ‘બેફામ’ સૌ મારા મરણટાણે જ કહેવાના
નહિ તો હું તો જીવનમાંય સાચેસાચ સારો છું !
~~~~~~
વિશ્વમાં ‘બેફામ’ ભૂલાઇ જવા તૈયાર છે.
એ કહે જો આટલું કે યાદ ‘બરકત’ છે મને.
~~~~~~
‘બેફામ’ તોયે કેટલું થાકી જવું પડ્યું ?
નહિ તો જીવનનો માર્ગ છે ઘરથી કબર સુધી.

         – ‘બેફામ’ બરકત વિરાણી (Barkat Virani ‘Befaam’. Saro chhu – Vicharo / Shayari in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

આરતી પરીખ – હાઇકુ / શાયરી

સામાજિક થવા સમજ ક્યાંથી માંગું ?!
સાહજિક થવા સરળતા ક્યાંથી માંગું ?!
“હું” ..હું ને હું ના હુંકારા જો કદિ ત્યાગું,
પ્રભુ, તે દિ’ તુજ ચરણમાં સ્થાન યાચું.

~~~~~

નદીઓની મીઠી મીઠાશે ઘુઘવાટ કર્યો છે,
કેટકેટલી ગંદગીએ અહિ વસવાટ કર્યો છે,
લાગણીઓનો અતિરેક ખારાશ બક્ષી રહ્યો
એટલે, રેતમાં આળોટવા રઘવાટ કર્યો છે.

~~~~~

પગલી પ્રીત
યાદનું મોતી સર્જે
આંખને ખૂણે.

~~~~~

ખુલ્લી આંખોએ
સપ્તરંગી શમણાં,
આકરાં ઠરે.

~~~~~

વર્ષાને કહી દો, માપથી વરસે,
નયનને વહેવાની આદત નથી..

       – આરતી પરીખ (Arti Parikh. Shayari / Vicharo / Haiku in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

ભાવેશ શાહ – જાંજવું

રણ ને હરણ ની દયા જ્યારે આવી,
જાંજવું ભૂંસવા આંધી ત્યારે આવી.
(૦૩-૦૯-૨૦૧૨)

વરસાદને ક્યાં ખબર, અંદર પણ એક આગ છે,
ઠારવા જેને ફકત જાંજવાનાં જળ ની માંગ છે.
(૦૩-૦૯-૨૦૧૨)

         – ભાવેશ શાહ (bhavesh Shah. Janjvu. Vicharo/Shayari in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

મરીઝ – શાયર

શાયર છું મારી રીતથી બોલીશ હું ગઝલ ,
બુલબુલ તો હું નથી કે ફક્ત કંઠ દાદ લે .

         – મરીઝ (Mariz. Shayar. Ghazal in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

હરીન્દ્ર દવે – વરસાદ

ચાલ, વરસાદની મોસમ છે, વરસતાં જઈએ
ઝાંઝવાં હો કે હો દરિયાવ, તરસતાં જઈએ

          -હરીન્દ્ર દવે (Harindra Dave – Varsaad. Vicharo, Poems in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

મકરન્દ દવે – નથી કોઈ


નથી કોઈ ધંધો નથી કોઈ ધાપો,
નથી કોઈ થાણું કર્યું કે ઉથાપો,
હવા શી હવે તો ચલી જિન્દગાની,
બધું બાળી બેઠા પછી શો બળાપો ?

         – મકરંદ દવે (Makarand Dave – Nathi koi. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

હેમંત પુણેકર – આવી ગયાં

ખોરડું છૂટ્યું અમે તો મહેલમાં આવી ગયા
સત્યથી તદ્દન જુદા આ ખેલમાં આવી ગયા
દિનના અજવાળામાં જે સૂતા’તા પાંપણને ખૂણે
રાત – આંખો બંધ – શમણા ગેલમાં આવી ગયાં

         – હેમંત પુણેકર
(Hemant Punekar. Aavi gaya. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

Tags :

હેમંત પુણેકર – નોંધ લેવાશે

મેં ભીતર સૂર્ય ભાળ્યો છે જગતને પણ એ દેખાશે
અગન અંદરની જ્વાળા થઈને ચારેકોર ફેલાશે
મને ના નોંધનારાઓ, હવે બસ એટલું નોંધો
મને ના નોંધવા માટે તમારી નોંધ લેવાશે

