Garvi ગરવી ગુજરાત Gujarat

જો આપ ઇચ્છતાં હો કે વધુ વાચકો તથા વિસ્તૃત વર્ગ માટે આપના બ્લૉગનો "ફોર એસ વી - સંમેલન"માં સમાવેશ થાય, તો "ફોર એસ વી -પ્રભાતનાં પુષ્પો" પર આપના બ્લૉગની લિંક સાથે comment લખો. બધાં જ નવા બ્લૉગ્સની મને જાણકારી ન પણ હોય, જેથી શક્યતા છે કે આપનો બ્લૉગ ચૂકી જવાય. - એસ વી

ફોર એસ વી - સંમેલન ફેસબૂક પેજ

નવરાત્રિની રાસ રમઝટ
(click here for complete list)

એને વાગે તો

September 2nd, 2014
એને વાગે તો તરત એની મા આસું સારે છે, ત્યારે મને કઈ નથી થતું એવું એ માને છે. સાચું કહું..!! એની મા જ્યારે આસું સારે છે, ત્યારે હું એને વાગેલું દર્દ અનુભવું છું એને કશું જોઈએ તો મને સીધું નથી કહેતો પણ એની મા દ્વારા કહેવડાવે છે હજી સુધી હું અને એ સાથે એક ટેબલ […] આગળ વાંચો ...

Kavysetu 152 Chandra Talavia

September 2nd, 2014

દિવ્ય ભાસ્કર > કાવ્યસેતુ કોલમ > 2 સપ્ટેમ્બર 2014

કાવ્યસેતુ 152 લતા હિરાણી

પ્રેમના મારગમાં રાહ તારી જોઈને
થાકી ગયું છે દિલ આ,
તને કોણ કરે પ્રેમ હવે.. જા…
એકલામાં મારી તું હાજરીને ઝંખે
ને હાજરીમાં પાળે એકાંત
લોકોથી જાણ્યું કે ઘણીવાર તું
મારી યાદમાં કરે છે કલ્પાંત
મનથી તો ફૂલોની ઝંખના કરે ને
તોય પકડે છે કાંટો તું કાં ?
તને કોણ કરે પ્રેમ હવે… જા..
પહેલા તો ચોરીથી સામું જુએ
ને પછી શરમુના ખોડી દે સ્તંભ
આંખોના ચમકારા પલકોથી ઢાંકીને
ડાહ્યા થવાનો કરે દંભ
આંખે તો ઠીક રગે રગમાં ‘હ-કાર’,
તોય પૂછું તો કહે;”ના રે ના”
તને કોણ કરે પ્રેમ હવે… જા….. ચંદ્રા તળાવિયા

‘તને કોણ કરે પ્રેમ હવે જા…’ જા કહીને આવવા માટે ખેંચતી, નકારમાં હકારના ઝંડા ફરકાવતી પ્રેમની આ વાત પ્રેમ કરનાર દરેક જાણે છે. કવયિત્રી ચંદ્રા તળાવિયાની નાયિકા જ નહીં, પ્રેમમાં પડેલી દરેક છોકરી પોતાના પ્રિયતમ સામે આ જ શસ્ત્ર લઇને ઊભી હોય.. સામાન્ય સંજોગોમાં પ્રેમી પોતાને પૂરું મહત્વ આપે એ માટે આવી વાતો હોય. અહીં પ્રિયતમ જરા શરમાળ છે. છોકરી શરમાળ હોય એવું બનતું રહેતું હોય છે. મોટેભાગે પ્રેમની અભિવ્યક્તિની પહેલ યુવાન જ કરતો હોય પણ ક્યાંક ઊંધુ બને ખરું.

નાયક પ્રેમમાં તો પડ્યો છે પણ નાયિકા પાસે એકરાર કરવામાં લજવાય છે. નાયિકા કહે છે, આમ જુઓ તો તારી વાતમાં, વ્યવહારમાં સતત એકલા મળવાનું ઝંખના વરતાય પણ જ્યારે મળ ત્યારે ચૂપચાપ. જાણે મોઢે મણના તાળાં.. એવી તે કઇ શરમ તને રોકે છે !! હું છોકરી થઇને શરમ છોડી શકું છું જ્યારે તું પુરુષ થઇનેય દિલને દિવાલોમાં કેદ રાખે છે !! એવું ન માનીશ કે મને તારી કંઇ ખબર નથી પડતી. બીજી સખીઓ, મિત્રો મને તારા સમાચાર આપે જ છે કે તું મને યાદ કરીને આંસુ સારે છે. મારા વિના તડપે છે, મને ઝંખે છે. તો પછી આ પડદો શા માટે ? તારે જોઇએ છે ફૂલ અને રસ્તા પકડે છે કાંટાના !! મારી સામે ચોરીછુપીથી જોયા કરે છે ને પછી શરમથી પાંપણ ઢાળી દે છે. જાણે સાવ ડાહ્યોડમરો હોય એવો દેખાવ કરે છે..તારી આંખો જ નહીં, રોમે રોમ મારું નામ પોકારે છે અને એ મારા સુધી પહોંચેય છે.. પણ વાત થાય તો ભણશે નન્નો !! હવે હું થાકી ગઇ છું. તારી રાહમાં દિલ સુકાઇને કાંટો થઇ ગયું છે. હવે મારી ધીરજનો અંત આવી ગયો છે. જા, તને પ્રેમ નહીં કરું..

સાવ સીધી સાદી, જાણીતી વાત અને એટલા જ સીધા સાદા શબ્દોમાં પણ અત્યંત નજાકતથી અને કાવ્યમય બાનીમાં ગૂંથી લીધી છે ! મજા આવે છે આ રકઝક સાંભળવાની.. બહુ પ્યારી લાગે છે આ મમત. સરળતાનું પણ એક સૌંદર્ય હોય છે. મુગ્ધતાનું અલગ જ માધુર્ય હોય છે અને આ કાવ્યમાં એની મજાની ઝલક છે. ‘જા હવે તારી કિટ્ટા’ કંઇક એ સ્ટાઇલથી અહીં છોકરી છોકરાને પ્રેમ કરવાની ના કહે છે. જોકે આ ના માત્ર કહેવા માટે જ છે. ખરેખર તો એ સાચા દિલથી પ્રેમ કરે છે અને એને છોડી શકે એમ નથી..

’પ્રેમનો મારગ છે શૂરાનો, નહીં કાયરનું કામ જો ને પરથમ પહેલું મસ્તક મૂકી, પછી લેવું નામ જો ને ..’ અહીં એવું ચોક્કસ કહી શકાય.

યાદ આવે છે ને પેલું ગુજરાતી ગીત ! જો કે એમાં રિસામણા કોઇ બીજી વાતે છે પણ આવો જ મીઠો ઝગડો છે..

હવે સખી નહીં બોલું નહીં બોલું નહીં બોલું રે…
કદાપિ નંદકુંવરની સંગે…
હો મને શશિવદની કહી છે રે..
ત્યારની દાઝ લાગી રે મારે હૈયે..
ચંદ્રબિંબમાં લાંછન છે વળી
રાહુ ગળે ખટમાસે
પક્ષે વધે ને પક્ષે ઘટે કળા,
નિત્ય ન પૂર્ણ પ્રકાશે રે…
હવે સખી નહીં બોલું નહીં બોલું નહીં બોલું રે…


આગળ વાંચો ...

કાવ્યસેતુ 151 અશ્વિની ધોંગડે

September 2nd, 2014

દિવ્ય ભાસ્કર > કાવ્યસેતુ > 26 ઑગસ્ટ 2014

કાવ્યસેતુ 151 લતા હિરાણી

ચોખા પાંચ કિલો
ઘઉં દસ કિલો
સાકર દસ કિલો
ગોળ બે કિલો
દિવસે દિવસે
ભાવ ભડકે બળે છે
યાદીમાં થોડી
કાપકૂપ કરવી પડશે.
મગની દાળ ત્રણ કિલો
તુવેરદાળ બે કિલો
વીજળીનું બિલ ભરવાનું છે
એલ.આઇ.સી.નો ચેક લખવાનો છે.
સાબુના લાટા બે
જીરુ સો ગ્રામ
રાઇ એક કિલો
કેટલા વર્ષો સુધી કર્યા કરવાની
એની એ જ યાદી
કંટાળો એક કિલો
ત્રાસ બે કિલો…. અશ્વિની ધોંગડે

મુસીબતોની યાદી. પ્રશ્નોના ખડકલા. માત્ર એક પલ્લામાં જ ખડકાયે જતા ઉપાધિઓના પોટલા અને સામે જરા સરખી રાહત આપે એવી ચપટીક ચીજ પણ નહીં. પલ્લું ભલે બેલેન્સ ન થાય, કદાચ એ શક્ય જ નથી પણ કંઇક તો હળવાશ મળે એક સ્ત્રીને !! એક મધ્યમ, કહો કે નિમ્ન મધ્યમ વર્ગની સ્ત્રીને દિવસમાં એકાદો શ્વાસ શાંતિનો મળી શકે એવું નાનકડું સો ગ્રામનુંય વજનિયું આ જીવનમાં, આ સમાજમાં ઉપલબ્ધ છે ખરું ? જવાબ મોટેભાગે ‘ના’ સિવાય બીજો શું હોઇ શકે ?

મને નથી લાગતું, અશ્વિની ધોંગડેને આમાં કવિતા કરવાનું કોઇ પ્રયોજન હોય ! નજરે દેખાતી, સતત અનુભવાતી ને જરાય જંપવા ન દેતી નાયિકાની બેસુમાર તકલીફોમાંથી આ શબ્દો કાવ્ય સ્વરૂપે પ્રસવી ગયા છે. જેમ ગર્ભ રહ્યા પછી જન્મ થવો જેટલો સ્વાભાવિક અને અનિવાર્ય છે એવું જ આ કાવ્યનું પ્રગટવું ગણી શકાય.
ટૂંકા પગારમાં સંતાનો ઉછેરવાના અને જીવનનિર્વાહના બે છેડા ભેગા કરવા સતત મથ્યા કરતી સ્ત્રીને પોતાની મુસીબત રજૂ કરવા માટે કરિયાણાના લીસ્ટનું પ્રતીક સૂઝે. સમજી શકાય છે કે આ પ્રતીકયોજના કેટલી સ્વાભાવિક અને સચોટ છે !!

આકરી મોંઘવારીને ખમ્યા કરતી સ્ત્રીના જીવનમાં બીજા કોઇ સુખો વિશે વિચારવાનો સમય નથી હોતો. નવાઇની વાત એય છે કે આ વેદના મોટેભાગે એકલી સ્ત્રીને જ ખમવી પડે છે. આ જ વર્ગનો પુરુષ દારુ પી શકે છે, જુગાર રમી શકે છે… આવું ક્યાંય શોધવા નથી જવું પડતું. આપણી આસપાસ જ અનેક દૃષ્ટાંત મળી આવે ! સતત પીસાતી ને ભીંસાતી રહેતી પત્નીને પતિ ઘરે આવીને નશામાં મારઝૂડ પણ કરી લે અને બાકી હોય એમ એય ખમવાનું ! અલબત્ત આ કવિતાની નાયિકાને કદાચ એવો ત્રાસ નથી પણ કરિયાણાની દુકાને પૈસા ચુકવવામાં અને ઘરે બાળકોને થાળી પીરસવામાં પડતો મોટો ગેપ નિવારવા એણે રોજેરોજ મથ્યા કરવું પડે છે અને પરિણામે જીવન બોજ જેવું બનતું જાય છે.. આ ત્રાસ અને કંટાળામાંથી રાહત એણે ક્યાં મેળવવાની ?