         – હેમંત પુણેકર

અન્ય રચનાઓ

  • હેમંત પુણેકર – કાબૂ રહ્યો છે ક્યાં…
  • (Hemant Punekar. Nondh levashae. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

    Tags :

    ‘અક્ષિતારક’ સ્નેહા પટેલ – હાઉસવાઈફ

    એલાર્મ વાગ્યું,
    ઓહ..૫.૪૫ થઈ ગઈ,
    બાપ રે, બહુ મોડું થઈ ગયુ આજે તો.
    દીકરાને સ્કુલે મોડું ના થઈ જાય ક્યાંક.
    હાશ…એ તો ટાઈમસર પરવારી ગયો,
    હવે પતિદેવનો વારો.
    ચાલો,ચા-નાસ્તો, ટીફીન. પતાવો ફટાફટ..
    ઓહો…આજે આ માથું કેમ દુ:ખે છે?
    અરે..મારી સવારની ચા તો ઠરી જ ગઈ,
    ભૂલી જ ગઈ પીવાની..
    હાશ…હવે શાંતીથી પેપર વાંચવા દે,
    મારા મન-ગમતા ન્યુઝ જોવા દે,
    આહ..એક કાંટો ફરી સળવળ્યો, શેનો?
    છોડી દીધેલ મનગમતી કેરિયરને લગતા સમાચાર નજરે ચડી ગયા ને આજે ..
    ચાલે રાખે એ તો..!!!!!!
    આ ઘર .મારા પતિદેવ,મારો દીકરો, બધુ વધુ મહત્વનું,
    આવી વાતો વાંચવી જ નહી
    નકામી મારા અસ્તિત્વની શોધ-ખોળ ચાલુ થઈ જાય અંદરખાને.
    દબાવી રાખેલ ચિનગારીઓ…!!!
    ચાલો ચાલો..કામવાળી આવશે,
    આજે તો બિલ ભરવાના છે..છેલ્લી તારીખ છે ને પાછી…
    દુધવાળો પણ જપતો નથી.
    આજે પેલી સાચવી રાખેલ ૧૦૦૦ની નોટ વટાવીને પણ પૈસા ચૂકવી જ દેવા દે.
    મારી બ્લડ-પ્રેશરની અને વિટામીન્સની દવા તો પછી લેવાશે,
    કંઈ ૪-૫ દિવસ ના લઉ તો મરી થોડી જઈશ.
    ચાલે..તડજોડ તો કરવી જ પડે ને આજની મોંઘવારીમાં..!!!
    આ ઘર ચલાવવું કંઈ સહેલું થોડું છે?
    કેટ કેટલી ગણત્રી કરવી પડે એ તો.
    આજે તો રેખાબેનને ત્યાં વ્યવહારમાં પણ જવાનું છે,
    વ્યવ્હાર તો સાચવવા પડે ને.!!
    સેવાપૂજા,જમવાનું રસોડું આટોપ્યું,,હાશ..
    ચાલો,સોનાલીને ત્યાં કોઈ મિટીંગ જેવું છે તો જઈ આવું,બહુ કહે કહે કરે છે ને.
    આવો આવો સ્નેહાબેન…કેમ છો.? આ મારી સખીઓ,,ચાલો ઓળખાણ કરાવું,
    આ રીટા-ઈંટીરીઅર ડેકોરેશન કરે છે..બહુ કમાય છે.
    આ સીમા-મેનેજરના પદ પર છે.
    સીમબેન અને રીટાબેને મારી સામે જોઈ સોનાલીને પુછ્યું,
    “આમનો પરિચય?”
    “એ સ્નેહાબેન,હાઉસ વાઈફ..”
    મને ગર્વ થઈ આવ્યો…હાસ્તો, હાઉસની મેનેજર…”
    પેલા બે ય મારી સામે જાણે એક તુરછકારની ભાવનાથી જોતા હતા,
    કે મારો દ્રષ્ટ્રીભ્રમ ?

    ત્યાં તો સીમાબેન કહે..”બસ…ખાલી હાઉસવાઈફ…..!!!”

              – ‘અક્ષિતારક’ સ્નેહા પટેલ (Sneha Patel – ‘અક્ષિતારક’ Housewife. Vicharo in Gujarati. Literature and art site)

    Tags :