અહીંયા ત્રાસ અને કંટાળાનું કારણ એ પણ હોઇ શકે કે આ ચિંતાઓના પોટલાનો ભાર મોટેભાગે એણે એકલીએ ખમવાનો હોય છે. આ વ્યાધિમાં પુરુષનો, પતિનો એને સાથ નથી મળતો.. ચાર ફેરા ફરતી વખતે સુખદુખમાં સાથે નિભાવવાનું વચન આપનાર પતિ પછીથી ક્યાંય ખસી જાય છે. પગાર આવે એમાંથી આપી શકે એટલી રકમ ઘરખર્ચ માટે આપી દઇને જાણે એની જવાબદારી પૂરી થઇ જાય છે. એમાંથી પૂરું થાય છે કે નહીં અથવા પૂરું ન્ન થતું હોય તો કેમ વ્યવસ્થા કરવી એ ફરજ એકલી અને એકલી સ્ત્રીની બની જતી હોય છે. થાક કંઇક એનો જ હોય છે. મુસીબત તો દરેક ઉપર પડતી જ હોય છે. અલબત્ત પ્રકાર જુદા જુદા હોય પણ જો એમાં કોઇનો હૂંફાળો સાથ હોય તો એને ખમવામાં હિંમત ટકી રહે છે… આવું જાણનારા બધા જ, પણ સમજીને આચરનારા કેટલા ?

આ કવિતામાં પ્રગટે છે એવી સ્ત્રીઓ બેસુમાર પણ હમણાં હમણાં મને સમાજમાં એવી સ્ત્રીઓ પણ દેખાઇ રહી છે કે જેમને કીટી પાર્ટીઓ, બ્યુટી પાર્લર, મોબાઇલ પર દોસ્તો સાથે ગપ્પાં મારવા અને વૉટ્સ પર આખો દિવસ જોક્સ, કાર્ટૂન, વિડિયો વગેરે મેસેજ મૂકવા સિવાય કશું કામ નથી !! આ પણ એક વિચિત્રતા છે, સમાજની કરુણ વાસ્તવિકતા છે. ભલે એ આવા મોજશોખમાં રચી-પચી રહે પણ દિવસનો એકાદ કલાક અને આમ વેડફાતા પૈસામાંથી થોડાક ગરીબોના ઉપયોગ માટે ચૂપચાપ વાપરે તો ક્યાંક તો બેલેંસ થવા જાય !! અહીં ‘ચુપચાપ’ શબ્દ ખાસ સમજીને લખ્યો છે કેમ કે ઘણી ઝાકઝમાળ સંસ્થાઓમાં ઘણા ‘સેવાકાર્યો’ થતા હોય છે. જેમાં થોડુંક કામ અને ખૂબ મોટાપાયે જોરશોરથી એની જાહેરાત થતી હોય છે. કદાચ જે કામ થયું હોય એના ખર્ચ કરતાં એની પબ્લીસીટીમાં વધુ ખર્ચ થતો હશે !!


આગળ વાંચો ...

જાકી રહી ભાવના જૈસી, પ્રભુમૂરત તિન દૈખી તૈસી …

September 2nd, 2014

જાકી રહી ભાવના જૈસી, પ્રભુમૂરત તિન દૈખી તૈસી …

 

 

bal dutt
 

 

“જાકી રહી ભાવના જૈસી, પ્રભુમૂરત તિન દૈખી તૈસી”  …. જે ભક્તોની ભાવના જેવી હોય તે મુજબ પ્રભુની મૂરત પોતાનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે અને તે ભક્તોને ખાતર લીલાઓ કરે છે. પરંતુ આ ત્યારે જ શક્ય બને છે જ્યારે ભક્ત પ્રકૃતિના ગુણોથી પર એવી શુધ્ધ આધ્યાત્મિક અને આધિદૈવીક અવસ્થા પ્રાપ્ત કરે છે. આ અવસ્થા જ્યારે જીવોને પ્રાપ્ત થાય છે ત્યારે હૃદય સૂર્ય સમાન શુધ્ધ અને પ્રકાશિત થઈ જાય છે, જેને કારણે ભક્તોના હૃદયમાંથી પ્રભુ માટે ભાવાત્મક પ્રેમ કિરણો પ્રસરે છે. પ્રભુભક્તોના આ ભાવાત્મક અને ભાવનાત્મક પ્રેમની લાગણી ભક્તોને પ્રભુ પ્રત્યેની અનુરક્તિ સંપૂર્ણ બને છે.

 

 

ભગવદ્ગીતામાં ભાવાત્મક ભક્તિના નિયામક વૈધી ભક્તિ અને રાગાનુગા ભક્તિ એમ બે પ્રકાર બતાવવામાં આવ્યા છે. આ બંને ભક્તિનાં પણ સર્વકારી અને પરિણામકારી એ બે પેટા ભાગ પાડવામાં આવ્યાં છે જેમાં દ્વિતીય ભાગ પરિણામકારી ભાગને ભાવ અને ભાવના તરીકે સંબોધિત કરવામાં આવે છે, જે પ્રભુ પ્રત્યેનાં શુધ્ધ પ્રેમનું લક્ષણ છે.

 

 

આ સંબંધમાં ભક્ત તંત્રમાં કહે છે કે ભગવાન પ્રત્યેના ભક્તોનો આ ભાવ જ્યારે જ્યારે પૂર્ણસીમાએ પહોંચે છે ત્યારે ત્યારે ભક્તની તનુજા અવસ્થા જુદી જુદી જોવા મળે છે. આ અવસ્થામાં કોઈ ભક્ત અશ્રુપાત કરે છે, કેટલાક ભક્તો ભાવાવેશમાં નૃત્ય કરે છે, તો કેટલાક ભક્તોનાં તનમાં કંપન થાય છે. ભગવદ્ગીતામાં સ્વયં ભગવાને કહ્યું છે કે પ્રત્યેક ભક્તોનાં ભાવની અને પ્રેમની અવસ્થા જુદી જુદી હોય છે જેને કારણે ભક્તનાં હૃદયમાં રહેલા પ્રત્યેક ભાવો પ્રસંગોપાત જુદી જુદી રીતે પ્રગટ થાય છે.

 

 

શ્રી ભાગવતજીમાં કહ્યું છે કે જ્યારે અંબરીષ રાજાને દુર્વાસા મુનિએ ક્રોધાવશ સંકટમાં મૂક્યા ત્યારે અંબરીષ મહારાજે ભગવાનનાં ચરણકમળોનું ધ્યાન ધરવા માંડ્યુ. આ સમયે રાજા અંબરીષનું તન કંપન કરી રહ્યું હતું અને આંખમાંથી આંસુઓ સરી રહ્યાં હતાં. ગોપીઓ જ્યારે કૃષ્ણ કનૈયાનું સ્મરણ કરતી ત્યારે તેઓ કૃષ્ણ મૂરતમાં એ રીતે સાકાર થઈ જતી હતી કે કૃષ્ણનું સૂક્ષ્મ સ્વરૂપ ગોપીઓ પાસે પહોંચી જતું હતું અને ગોપીઓ આનંદવશ થઈ પરસ્પર સખીઓને કૃષ્ણકનૈયાનું સ્વરૂપ માની લેતી હતી.

 

 

શ્રી ગિરિરાજ ખંડમાં કહ્યું છે કે ગિરિરાજજીની તળેટીમાં રહેલી પુલિંદી જાતની ભીલડીઓ જ્યારે જ્યારે ગ્રાસમાં પડેલ કેસરયુક્ત ચરણોની છાપ જોતી ત્યારે તેઓ તે કેસરયુક્ત ચરણોની છાપને પોતાના ઉરમાં સમાવવા માટે ગ્રાસ ઉપર લાંબી થઈ સૂઈ જતી હતી. પરંતુ જ્યારે આજ ભીલડીઓએ પ્રભુને પોતાની સમક્ષ જોયા ત્યારે એ ભીલડીઓએ પ્રભુનું શરણ સ્વીકારવાને બદલે પ્રભુને પલક ઝબકયા વગર નિહાળવા લાગી અને આ રીતે નિહાળતા નિહાળતા પોતાના હૃદય, મન અને આત્માને આર્દ્ર બનાવવા લાગી.

 

 

મથુરા નરેશ કંસને ખબર હતી કે કૃષ્ણ દ્વારા પોતાનું મૃત્યુ થવાનું છે તેથી તે અત્રે, તત્રે, સર્વત્રે કૃષ્ણને કાળ રૂપે નિહાળતો હતો.   કૃષ્ણનાં મથુરામાં આવ્યા બાદ તે એકાંતમાં પણ રહેવા ડરતો હતો અને મહેલનાં પ્રત્યેક ખૂણામાં, દાસો અને દાસીઓમાં, સેવકોમાં અને મંત્રીગણોમાં કૃષ્ણને નિહાળતો હતો.   હિરણ્યકશિપુને સર્વત્રે વિષ્ણુની જ માયાજાળ દેખાતી હતી.  રામાયણમાં શબરી અને હનુમાનનું ઉદાહરણ આપીને તુલસીદાસજીએ કહ્યું છે કે વનમાં પધારેલા ભગવાન રામને જોઈ શબરી વારંવાર પ્રભુને પ્રણામ કરવા લાગી અને પોતાને શરણે લેવાની પ્રાર્થના કરવા લાગી, જ્યારે હનુમાનજી પ્રભુને જોઈ પોતાનો આનંદ વ્યક્ત કરવા માટે પોતાનો વાનરયુક્ત સ્વભાવ પ્રગટ કરવા લાગ્યા અર્થાત કૂદી કૂદીને જય શ્રી રામ જય શ્રી રામ એવો ઉચ્ચાર કરવા લાગ્યાં. જ્યારે રાવણનો પ્રભુ પ્રત્યેનો પ્રેમભાવ એ વૈરભાવ બનીને ક્રોધિત અવસ્થામાં પહોંચી જાય છે જ્યાં રાવણને કેવળ પ્રભુ જ મુક્તિ આપે તેવી ભાવના થાય છે.

 

 

નારદ પુરાણમાં નારદજી કહે છે કે જ્યારથી હું નારાયણ નારાયણ એમ ઉચ્ચાર કરું છુ ત્યારે ત્યારે મારા હૃદયમાંથી ભગવાન નારાયણ માટે હર્ષોચ્ચાર રૂપી પ્રાગલ્લભનું પ્રાગટ્ય થાય છે, જ્યારે મહર્ષિ વેદવ્યાસજી કહે છે કે પ્રભુનાં નામનું સ્મરણ, મનન, ચિંતન, અને લીલાકથાનું ગાન જ્યારે પણ હું કરું છુ ત્યારે ત્યારે મારા તન પર રહેલા પ્રત્યેક રોમ ખડા થઈ જાય છે જેને કારણે પ્રભુની એ કથાલીલાને વર્ણવવા માટે ક્યારેક સ્વગત જ મારા હસ્ત ચાલવા લાગે છે ત્યારે મારા ગ્રંથોની ઉત્તમોત્તમ રચના થયાં કરે છે પરંતુ ક્યારેક અતિ ભાવાવેશમાં આવેલો એવો હું મારા પ્રભુની કથા કહેવાનું કે લખવાનું પણ વિસરી જાઉં છું.

 

 

વ્રજ સાહિત્યમાં પોતાનું અનુપમ યોગદાન આપનાર અષ્ટ સખાઓ કહે છે કે અમારા પ્રભુ પ્રત્યેનો અમારો ભાવ અમારી પાસેથી અમારા તન-મન અને સમયનું ભાન ભુલાવી દે છે જેથી કરીને અમે પ્રભુલીલાનાં ગુણગાન ગાવામાં સતત રસમગ્ન રહીએ છે, ભકતાચાર્ય શ્રી હિત હરિવંશજી, વૈષ્ણવચાર્ય શ્રી હરિરાયજી (ખીમનોર) અને ચૈતન્ય મહાપ્રભુને જ્યારે પ્રભુ માટેનાં ભાવ આવે છે ત્યારે તેઓ તનુનસંધાન ભૂલી થઈ માધુર્યભાવથી નૃત્ય કરવા લાગે છે, જ્યારે શ્રી શુકદેવજી કહે છે પ્રભુ પ્રત્યેનો મારો ભાવ મારા મુખમાંથી કીર્તન બનીને સરી પડે છે ત્યારે હું શુક મારા દેહતત્વનું ભાન ભૂલીને પ્રભુનાં ચરણકમળ જવા માટે બેબાકળો બની જાઉં છુ.

 

 

આમ પ્રત્યેક ભક્તની ભાવભાવના જુદી જુદી રીતે પ્રગટ થાય છે ત્યારે ભક્તોની ભાવાત્મક અને ભાવનાત્મક અવસ્થાઑ જુદી જુદી હોય છે. આ કથનનાં સંદર્ભમાં શ્રીમદ્ ભાગવતજીનાં ત્રીજા સ્કંધમાં કહે છે કે જ્યારે જ્યારે શુધ્ધ ભક્ત પોતાનો નિર્મળ ભાવ પોતાની ભીતર જગાવે છે ત્યારે તે ભક્તોનાં સંગ, સત્સંગ અને ચેતના દ્વારા તેમની આસપાસનાં વાતાવરણમાં પ્રેમ, અનુરાગ, આસક્તિ અને ભક્તિનો ઉદય થાય છે જેને કારણે કવચિત આધ્યાત્મિક અને કવચિત આધિદૈવીક શક્તિથી સમસ્ત વાતાવરણ ભરાઈ જાય છે.

 
 

 

 

 - પૂર્વી મોદી મલકાણ. (યુ એસ એ)

 

CopyRight:-ISBN-10:1500299901 .© Purvi Modi Malkan  2014

  

 

પૂર્વી મોદી મલકાણ યુ.એસ.એ
purvimalkan@yahoo.com

W.:   http://pareejat.wordpress.com

 

 

આજની પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલી પુન:પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા બદલ અમો  સુશ્રી  પૂર્વી મોદી મલકાણ (યુએસએ) ના અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

 

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

આગળ વાંચો ...

શું થશે?

September 2nd, 2014

ફૂલ છું હું એ ચમનનું એ ચમન નહિ ઓળખે તો શું થશે?
જાઉ છું વર્ષો પછી પણ જો વતન નહિ ઓળખે તો શું થશે?

આમ તો મુસ્તાક થઇ ફર તો રહ્યો હું જીત પર મારી સદા,
સાવ સામે જો હશે તો પણ પતન નહિ ઓળખે તો શું થશે?

ક્યાંક મેળે ગીત મારા હાથ છોડી ચાલવા લાગ્યા હતા,
એ મળે સામે મને મારું કવન નહિ ઓળખે તો શું થશે?

આપણી તો ટેવ છે કે ચાલવું અવળી દિશાએ નાવ લઇ,
છે મનોબળ આશ મક્કમ પણ પવન નહિ ઓળખે તો શું થશે?

પ્રેમપત્રો, યાદ સાથે ને છબી દિલમાં મઢીને જાઉં છું,
કોણ જાણે કેમ ખટકો કે સનમ નહિ ઓળખે તો શું થશે?


આગળ વાંચો ...

વરિષ્ઠ નાગરિકનું સુખ – હકારાત્મક અભિગમ (૧૧) પદમાં–કાન

September 2nd, 2014

happyseniorseeveeaarFlickr-300x228

વરિષ્ઠ નાગરિક એટલે મહદ અંશે સીનીયર સિટીજન જેને પોતાના સિવાય કોઈને જોવાના ના હોય અથવા તો જેમને જોવા બે ત્રણ પેઢીઓ હાજર હોય. આ પેઢીની તકલીફ ફક્ત એક જ હોય છે કે તેઓ પાસે બહુ લાંબો અને પહોળો ભૂતકાળ હોય છે. અને તેમના સ્વભાવ અનુસાર તે ભૂતકાળને જ વાગોળવા સિવાય કોઈ કમ કરતા નથી.

સીનીયર એટલ વૃધ્ધ. વૃધ્ધ શબ્દ એ સંસ્કૃત શબ્દ છે. વૃધ્ધ એટલે વૃધ્ધિ પામવું. જે વ્યક્તિ ઉમરની સાથે વૃધ્ધિ કરતી હોય તેને વૃધ્ધ કહેવાય. તેના જીવનમાં કંઈક કરવાનો ઉમંગ હોય, કંઈક તરવરાટ છે,મન હજી પ્રફુલ્લ છે. શારીરિક કે માંનસિક

બન્ને રીતે કરવા તત્પર છે. આળસને સ્થાન ના હોય,કોઈ ફરિયાદ ન હોય. જયારે તમે ફક્ત ઉંમરની સાથે વધો છો યાને કે તમે વર્ષોમાં મોટા થાવ છો તેમાં આળસ હોય કોઈ ઉત્સાહ ન હોય,ફક્ત ફરિયાદ જ હોય. આ ગુણો તમને ઘરડા બનાવી દે

છે,કે જેમાં ફક્ત લાચારી, નિરુત્સાહ અને નિરાશાનો ભેટો થાય છે. જે આપણને જીવનથી મરણ તરફ ધકેલે છે ને હવે મૃત્યુ આવે તો સારુએવું વિચારે છે. આમાં જોનાર અને ભોગવનાર બન્ને દુઃખી થાય છે. જે વ્યક્તિ વિચારોમાં જડથઈ ગઈહોય,

બેઠાડું જીવનમાં મેદસ્વી થઈ જાય, પ્રારબ્ધવાદી અને ચમત્કારોના ચાળે ચઢી જાય ત્યારે ગતી શૂન્ય થઈ, તે વ્યક્તિનું જીવન ફક્ત અસ્તિત્વ પુરતું રહે પણ કર્તૃત્વ શૂન્ય બને, નિરર્થક બની જાય.

આપણે જીવનના કેટલા વર્ષ વિતાવ્યા એ કહી શકીશું, પણ કેટલા બાકી છે એ કહી શકીશું? પળે પળે જિંદગી વીતી રહી છે,મરવું તો અહિયાં પ્રત્યેક પળે છે,પણ આમાંથી જ જીવનની પળચોરી લેવી તે જ જીવનની મઝા છે. જીવન છે તો મૃત્યુ નિશ્ચિત છે, તો પછી મૃત્યુથી ડરવું શું?શારીરિક અને માનસિક બન્ને રીતે હર પલ હર ક્ષણ હર ઘડી પોતાની માતૃભુમી કાજે તેયાર રહેનાર એક સૈનિકની જેમ આપણે આપણા તનની, મનની, અને જીવનની રક્ષા કાજે સજ્જ થવાનું છે. કાયાને કાયર નથી બનાવવાની, બલ્કે કસોટીમાંથી કસીને કરામત બનાવવાની છે. એ જ છે જીવનની હકારાત્મકતા.

પ્રભુએ સૃષ્ટિની રચના કરી તેમાં દિવસ અને રાત, સવાર બપોર અને સાંજ સજાવી. વળી શિયાળો ,ઉનાળો અને ચોમાસાની રેલમછેલ કરી. પાનખર અને વસંત બનાવી. ઋતુ અનુસાર કપડા બદલાવે . સાથ સાથ કપડાની ગડી બદલાવે. ઋતુનો બદલાવ ,કપડાનો બદલાવ કરીને આપણામાં બદલાવ લાવવાનું સૂચવે છે. પરિવર્તન એ કુદરતનો નિયમ છે. પ્રસંગ અનુસાર ઋતુ અનુસાર કપડા બદલવાની સાથે સાથે એક મહત્વની વસ્તુ , આપણે કપડાની ગેડ અજાણપણે બદલતા હોઈએ છીએ. તે કપડાનું આયુ વધારે છે અને બદલાવથી મનને તનને સારું લાગે છે. સમયને અનુસરી જીવનમાં ગેડ બદલતા રહો,પાસા ફેરવતા રહો બદલો પ્રવર્તી બદલાશે પરિસ્થિતિ સર્જાશે નવી આકૃતિ આપોઆપ બદલાશે પ્રકૃતિ ભાવમાં બદલાશે સ્વભાવ.

ખૂબ અગત્યની વસ્તુ. ઋતુ અનુસાર કપડાની ગેડ બદલવાની એ બરાબર છે, પણ મારી તબિયતને કેટલું અનુકુળ છે એ પણ વિચારવા જેવું છે. કહેવાય છે કે સહુથી બળવાન સમય. એક ભજનની પંક્તિ ‘’પ્રભુ તું ગાડુંમારું ક્યાં લઈ જાય કઈ ન જાણું ‘’એક કહેવત ‘’ગરદ ગાંઠે ને વિદ્યા પાઠે’. ’ જીવનના ગાડાને ચલાવવા લક્ષ્મીની જરૂર પડે છે અને કઈ દિશામાં હંકારવું એ માટે સરસ્વતીમાની યાને તે જ્ઞાનની. ધન અને વિદ્યા હશે તો એ જીવનમાં તમે મૂંઝાયા વગર તેનો ઉપયોગ કરી જીવનને હળવું બનાવી શકશો. એ પણ આંશિક રીતે વૃધ્ધાવ્સ્થામા હકારાત્મક સૂચવે છે.

પરિસ્થિતિ બદલાતા જન જાગૃતિ આવતા ઠેરઠેર સીનીયર સેન્ટરો, વૃદ્ધાશ્રમ,ઘરડા ઘર જોવા મળે છે. દરેકની બન્ને બાજુ હોવાથી અહી એમ વિચારી શકાય યુવા પેઢી જેઓ આખો દિવસ કામકરતા હોય તો વડીલોનું ધ્યાન ન રાખી શકે તેથી તેમને સીનીયેર સેન્ટરમાં કે એવી કોઈ સંસ્થામાં મોકલી તેઓ ચિંતા મુક્ત રહી શકે. ને સીનીયરો બધા સમવયસ્ક હોઈ એક બીજાનું દુખ સમજી શકે, વાતો કરીને થોડા હળવા થઈ શકે. પણ જે સિનિયરોએ પોતાનું સ્વાસ્થ્ય સારું રાખ્યું છે, તેમના માટે તો સુવર્ણ કાળ કહી શકાય. જીવનની જવાબદારીથી મુક્ત થઈ હવે પોતાની મનગમતી વસ્તુ, શોખો જેના સ્વપ્ન જોયા હોય તે હવે પુરા કરી શકશે. રેલગાડીમાં એક જ ડબ્બામાં મુસાફરી કરી રહેલા મુસાફરોને મહદ અંશે એક બીજા પ્રત્યે પ્રેમ,લાગણી સહાનુભુતિ હોય છે. તે સીનીયેર સેન્ટરમાં જતા મને અનુભવ થાય છે. સીનીયર સેન્ટર કે વૃધ્ધાશ્ર્મમાં રહેવું એમાં સારું કે ખોટું એવું કઈ નથી. જેની જેટલી જરૂરિયાત અને જેવી પરિસ્થિતિ. હર હાલમાં ખુશ રહેવું. એકલા રહેવાનું થયું તો સમજી લેવું પ્રભુ સંગ ગોષ્ટી કરવાનો મોકો મળ્યો, ભક્તિ કરવાનો મોકો મળ્યો. એ વખતે રડવા કરતા પ્રભુના બે ભજન ગાઈ લેવા. ભાવથી ગાયેલા ભજન તમારા હ્રદયને પુલકિત કરે છે,તમને એકલાપણું નહી લાગે. ભગવાન તમારી સાથે છે,આસપાસ તમારું રક્ષણ કરી રહ્યા છે એવું મહેસુસ થશે.

વળી દુખ અને વેદના ક્યારેય નિરર્થક નથી હોતા. શીલ્પી જેમ ટાકણું મારી પત્થર ઘડે તેમ પ્રભુ આપણું ઘડતર કરી સુરૂપ બનાવે છે. જીવનની સમજ પ્રેરે છે. તેથી તે સવિશેષ અનુગ્રહ છે. હું નિરાશાભર ચિંતન કરીશ નહિ. હું ધારુંતે કરવા જન્મ્યો છું એવું સકારાત્મક ચિંતન કરવું. મારે મન કોઈ સમસ્યા અઘરી નથી. તેથી અઘરાપણાને પહોચી વળવા મારી બુધ્ધિ, ચિંતન અને નિર્ણય શક્તિને ધારદાર બનાવવી છે. યા હોમ કરીને પડો ફત્તેહ છે આગે. મજાલ છે કે કોઈ ભૂતકાળનો ભૂત તમારી પાછળ લાગે? કરીએ ભૂતની શક્તિને વશ, વર્તમાનમાં અપાવે યશ. ભૂતને ભૂલવાનું નથી, તેનું રાખશો થોડું માન,સમ્મીશ્રણનું નવું કરશો પાન, નવી અને જૂની પેઢીની સાથ સાથ રહેશે શાન.

કૃતજ્ઞતા એ સંબંધોને દ્રઢ રાખવાની માસ્ટર –કી છે. તમે જેના કૃતજ્ઞાતા છો તેની યાદી બનાવો. યોગ્ય સમયે તેની લાગણી પ્રગટ કરો, આમ કરવાથી મનને હળવાશનો અનુભવ થાય. આવી કૃતજ્ઞાતા તમારા મનને આખી સૃષ્ટિની સર્જનાત્મક ઉર્જા સાથે નિકટની સમવાદીતા સાથે લાવશે. તમે પોતાના જીવન વિષે એક ભિન્ન ભાવ અનુભવશો. આવું અમુલ્ય જીવન મળ્યાનો આનંદ અનુભવશો. અને કૃતઘ્નતા પ્રગટ કરીને તમે કદાચ ગરીબ કે અભાવગ્રસ્ત હશો તો પણ સમ્પન્ન બની જશો. કોડિયું તો નાનું હોય છે. દિવેટનું પણ કેટલું ગજું? નાનકડી આ વાટને પ્રગટાવતા બાજુનું અંધારું નાસી જાય છે. પ્રકાશ ફેલાય છે. જીવનની વાટને પણ સંકોરવાની જરૂર છે.

રામકૃષ્ણપરમ હંસે કહ્યું છે કે તમે એક હાથે કામકરો બીજા હાથે ઈશ્વરને પકડી રાખો, કામકાજ પુરા થાય એટલે ઈશ્વરને બન્ને હાથે પકડો. બન્ને હાથે પકડો એટલે વૃદ્ધાવસ્થામાં બન્ને હાથે તાળીપાડી પ્રભુનું ભજન કરો. એક કવિએ ગાયું છે ‘’હાજરી દેજે, ભજનમાં હાજરી દેજે, જીવ તું રાંકથઈ રહેજે ભજનમાં હાજરી દેજે. ’’તારાથી કઈ ના થાય તો તું ભગવાનનું ભજન કરજે. એ પણ ના થાય તો, કાઈ પણ આશા કે અપેક્ષા વગર રાંક થઈને ભજનમાં હાજરી આપજે. આ નિવૃતિના સમયમાં તમે ધારો એ કરી શકો છો.

હકારાત્મક અભિગમ વિષે :-

જીવન પથની મુસાફરીમાં હર પલ આવે મોડ,

કોઈ સુખદ કે કોઈ દુઃખદ, કે કોઈ આવે જોડાજોડ!

ના મોડ વિનાનો આ દેહ છે,ના મોડ વિનાનું આ જીવન,તો શીદને મોડવું મન?

મોડ સાથે મુડ બદલાય ,મુઝવણ અતિ મનમાં થાય

શું સારું કે શું ખોટું,એ વિમાસણમાં હું લોટું,

જીવન ઉજાળવાનો મોડ, પુરા કરવા છીપાયલ મનના કોડ

સરસ્વતીમાંની સોડ,મનમાં ન રાખવો જરીય લોડ

મોડને જોડ, જોડને મોડ, થશે કે નહી?તેની બાંધછોડ છોડ,

નેગેટીવ કે પોઝીટીવ? બેમાંથી એકને આપું લીવ

તો કા ન રાખું પોઝીટીવ? જે રાખે મને સદા એક્ટીવ!

કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે એ રસ્તે તું મોડ

તો આવી મળશે તને તારો ‘ઓ માય ગોડ’’.

પ્રભુ આપણી સાથે છે એ ન ભૂલવું કદી,

અડગ શ્રધ્ધા મનમાં તું રાખે યદી.

 

 


આગળ વાંચો ...

ધર્મેન્દ્રને ચંદ્ર-અંજલી !

September 2nd, 2014

 

ધર્મેન્દ્રને ચંદ્ર-અંજલી !
અરે ! પ્રભુજીતમે શું કર્યું ?
અકાળ માનવદેહે મૃત્યુઆવું તેં શાને કર્યું ?……………(ટેક)
 
બાર વર્ષ પહેલાહાર્ટ એટેકનું દર્દ આપ્યું,
તેમાંથી ઉગારીદયા કરી જીવનદાન દીધું,
ત્યારે…આભાર માન્યો હતો તમારો,
એમાં કાંઈ ભુલ હતીઆજે પ્રષ્ન છે અમારો !…………….(૧)
 
૨૦૧૪ની સાલે ૩૧મી તારીખનો દિવસ હતો,
થાયરોડની બિમારીનું ડોકટરે કહ્યાનો એ દિવસ હતો,
ત્યારે…હાર્ટ એટેકની ચેતવણી કેમ ના દીધી ?
શું તમે નારાજ હતા કે તમે ચેતવણી એવી ના દીધી !……….(૨)
 
૪૭ વર્ષની વયે, ધર્મેન્દ્રને બોલાવ્યો હતો તમે,
શું ખોટ હતી તારા દરબારમાં કે બોલાવ્યો એને તમે ?
આજેકરેલો નિર્ણય તારો જરા પણ સમજાતો નથી,
હવેમૌન ના રહેજેજવાબ આપવાની તારી ફરજ રહી !…….(૩)
 
ઋણ સબંધે જગતમાં સૌ જીવી રહ્યા છે,
ત્યાગજે તું માયાનેએ જ ખરી સમજ છે,
આત્મા તો અમરઅંતે એ મુજમાં જ સમાય છે,
જીવસમજ્યો કે નહી પ્રષ્ન એવો પ્રભુ કરે છે !……………(૪)
 
મોહમાયાને ત્યાગીજીવે ઘટના નિહાળી ફરી,
ત્યારેદર્દ હલકુંપ્રભુઈચ્છારૂપે સ્વીકારી ખરી,
ભલે ધર્મેન્દ્ર જીવ પરલોકમાં ને દેહ જગમાં બળી ગયો,
મીઠી યાદમાં ધર્મેન્દ્ર તો આ જગમાં જીવી રહ્યો !………(૫)
 
અંતેચંદ્ર સૌને આજે કહી રહે,
ધર્મેન્દ્ર તો પરમાત્મા સંગે રહે,
સ્વીકારજે હ્રદયભાવભરી અંજલી મારી,
શોક ના કરોઅંતિમ વિનંતી છે મારી !……………..(૬)
 
 
કાવ્ય રચના ઃ તારીખ,ઓગસ્ટ,૧૮,૨૦૧૪          ચંદ્રવદન
બે શબ્દો…
જમનાદાસભાઈ મિસ્ત્રી ઈંગલેન્ડમાં રહે.
એમની સાથે મિત્રતા.
સમય સમયે ફોન પર વાતો થાય.
કોઈવાર..ઈમેઈલ આવે.
ઘણો લાંબો સમય થઈ ગયો અને એમના તરફથી કાંઈ સમાચાર નહી.
તો ઓગસ્ટ,૧૮,૨૦૧૪ના દિવસે મેં એમને ફોન કર્યો.
ત્યારે ચર્ચાઓ કરતા, જાણ્યું કે એમનો દીકરો  ૪૭ની વયે અચાનક હાર્ટ એટેકે માર્ચ,૩૧,૨૦૧૪માં ગુજરી ગયો હતો.
અકાળ મૃત્યના સમાચારથી ખુબ જ દીલગીરી અનુભવી.
ફોન બાદ, ઘટનાનું વિચારતા આ રચના થઈ.
એ જ મારી “અંજલી” છે !
ડો. ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી.
 
FEW WORDS…
My friend Jamanadas Mistry who resided in England had son’s Death at 47 years by the Heart Attack.
I felt their pain.
I expressed my “Sympathy”.
After putting down the phone, I created this Poem in memory of their son RAVINDRA.
May his Soul rest in Peace !
Dr. Chandravadan Mistry.

 

 

 

 

 

 


આગળ વાંચો ...

જિંદગીભર મોતને માઠું નથી લાગ્યું ‘ગની’

September 2nd, 2014
          જિંદગીભર મોતને માઠું નથી લાગ્યું ‘ગની’ જિંદગી પર વાદળું છાયું, બહુ સારું થયું, ચિત્ર અંધારે ન દેખાયું, બહું સારું થયું. હું તો આ મહેફિલ મહીં આવીને મૂંઝાયો હતો, ત્યાં તમારું નામ બોલાયું બહુ સારું થયું. … Continue reading આગળ વાંચો ...

કૅન્વાસ – હેમેન શાહ

September 2nd, 2014
કૅન્વાસ પર એક ઊભી રેખા દોરી હતી બાકી અવકાશ. સામે ઊભેલી વ્યક્તિ કહે, આ તો ગાંધીજી! આ ગાંધીજીની લાકડી અને ગાંધીજી પડદા પાછળ. પણ લાકડી તો બીજા પણ રાખે કદાચ. તો આ રેખાને ચશ્માની દાંડી તરીકે પણ તો જોઈ...

Read more on the blog.
આગળ વાંચો ...

When diet is wrong, medicine is of no use.

September 1st, 2014
G-BOMBS – greens, beans, onions, mushrooms, berries and seeds – are the kinds of nutrient-rich foods Dr. Fuhrman believes can take the place of most medications. Learn the simple strategies you can adopt to lose weight, feel younger and fight … Continue reading આગળ વાંચો ...

સામાજિક જીવન માટે કયું કાર્ય અનિવાર્ય તથા ખૂબ મહત્વનું છે, જેના માટે શ્રમ કરવો જોઈએ.

September 1st, 2014
સમસ્યા : સામાજિક જીવન માટે કયું કાર્ય અનિવાર્ય તથા ખૂબ મહત્વનું છે, જેના માટે શ્રમ કરવો જોઈએ. સમાધાન : જે કાર્યથી માનવ જાતને સુવ્યવસ્થા, સુરક્ષા, પોષણ તથા વૃદ્ધિમાં મદદ મળે તે કાર્ય ૫વિત્ર, શ્રેષ્ઠ એન ખૂબ મહત્વનું છે. તે કરનારો મનુષ્ય કલ્યાણનો અધિકારી છે. ખેડૂત જો ખેતરમાં ૫રસેવો ન પાડે, તો અનાજ ક્યાંથી પાકે ૫છી […] આગળ વાંચો ...

બૂરાઈઓથી ભરેલા આ વિશ્વમાં આ૫ણું કાર્ય કયું હોવું જોઈએ ?

September 1st, 2014
સમસ્યા : બૂરાઈઓથી ભરેલા આ વિશ્વમાં આ૫ણું કાર્ય કયું હોવું જોઈએ ? સમાધાન : આ પ્રશ્નનો જવાબ ભગવાન સૂર્યનારાયણ આ૫ણને આપે છે. તેઓ પ્રકાશ ફેલાવે છે, તેથી અંધારું દૂર થાય છે, વાદળો વરસાદ વરસાવે છે, ગ્રીષ્મનો તા૫ પોતાની જાતે જ ઠંડી ૫ડી જાય છે. આ૫ણે ભોજન કરીએ છીએ, તેથી ભૂખ શાંત થઈ જાય છે. જ્ઞાન […] આગળ વાંચો ...

સેવાધર્મ માટે આટલી બધી વિકૃતિઓ છે, સમસ્યા વિકરાળ છે, તો આ૫ણે એકલાં શું કરી શકીએ ?

September 1st, 2014
સમસ્યા : સેવાધર્મ માટે દરેક દૃષ્ટિએ યોગ્ય હોવા છતાં ૫ણ લોકો પાછાં ૫ડે છે. તેઓ કહે છે કે સંસારમાં આટલી બધી વિકૃતિઓ છે, સમસ્યા વિકરાળ છે, તો આ૫ણે એકલાં શું કરી શકીએ ? સમાધાન : સેવા કાર્ય શરૂ કર્યું નથી તેની ૫હેલા તો તેના ૫રિણામ ૫ર દૃષ્ટિ જતી રહી. બીજા જે લોકો સાર્વજનિક સમસ્યાઓના સમાધાન […] આગળ વાંચો ...

સમય ક્યાં છે?

September 1st, 2014
કથા જન્મો જનમની માંડવા બેસું, સમય ક્યાં છે?, સૌ ઘટના ક્રમમુજબ હું ખોલવા બેસું, સમય ક્યાં છે?. કદી પણ ક્યાં સ્મરું છું વ્યસ્તતાના કારણે ખુદને, લે, તારી યાદને પંપાળવા બેસું, સમય ક્યાં છે? બધા કિસ્સા તેં તારા મોકલાવ્યા વાયરા દ્વારા, હવાના કણ બધાયે વાંચવા બેસું, સમય ક્યાં છે?. હતુ સંભવ જે, મારા હાથમાં આજે રહ્યું […] આગળ વાંચો ...

ગઝલ-રઈશ મનીઆર

September 1st, 2014

1376485_581774335209040_210538050_n

ગઝલ ‘સ્વ’થી મટી ‘સર્વ’ની જબાન બને, એ દરેક શાયરનો પ્રયાસ હોય છે. સંઘર્ષ અને ઉદાસી જીવનનો ભાગ છે, એને ગઝલમાં ગાઈ લેવાથી હળવાશ લાગે. પીડાને ગણગણી શકાય એ ખ્યાલ જ કેટલો રોમાંચક છે! એક નવી ગઝલ પ્રસ્તુત કરું છું.

સૌગાત દુ:ખની હોય ભલે દરિયા જેટલી
આ આંખની કૃતજ્ઞતા તો ટીપાં જેટલી

એવું નથી કે ભીંસ નથી રોવા જેટલી
શક્તિ હથેળીઓમાં નથી લો’વા જેટલી

સૂરજની સાથે જંગમાં હાર્યો નથી કદી
જીતું છું રોજ ભોમ હું પડછાયા જેટલી

જોયા ન કર કે સામે સમંદર અગાધ છે
મીરાત તારી હોવી ઘટે નૌકા જેટલી

આંખો મીંચીને બેઠા છીએ, સ્વપ્નરત નથી
જોઈ લીધી છે દુનિયા અમે જોવા જેટલી

આ મુઠ્ઠીભર સમજ જે મળી, એટલી ખુશી..!
ગમગીની.. ભોળપણ સર્યું, તે ખોવા જેટલી

દાદા વિચારે, ક્યાં છે ખૂણો ઘરમાં મારે કાજ?
પણ ભીંત પર બચી છે જગા ફોટા જેટલી

મનમાં હજુ છે લાલસા, હા, અશ્વમેધની
પગને મળે જ્યાં માંડ જગા પગલાં જેટલી

આગળ વાંચો ...

ક્રીસ બક્ષી (૨)

September 1st, 2014

images1VYM6R35

જમનાશંકરઃ “ગીરધારી લાલ તમારું નામ બહું લાંબૂ છે અમેરિકન નામો હંમેશા ટુંકા હોય છે તો શું તમને ક્રીસ કહીયે તો ચાલે? ક્રીસ એટલે ક્રૂષ્ણ અને ગીરધારી એટલે પણ કૃષ્ણ.”

ગીરધારી લાલઃ “પણ મારું નામ બદલવાની શી જરૂર પડી?”

જમના શંકર“તમારી કોમ્યુનીટી કોલેજમાં ટીચર તરીકે અરજી કરું છું અને ત્યાંનાં ક્લાર્કને આટલુ લાંબુ નામ લખતા ફાવતું નથી એટલે..”

“ પણ જજ સાહેબ મારી પાસે તો સમય જ ક્યાં છે? તમે મને રાજેશ્ભાઇને ત્યાં ફુલ ટાઇમ કરી દીધો છે ને?”

“હવે તેમના છોકરાઓ મોટા થયા એટલે આપણે કંઇ પાકે પાયે કરવાનું ને?

“ અભાર સાહેબ પણ અહીંના કોઇ લાયસંસ તો છે નહીં..”

“ એ બધું થઇ રહેશે તમ તમારે ૮૪ નંબર લઇને કોમ્યુનીટી કોલેજ પહોંચો હું ત્યાં સુધીમાં આવું છું. અને હા કાન નો રેડીયો ચાલુ છે ને? નવા સેલ જરૂર હોય તો નાખી લેજો.”

“ બહુ બહુ આભાર જજ સાહેબ!”

“ અભાર તો રાજેશનો જ માનવાનો છે. તેણે જ તમારું નામ કોમ્યુનીટી કોલેજમાં આપ્યુ છે અને ખાતરી પણ આપી છે કે તેમનો કીર્તિ આટલો આગળ આવ્યો તેનું કારણ તમારું ટ્યુશન છે.”

“ મેં તો મારું કામ મન મુકીને કર્યુ છે…”

“ હા તે કામ અને તમારી ધગશ તમને આગળ લાવે છે બાકી આપણા દેશી લોકો તો સીત્તેર થયા નથીને રોગ પકડીને બેસી જતા હોય છે. રોગ ભલેને નાનો હોય પણ તેનો થડકારો તેમનાં મનમાં એટલો મોટો હોય કે જેની વાત નહીં.”

“ હા સાહેબ.હું તો આપને જોઇને કાયમ નવું શીખુ છુ”

“અને તેથી તો તને મહેનત કરતો જોઉ છું અને રમણિક જેવાને ઠપકારું પણ છું.”

“ કેમ શું થયુ રમણિકને?”

“ અરે તેન ડાયા બીટીસ નીકળ્યો બૉર્ડર લાઇન ઉપર અને રાડા રાડ કરતો હતો જાણે કે કેન્સર નીકળ્યુ ના હોય. મારે ખીજવાઇને કહેવું પડ્યુ અલ્યા તારે પેલા ગીરધારીલાલની જેમ બે માઇલ ચાલતા કામે જવાનું હોય તો તું શું કરે?”

“ પછી?”

“પછી ઠંડો પડ્યો અને મેં કહ્યુ અલ્યા તને બૉર્ડર લાઇન ઉપર ડાયાબીટીસ છે કસરત કર અને ખાવામાં ધ્યાન રાખ એટલે સારું થઇ જશે….”

“બરોબર. તો મારે કોમ્યુનીટી કોલેજ કેટલા વાગે આવવાનું છે?”

“અરે સાંભળ તો ખરો..મને કહે એ ગીરધર બક્ષી તો લપીયો છે એની છોકરી અને જમાઇ સારી રીતે રાખે છે તો ય નીકળી પડે છે.”

“ એટલે મેં તેને ફરીથી લીધો…આ રોગ તને કાઉચ ઉપર બેસીને ટીવી જોયા કરેછે ને તેથી થયો છે..હાથ પગ ચાલે છે ને તો તેને ચાલતા રાખવા જોઇએ શું? એ સારું જ કરે છે ઘરમાં બોઝ બની ને બેસતો નથી..બે માઇલ ચાલે છે તેથી તેને કોઇ રોગ નથી સમજ્યો?- તને ગમે કે ના ગમે પણ પેલી કહેવત છે ને કે તબિયત સુતેલાની સુતેલી ..બેઠેલાની બેઠેલી અને ચાલનારાની ચાલતી. તેમ આ તને પહેલો સંકેત આવી ગયો..ચાલ હવે સવારનાં પહોરમાં જીમ ઉપર આવજે.”

“ સાહેબ તમારી વાત બહું જ પ્રેરણા દાયક છે.”

“ હા હું પાછો બીજી વાતો પર ચઢું તે પહેલા સાંભળ જર્મન લેખક ગેરેટ ની એક ચોપડી “ શતાયુ કેમ થવાય તે હું વાંચી રહ્યો છું. મારે તે તને વાંચવા આપવાની છે કાલે આપણે બપોરે ૩ વાગે કોમ્યુનટી કોલેજ ઉપર મળીયે છે ત્યારે યાદ કરીને માંગી લેજે મારી પાસે થી..”

“ભલે સાહેબ. કાલે મળીયે.”

૫.

કોમ્યુનીટી સ્ટડી સર્કલનાં પ્રિન્સીપા્લની કેબીન

પ્રીન્સીપાલ માર્ગારેટ કોચ અને તેમના સાથીદારો સાથે રાજેશભાઇ  અને જજ જમનાશંકર બેઠા છે..

પ્રીન્સીપાલ માર્ગારેટ આમતો ૪૦ની દેખાય છે પણ ૫૫ની છે અને બહુ વિનય સાથે વાતની શરુઆત કરે છે .” મી.ક્રીસ બક્ષી..તમારી હંગામી નિમણુંક મેથ ટીચર તરીકે કરવામાં મી રાજેશ પટેલ નો મોટો ફાળો છે. તમારે હવે કીર્તી અને જીત ઉપરાંત ૨૦ વિદ્યાર્થીઓને આપ ભણાવશો. અને સાથે સાથે તાલીમ પણ અપાશે કે જેથી તમારી હંગામી નિમણુંક કાયમી થઇ શકે. તમને ફાવશે ને?”

ગીરધારીલાલ કહે “ ફાવશે જ. અને નહીં ફાવે તો ફવડાવવા જે કરવું પડશે તે કરીશું”

જમનાશંકર અને બાકીનાં સભ્યોએ તેમને આવકારવા તાળીઓ થી વધાવી લીધા.

મી. બક્ષી તમારે વિદ્યાર્થીનાં હીતમાં તમારી શૈક્ષણીક લાયકાતો વિશે જણાવશો?

“ હું ભણતરથી ભારતમાં વકીલ અને આખી જિંદગી મેં સ્ટેટેશીયન તરીકે કાર્ય કર્યુ એટલે આંકડા અને સરવાળા બાદબાકી સાથે ગાળેલી છે. હું એવું માનું છું કે પાછલી ઉમ્મરે તમે જે જાણતા હો કે તમારી પાસે જે હોય તે સમાજમાં પાછુ આપવું જોઇએ અને આજની યુવા પેઢી જે આવતી કાલનું ભવિષ્ય છે તેમને મારી પાસે જે આપવા યોગ્ય છે તે હું આપવામાં માનું છું.”

“પણ મી બક્ષી આજની યુવા પેઢી ખુબ જ ઝડપી છે. તેમનામાં ધીરજ નથી..તેઓ શીખીને ઉપયોગમાં દરેક વસ્તુને લેવામાં માને છે.તો તેમને કેમ શીખવાડશો?” એક અન્ય શીક્ષકે પ્રશ્ન કર્યો.

“ શિક્ષક તરીકે બે પ્રકારની વર્તણુંક (attitude) હોય.. પહેલી વર્તણુંક એ કે વિદ્યાર્થી ને કશું આવડતું નથી તેથી તેને શીખવાડવાની મારી ફરજ છે. અને બીજી વર્તણુંક હું તો શીખવાડીશ પણ તેને કેટલું આવડ્યુ તે ચકાસવાનું કામ મારું નહીં. હું માનુ છું કે સારા શિક્ષકો હંમેશા પહેલી વર્તણુંકમાં હોય છે અને હું પણ તેમજ માનુ છુ.”

“તમારા જીવનમાં તમે સફળ હતા?” અન્ય શિક્ષકે પ્રશ્ન કર્યો

“ હું મારા જીવનમાં નાણાકિય રીતે બહુ સફળ નહોંતો પણ મને મારા જીવનમાં આવેલી કોઇ નિષ્ફળતાઓએ ડગાવ્યો નહોંતો. હું માનતો કે જીવન પણ ગણિત જેવું છે. આગલો દાખલો કેવઓ હશે તેની ખબર ન પડે પણ સળંગ દાખલાઓ ગણતા જાવ અને જ્યાં ભુલ પડે ત્યાંથી ફરી ગણતા થાવ. દાખલા ગણતા ગણતા ક્યારે તમને સંપૂર્ણ સફળતા મળશે તે કહેવાય નહીં. પણ હું મનું છું કે મારા માપદંડટઃઈ હું સફળ જ છું અને એજ સફળતા હું મારા વિદ્યાર્થીઓને અપાવડાવીશ. કારણ કે જિંદગીમાંકઠોર પરિશ્રમનો કોઇ જ વિકલ્પ નથી.“

પ્રીન્સીપલ માર્ગારેટે કહ્યું “ મી બક્ષી તમારી ઉંમરે આવો ઉત્તમ હકારત્મક અભિગમ એ મૂડી છે. તમે જરૂર શ્રેષ્થ શિક્ષક થશો.Welcome aboard”

બહાર નીકળતા જજ સાહેબે ગેરેટનું પુસ્તક હાથમાં આપતા કહ્યું “ગીરધારીલાલ તમારી એક વાત મને ના ગમી.”

“કઈ જજ સાહેબ.?”

“ કોઇ પણ માણસની સફળતા નાણાકિય રીતે મુલવાતી નથી.કહેવત છે કે કેટલા ફળ હાથમાં છે તેના કરતા કેટલાં બી વાવો છો તેના ઉપર સફળતા અંકાય છે.’

“જી સાહેબ! પણ અંબા એવું માને છે કે મેં મારી જિંદગીમાં લોકોનું ભલું કરવામાં અમારું કશું જ નથી કર્યુ..એ તો મીરા આપબળે અહીં અવી અને મૌલીક સાથે જોડાઇ ત્યાર પછી અમે થોડાંક ઉજળા દેખાઇએ છે.”

“ચાલો મારી સાથે ગાડીમાં બેસો અંબાને લઇને આપણે આજે બધા બહાર લંચ લઇશું.”

ચાવી દીધેલ રમકડાની જેમ ગીરધારીલાલ કાર માં બેસી ગયા અને ઘરેથી અંબા પરિમલ અને મીતાને સાથે લીધા. ફ્રી મોંટ પાસેની હોટેલ “સ્વાગત”માં પહોંચ્યા.

 ૬.

અંબા જજ સાહેબનું માન રાખતા.. પણ તેને જજ સાહેબ હંમેશા બીન વહેવારિક લાગતા.

રેસ્ટૉરંટનાં ટેબલ ઉપર બધા ગોઠવાય પછી જજ સાહેબે જમતા જમતા સૌને સમજાવ્યું

“ અમેરિકામાં સૌને વ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય હોય છે. તે પ્રમાણે આજથી ગીરધરભાઇ પણ સ્વતંત્ર છે તેમને નિયમીત પગાર સાથેની નોકરી મળી છે. મ્મન્યું કે મીરા બહેન બધાનો ખ્યાલ રાખે છે પણ તમારું ભણતર જલ્દી પતાવો સ્વતંત્ર વ્યવસાય શોધો અને પોત પોતાનું ઘર વસાવો..”

અંબા બહેન બોલ્યા ‘”જજ સાહેબ બોલવુ સરળ છે પણ …”

જજ સાહેબ “ આ પણ નો જવાબ જ છે ગીરધર ભાઇ. ૭૦ વર્ષે પણ જો તેમને નોકરી મળી શકતી હોય તો પરિમલ ને મીતા એ ઘરે બેસીને તેમનો સમય બરબાદ ન કરવો જોઇએ. મૌલીક અને મીરા સમજુ છે પણ તેમની પોતાની પણ જિંદગી છે. અને પાંચ પાંચ વર્ષ થી તમે સૌ ડેરા નાખીને પડ્યા છો.”

અંબાનાં મોં ઉપર ગુસ્સો અને કશું ન કરી શકવાના ભાવો જોતા જજ સાહેબ બોલ્યા “ મને ખબર છે અંબા તમને મારી કડવી વાતો નથી ગમતી.. પણ તમે બેઉ જે નથી કરી શકતા તે કામ હું કરું છું પેલી ચકલી પણ પાંખો ફૂટેલા બચ્ચાઓને ધક્કા મારીને ઘરની બહાર ધકેલે છે તે બચ્ચાઓ ઉડતા શીખે તે માટે..અને આટલી મોટી ઉંમરે ગીરધારી ભાઇ એટલું બધું તો કમાવાનાં નથી જ કે તે બધાને છાંયડો આપે…”

પરિમલ ટકોર સમજી ગયો. અને બોલ્યો “ જજ અંકલ તમે સાચા છો હવે અમારું ઘરમાં પડ્યા રહેવું ગેર વ્યાજ્બી છે. મોટી બહેન તો કદી નહીં કહે પણ કાન તો પારકા જ વીંધે..મીતાએ પણ હકારમાં માથુ હલાવ્યું ત્યારે અંબા બહેન ને આનંદ મિશ્રિત ઝાટકો લાગ્યો..અને બોલ્યા “ અમે તો બાળકોને સદાય આપ્યું જ છે અને આપવામાં માનીયે છે. અને એવું ઇચ્છીયે છે કે તેઓ સુખી થાય…

ગીરધર લાલ બોલ્યા “ અંબા આપણે મા બાપ તરીકે બાળકોને સાવચેતીઓ જરૂર શીખવીએ છે પણ સાથે સાથે એ પણ શીખવવું જોઇએ કે જે પોતાના સીમાડા છોડે તેને જ નવી દુનિયા પણ જોવા મળે છે.

અંબા બહેન બોલ્યા “હા. ક્યારેક જરૂર કરતા વધુ આરક્ષણ બાળકોને પાંગળા અને નિર્બળ પણ બનાવી દે છે…જજ સાહેબ તમે આખા ઘરને તો કામે લગાડી દીધું વે મારે શું કરવાનું તે પણ કહોને…”

“સાવ સીધી વાત છે.અહીંનાં સીનીયરોમાં થોડુંક વિદ્યા દાન કરો.. વાર્તાઓ લખો. તમારી પાસે પણ પુરતું ભાથું છે જરુરિયાતમંદોમાં તમારી પાસે જે હોય તે વહેંચો. અને છતાય સમય વધે તો તમારા આત્માનું કલ્યાણ કરો અને હા.મારે માટે અગત્યનું છે ગીરધરભાઇને કોઇ પણ બંધન કે આડખીલી વિના જીવવા દો…”

અંબા નું મોં વીલાતું જોઇ જજ સાહેબ કહે “ તમે તમારી ચિંતા જરુર વહેંચો પણ તેનો ભાર ના નાખો. તેને કશું થવાનું નથી. ભગવાન તેને સો વર્ષ પહેલા ઉપાડવાનો નથી તેની આજે એક જડી બુટ્ટી આપી છે.”

ગીરધારીલાલે જમનાશંકર જજ ને વિનંતી કરતા કહ્યું “ નોકરી તો તમે અપાવી જેને માટે જરુરી લાય્સંસ માં માનોકે સફલતા ના મળી તો આગળ શું તે વિચારવું રહ્યુંને…”

જમનાશંકર કહે “આ લાયસંસો અહીં ના સ્કુલ ગ્રેજયુએટો ચપટ વગાડતા પાસ કરે છે જ્યારે તુ તો વકીલ થયો છુ.. તુ નપાસ થાય તે તો હરગીઝ મનાતુ નથી.. આ બધા સ્કુલોને પૈસા મળે અને કોર્ટમાં કોઇ સ્કુલો ઉપર ચઢી ના બેસે તેને સાચવવા ઉભી થયેલી જરૂરિયાત છે. ખૈર..મારા મનમાં તમારે માટે એક બીજું પણ કામ થઈ શકે. મને મારા કેસમાં મદદ કરજો તે તો તમને ફાવતુ અને ગમતું કામ છે ને?”

“ ભલે સાહેબ આ અડ્ધો બહેરો અને બજરનો બંધાણી જરુરથી ઘટીત કરીશ.. પણ હાલમાં તો જે સ્વાગતમાં કરવાનું છે તે કરીયે…ખાવાનું પતાવીયે..” કહી એમણે ઝીણી આંખ અંબાને મારી.. જજસહિત બધાએ તે જોઇ અને બધા હસી પડ્યા

આગળ વાંચો ...

ગયા (જૂન) મહિનાની ફિલમો – ૨૭

September 1st, 2014

ડેમ્મ. આ પોસ્ટ તો ડ્રાફ્ટમાં જ પડી રહી હતી… ટૂંક સમયમાં આ સીરીઝ ફરી શરુ કરવામાં આવશે એની ખાત્રી.

* ૨૭નો આંકડો એટલા માટે કે એ છેલ્લી ફિલમ પોસ્ટ પછીનો છે. વચ્ચે એકાદ-બે પોસ્ટ આવી ગઇ પણ લોકસભાની ચૂંટણી પછી અમને આંકડાઓ બહુ ગમવા લાગ્યા છે એટલે થયું કે આ આંકડો આગળ વધારીએ.

૧. એક્સ-મેન: ડેઝ ઓફ ફ્યુચર પાસ્ટ

એકલા જોવામાં આવેલું મુવી. ડિનર પર જવાનો પ્લાન હતો અને સાથે-સાથ મુવી પણ જોઇ લીધું. એક્સ-મેન મારી ફેવરિટ સીરીઝમાંની એક છે. આ વખતે આપણો વુલ્વરીન ભૂતકાળમાં જાય છે અને બધાં એક્સ-મેનોને બચાવે છે. નવું બનેલું મિલાપનું પીવીઆર સારું અને નાનું થિએટર છે એટલે વધુ મજા આવી. સ્ટોરી તો આગળ કહી દીધી છે. એક્શન દ્શ્યો અને પેલા ભવિષ્યનાં એક્સ-મેનો મસ્ત બતાવ્યા છે. જોવા જેવું.

૨. બોલ રાધા બોલ

હા. યુ-ટ્યુબ પર.

૩. લૂટેરે (જૂનું)

સની દેઓલ. હા, હા, હા. આ પણ યુ-ટ્યુબ પર.


આગળ વાંચો ...

તમે વાતો કરો તો થોડું સારું લાગે – સુરેશ દલાલ

September 1st, 2014
તમે વાતો કરો તો થોડું સારું લાગે; આ દૂરનું આકાશ મને મારું લાગે. વૃક્ષો ને પંખી બે વાતો કરે છે ત્યારે ખીલે છે લીલેરો રંગ; ભમરાના ગુંજનથી જાગી ઊઠે છે ફૂલોની સૂતી સુગંધ તમે મૂંગા તો ઝરણું પણ ખારું લાગે;...

Read more on the blog.
આગળ વાંચો ...

ક્રીસ બક્ષી (૧)

September 1st, 2014

 રીટાયરમેંટ શ્રેણી માં લખાઇ રહેલી એક તાજી નવલકથા

images1VYM6R35

૧.

મીરાઃ-“પપ્પા મોટી ઉંમરે તમે ભારતથી આવ્યા છો તમારે તો હવે આરામ જ કરવાનો છે.”

ગીરધર લાલઃ “ મારી તો તું ચિંતા જ ના કરીશ મીરા. હું તો અહીં પણ ટ્યુશન કરીશ કે વકીલાત કરીશ.”

મીરાઃ પપ્પા કહેવાય છે તેતલું સહેલું નથી .. અને હવે અમે ત્રણ ભાઇ બહેનો અમેરિકામાં છીયે.. તમ તમારે તો મઝા કરો.

ગીરધારી લાલઃ હું છે ને કડાકુટીયો જીવ. મને બેસી રહેવાનું નહીં ફાવે. મને ખાલી એટલું બતાવી દેજે કે બસ ક્યાંથી મલે છે  અને ગામની લાઇબ્રેરી ક્યાં છે.. એટલે હું તો ખોળી નાખીશ.

મૌલિકઃ “અરે પપ્પા હજી હમણાં તો આવ્યા છો જરા પંદરેક દિવસ માટે ઝંપી જાવ ત્યાં સુધીમાં તમારા સોસિયલ સીક્યોરીટી નાં કાગળો આવી જાય.”

અંબામાઃ આવશે એતો એના ધારા ધોરણે પણ એમને બેસાડી નહીં રાખવાના.. અને આમેય આપણાં કહેવાથી રોકાઇ જાય તે તમારા પપ્પા નહીં.

મીરાઃ પપ્પાને એક તો કાને ઓછુ સંભળાય અને તમને આ પગનો દુઃખાવો..મને તો વાંધો નથી હું તો તેમને બધુ બતાડીશ પણ અહીં હઇ તમારો ંએડીકેર ચાલુ ન થાય ત્યાં સુધી એકલા ફરવામાં જોખમ હોય છે ક્યાંક પડી જવાય તો…?

અંબામાઃ અરે એમને તો કશું ય ના થાય .. ખબર છે આજે પણ જો એ ૧૦,૦૦૦ પગલા ના ચાલે તો એમને અણખત થાય.

મૌલિકઃ અરે વાહ! પપ્પાજી…

ગીરધારી લાલઃ મુંબઈમાં આમેય બસોની ધક્કા મુક્કી કરતા ચાલતા નોકરીએ પહોંચી જવું મને ગમતું.. અને આમેય કહે છે ને કે જેના પગ ચાલતા તેનું નસીબ પણ ચાલતું. વળી પેલા શતાયુ ચીના અને જાપાનીઓ કહે ચે ને કે શરીરનાં બધા અંગોનાં પ્રેસર પોઈંટ પગમાં અને હથેળીમાં તેથી ચાલતો જઉં અને હથેળીનાં પ્રેસર પોઇંટ દબાવતો જઉં.

મૌલિકઃ અને “અંબામાને?”

ગીરધારીલાલઃ એતો ઉભી ઉભી રોટલીઓ ઘડે એટલે બધા જ પ્રેસર પોઈંટ દબાઇ જ જાય.

૨.

મીરાઃ પપ્પાજી આ કોમ્યુનીટી કોલેજ પર તમને આજે મુકી જાઉં છું પણ પ્લીઝ મારી આવવા સુધી રાહ જોજો. ચાલવા ના માડતા.. ઘર અહીંથી ૩૦ માઇલ છે.

ગીરધારી લાલઃ તું મારી ચિંતા ના કરીશ. હું અહીં નહીં હોઉ તો બસ પકડીને પહોંચી જઇશ.

મીરાઃ ના પપ્પા મારી રાહ જોજો.

“ હવે હું અહીં નો ભોમિયો છું.”

“ પપ્પા આ શહેર બહું મોટૂં છે અને હજી તો તમને અહીં બે  વરસ જ થયા છે.”

“ ભલે પણ હું ૬૭ વર્ષનો છું પુછતો પુછતો ઘરે પહોંચી જઈશ.”

“ ના. પપ્પા મહેરબાની કરી મારી રાહ જોજો.”

“જો બેટા તમે લોકો નાના હતા ત્યારે તમારા ઉપર કોઇ નિયંત્રણ લાદેલું?”

“ ના. પણ પપ્પા આ મુંબઈ નથી આ સાન ફ્રાન્સીસ્કો છે.”

“ બેટા હા મને ખબર છે પણ મને મારામાં વિશ્વાસ છે હું પહોંચી જઈશ”

“એટલે તમે નહીં માનવાનાં?”

“ ના. એવું નથી પણ મને સાહસો કરવાના ગમે છે. અને સાચું કહું તો મારા કામ માટે મને તારો સમય નથી બગાડવો.”

“ પણ પ્છી તમે ભુલા પડી જાવ અને તમને શોધવામાં અમારો વધુ સમય બગડે છે ને?”

“ અરે બેટા! એવું નહીં થાય તું ચિંતા ના કર.”

“ પણ કદાચ એવું થયું તો?”

“તો બેટા તારું ચંપલ અને મારું માથું”

“ પપ્પા હું તો મારીશ હં કે? આ મુંબઈ નથી. કે તમે ટેક્ષી પકડીને પહોંચી જશો.”

“ હા બેટા! તારી ચિંતા વ્યાજબી છે પણ મને જ્યાં સુધી હું જાતે કરી શક્તો હોઉ ત્યાં સુધી કરવા દે. અને હું એક વખત ખોવાઇ જઈશ તો પણ તને ટેલીફોન કરીને બોલાવી લઇશ. ચીંતા ના કરીશ. જેમ મેં તારી નહોંતી કરી તેમ જ..”

મીરાનાં મનમાં શબ્દો હતા “ હા. પપ્પા તમે અમને છુટા મુક્યા ત્યારે તો મુંબઇ છોડી અમેરિકાને આંબ્યા..”

અને તે દિવસે મીરા તેમને લેવા ગઈ ત્યારે તેઓ ત્યાં નહોંતા…ચિંતા તો થાય જ..પણ ઘરેથી મમ્મીનો ફોન આવ્યો કે ગીરધર બાપા કોઇક્ની રાઈડ લઈને ઘરે પહોંચી ગયા હતા.”

ઘરે પહોંચીને તે બોલી “ પપ્પા મને આજે ખબર પડી કે તમે  તમે છો અને આ તમારા ગુણો છે કે જેને લીધે અમે આજે ઉજળા છીયે.”

ગીરધારીલાલ મંદ મંદ હસતા હતા અને બોલ્યા “આ રમણિક ભટ્ટ આવ્યો છે ત્યારથી તેના દીકરાની અને વહુની ગુલામી સહે છે.. રાઇડ મલશે તો આવીશ.. અરે શીખી જવાનું આ શહેરમાં મન હોય તો માળવે જવાય જ ને?”

“ પપ્પા કહો તો ખરા કે તમને રાઇડ કોણે આપી?”

“ હું બસ સ્ટેંડ ઉપર ઉભો હતો અને ત્યાંથી જમનાશંકર ત્રિવેદી તેમના દીકરા સાથે જતા હતા. મને જોઇને ઉભા રહ્યા અને પુછ્યું “ અરે ગીરધારી લાલ. તમે અહીં?”

“પછી?”

“અમારી ભાવનગરની દોસ્તી.. એટલે મને કહે ચાલો ચાલો ઘરે જઇશું અને પછી તમને મારી દીકરી મુકી જશે.”

“ઓહ! તે તો સરસ થયું”

અંબામા બોલ્યા “ એ ભાવનગર સ્ટેટમાં જજ હતા અને પપ્પ્પાએ તેમની નીચે વકીલાત શરુ કરી હતી.”

ગીરધારીલાલે વાતને પૂર્ણાહુતી આપતા કહ્યું “ ક્લાસમાં ગયો અને ખબર પડી કે ક્લાસ આજે રદ થયો હતો. લાઇબ્રેરીમાં ચાર કલાક કાઢવાને બદલે પેલા જેક્ને ગમ્મત કરતા પુછ્યું કે અહીંથી ઘરે જવા શું કરવું અને એણે મને  બસ સ્ટેંડ બતાવ્યુ અને રૂટ પન બતાવ્યો..એટલે ૩૦ માઇલની સફર્નો પહેલો ફર્લાંગ પુરો કર્યો..અને કહે છે ને કે હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદા.. અને જમના શંકર ૩૫ વર્ષે મળ્યા અને તરત મને આ મારી બજરથી ખરડાયેલી બંડી જોઇ ઓળખી કાઢ્યો.”

અંબામા કહે ‘અને પપ્પાને બરોબર લબડ ધક્કે લીધા…અમેરિકામાં આવીને બે વરસ થયા અને તમને કામ નથી મળતુ એ તો કંઇ ચાલે?”

ગીરધારીલાલે ભુતકાળને ડહોળતા કહ્યું “ બહુ કડક જજ હતા. કોઇની શરમ ના રાખે.. અને લાંચીયા લોકો સામે તો તેમને બહું જ રોષ…જો કે હું મારો પહેલો કેસ એમના એ રોષને લીધે જીતી ગયો હતો.”

“કેવી રીતે?”

“ મને ખબર કે એમને લાંચ કોઇ આપવા જાય તો તે કેસનો ચુકાદો વકીલોની દલિલ સાંભળયા વિના નક્કી થઇ જાય. જે લાંચ આપવા જાય તેજ હારે.”

મીરા ને હવે પપ્પાની વાતોમાં રસ પડ્યો.” પછી તમે લાંચ ના આપીને?”

“ ના આપીને.. પણ મારા અસીલનાં નામે નહીં. સામાવાળાનાં નામે અપાવીને…”અંબામા અને મીરા બંને હસતા હતા.

૩.

બીજા દિવસે ફોનની ઘંટડી વાગી

ગીરધારીલાલઃ “ હેલો”

જમનાશંકરઃ” ગીરધારીલાલ! તમને અંગ્રેજી સમજાય છે પણ બોલવામાં તકલીફ પડે છેને?”

ગીરધારીલાલઃ” ના સાહેબ મને બઓલવાની તકલીફ નથી પડતી પણ સામાવાળાને હું બોલુ છું તે સમજાતું નથી.”

જમનાશંકરઃ “ એટલે તમે બોલો છો પણ સાંભળનાર ને તકલીફ પડે છે?”

ગીરધારીલાલઃ “ એ તો એવું છેને સાહેબ મારું અંગ્રેજી બ્રીટીશ એક્સેંટ વાળું અને ઝડપી જ્યારે અહીંનું અંગ્રેજી અમેરિકન અને પહોળા ઉચ્ચારો એટલે તો હું સ્કુલમાં ઇંગ્લીશ એઝ અ સેકંડ લેન્ગ્વેજ્નાં વર્ગ લઉ છું ને…

જમનાશંકરઃ “ હવે જુઓ અમારા ગામનાં એક પટેલનાં ઘરમાં બેબી સીટીંગ કરવા માટે જવાનું એ. તેમને વિશ્વાસુ અને ઘર સાચવે તેવો માણસ જોઇએ છે.. અને સ્કુલેથી બે છોકરા આવે તેમને બે કલાક સાચવવાનાં છે. તમને ફાવશે ને?”

ગીરધારી લાલઃ ભુખ્યાને ભાવશેને એવું કંઇ પુછાય..? ફાવે જ ને?

જમનાશંકરઃ “તમારા ઘરથી બે માઇલ દુર છે. તમારે જાતે જવું પડશે.”

ગીરધારીલાલઃ” આભાર અને એમને જણાવી દેજો હું સવારે ૧૦ થી સાંજે ૬ સુધી તેમને ત્યાં રહીશ. પગાર આપશે ને?

જમનાશંકરઃ એ તમારે પુ્છી લેવાનું.

ગીરધારીલાલે ફોન મુક્યો અને મનોમન બબડ્યા..”મને તો આખી જિંદગી નોકરી કરી ક્યારેય પુછ્યુ નથી શું આપશો અને કેટલું આપશો?…

બીજે દિવસે બે માઇલ ચાલીને ઘરે પહોચ્યા ત્યારે પટલાણીએ બંડી ઉપર તમાકુની બજર જોઇ અને કહ્યું “તમે તમાકુ સુંઘો છો?”

“ હા બહેન પણ કાલથી તે નહીં હોય.”

“ તો ભાઇ કાલથી જ કામે ચઢજો.. નાના છોકરાઓ સામે તો બીલકુલ જ બજર નહીં ચાલે.આ તો જજ સાહેબે કહ્યું તેથી તમને બોલાવ્યા..મારા દીકરાઓને કોઇ પણ જાતનાં વ્યસની સાથે હું તો રહેવા જ ન દઉં.

ગીરધારીલાલે પૂંઠ પકડીને ચાલવા માંડ્યુ ત્યારે પટલાણી ફરી વદ્યા ક્યાંનાં છો?દેશમાં?

પાછા વળ્યા વિનાજ ગીરધારીલાલ બોલ્યા..”વડોદરાનો…”

“જજ સાહેબ તો કહેતા હતા તમે ભાવનગરમાં તેમને મળેલા.”

“ હા મેં વકીલાત તેમના હાથ નીચે કરેલી”

“ ઓ હો તમે વકીલ છો?”

“ માફ કરજો.. પણ હું તો મારું ઘર સાચવે તેવા કોઇ ઓછુ ભણેલા ભાઇને શોધતી હતી.”

“ બેન મારે અહીં વકીલાત તો નથી કરવાની એટલે “ઘર સાચવે” તેવો તો હું છું જ..તેથી ચિંતા ના કરશો.”

“ તમે કેવી રીતે અહીં આવ્યા? રાઈડ છે?”

“ નારે ના. ચાલતો આવ્યો છું અને જતો રહીશ.”

થોડા સમયનાં મૌન પછી તે બોલ્યા

“ બેન તું તો મારી દીકરી જેવી છું તેથી પેટ છૂટી વાત કરી દઉં ભારતમાં વકીલાત કરી છે પણ બે વર્ષ માટે જ પછીતો ઇજ્નેરી કરી છે. અને અહીં હવે વકીલાત કરવા ભણવું નથી અને ઘરે બેસી પણ નથી રહેવું તેથી આ કામ શોખથી કરું છું અને જરુર હશે તોતમારા દીકરાઓને મેથ્સ અને સાયન્સ ભણાવીશ પણ.”

“ બેસો કાકા..” પટલાણી નો કડપ મોળો થતો જોઇ ગીરધારીલાલ કહે “તમે સુખેથી કામે જાવ! અને આ બજર વાળી બંડીને હું પાણીમાં બોળીને સુકવી નાખીશ જેથી તમારા છોકરાઓને તે નહીં ગંધાય”.

“ભલે કાકા સાંજે ૬.૦૦ વાગે અમે આવશું અને છોકરાઓ ૪ વાગે. તમે અહીં કોને ત્યાં રહોછો?”

“મીરા અને મૌલિક રૂવાળાને ત્યાં.”

“ એ શું થાય તમારા?”

“ એ મારી દીકરી છે.”

“ ઓહ તો તમે મીરાંબેન નાં પપ્પા?”

“ હા અમને અહીં આવે બે એક વરસ થયા છે.”

ગીરધરભાઇને જોવાની નજર હવે બદલાઇ ગઈ હતી.. હવે હું મીરાનાં પપ્પા હતો..ભરોંસા પાત્ર હતો અને ઘર સોંપીને જવાય તેટલો વિશ્વાસ બેઠો હતો.

“ મારો જીત આઠમામાં છે અને કીર્તિ છ્ઠ્ઠામાં છે”.

પટલાણી આરતી તેમની લેક્ષસ કાઢી મોટેલ જવા નીકળી ગઇ. મીરાનાં પપ્પા એટલે ઘરનાં જ માણસને?

ઘડીયાળ તેનું કામ કરતું હતું બાર વાગે બે સપેનીશ મેડ આવી ગઈ ઘર સાફ કરવા.

એક વાગે ભત્રીજા વહુ અને ભત્રીજો જમવા માટે આવ્યા.અને ગીરધરલાલને સાથે બેસાડિ જમાડ્યા.

ત્રણ વાગે માળી આવ્યો

ચાર વાગે બંને છોકરા આવ્યા. હવે ગીરધારીલાલનું કામ શરું થવાનું હતું.

બંને છોકરા વિવેકી હતા પણ મેથ તેમને ગમતું નહોંતુ. તે તેમને શીખવવા તે બોલ્યા.ગણીત એટલે ગણવાનું વિજ્ઞાન. એમાં પ્રેક્ટિસ બહું અગત્યની.. એટલે દરેક દાખલો ગણવો જરૂરી.. ગણતા ગણતા કયું પરિબળ બદલાય છે તે સમજણ પડી જાય તો દાખલાની મજાલ નથી કે તે ના ઉકલે. એટલે તેમણે વાર્તા કહેવા માંડી. વાર્તા તો વાર્તા છે અને તેમાં નાના ભુલકાઓને રસ પડેજ… અને તેમ ધ્યાન ખેંચીને ભણાવવા માંડ્યું.. કીર્તિને મઝા પડી. જીત સિધ્ધાંતો સમજતો ગયો. મોટી રકમ્માં થી નાની રકમ બાદ કરો તો જવાબ પોઝીટીવમાં આવે અને નાની રકમમાં થી મોટી રકમ બાદ કરોતો જવાબ નેગેટીવમાં આવે. આતો ન્વું હતું.જીત તો માનતો હતો કે નાની રકમમાં થી મોટી રકમ બાદ જ ન થાય….

સાંજે ગીરધારીલાલનો રીપોર્ટ આરતી અને રાજેશને  મળી ગયો..”દાદા તો સરસ ગણીત શીખવાડે છે.”

આગળ વાંચો ...

કવિતા છે બહુમાળી

September 1st, 2014
શબ્દો દઝાડે લો
ગરમા-ગરમ
"ઘાણ" નીકળ્યો
કવિતા ને ચસ્કો ચડ્યો
ફોટું ના પડે ફોટા લો
સ્પેશ્યલ એક 'કેફ' ચડ્યો
પડાપડી શબ્દ્કોષ
ને ભંડારિયું 
ટવીટ બાઈટે ચડ્યો
અહીં છબી કરે લો 
છબછબીયાં બાકી
કોરૂં કોરૂં ફોરમે ચડ્યો
ખોળતી રોજ ખબર ની મોજ
આ ખોજ-ફોજે વાદળે ચડ્યો
અંતે વરસાદી મા'ણ ચડ્યો
માળ ચણ્યો, હા 
કવિતા છે બહુમાળી 
આમ ભળી 
ખળ ખળ ચડ્યો 
----રેખા શુક્લ
આગળ વાંચો ...

દાક્તરની ચીઠ્ઠી

August 31st, 2014

દુકાનદાર : જુઓ ભાઇ…. તમને માથાનો સખત દુખાવો છે તે સમજાયું… પણ …

દવા લેવા માટે દાક્તરની ચીઠ્ઠી જોઇએ….

આમ તમારી ઘરવાળીનો ફ઼ોટો લઇને આવો તે ન ચાલે……


Filed under: આજની જોક આગળ વાંચો ...