Garvi ગરવી ગુજરાત Gujarat

જો આપ ઇચ્છતાં હો કે વધુ વાચકો તથા વિસ્તૃત વર્ગ માટે આપના બ્લૉગનો "ફોર એસ વી - સંમેલન"માં સમાવેશ થાય, તો "ફોર એસ વી -પ્રભાતનાં પુષ્પો" પર આપના બ્લૉગની લિંક સાથે comment લખો. બધાં જ નવા બ્લૉગ્સની મને જાણકારી ન પણ હોય, જેથી શક્યતા છે કે આપનો બ્લૉગ ચૂકી જવાય. - એસ વી

ફોર એસ વી - સંમેલન ફેસબૂક પેજ

નવરાત્રિની રાસ રમઝટ
(click here for complete list)

વૃક્ષ, પક્ષી અને માછલીની વાણી !

December 25th, 2014

 

 

 

 

વૃક્ષ, પક્ષી અને માછલીની વાણી !
પેલું વૃક્ષ આજે મને કહે ઃ
ભલે, એક જ જગાએ હું રહું,
સેવા અનેકની દીલથી હું કરૂં,
તાપ સહન કરી છાંયડો બનું,
પવને હલી, પંખો હું બનું,
ફુલોરૂપી મહેક છે મારી,
ફળો દ્વારા ભુખ ભાંગુ તમારી !

 

આટલા શબ્દો સાંભળ્યા અને…..

આકાશે ઉડતું પક્ષી મને કહે ઃ
ધરતી પર પગોથી હું ચાલું,
પ્રભુએ આપેલી પાંખે આકાશે ઉંડુ,
ધરતીનો પ્રભુશણગાર નિહાળી,
પ્રભુના ગુણગાન વાણીએ કરૂં,
પક્ષીવાણી માનવી તું ના સમજે,
પણ,પ્રેમભાવભરી છે એવું તું જાણજે,

 

વૃક્ષ અને પક્ષી શબ્દો ગુંજી રહ્યા અને……

તળાવમાંથી માછલી મને કહે ઃ
નથી રહી શકતી હું પાણી વગર,
છતાં, નથી અફસોસ આવી હાલત પર,
કદી કોઈનો ખોરાક બનું, ચિન્તા નથી એની,
પ્રભુએ નિમીત કર્યું, તે સ્વીકારવું એ જ ફરજ મારી,
જરા પાણી બહાર અને ધરતી ‘ને આકાશ નિહાળું,
નિહાળી, પ્રભુના ગુણગાન ખુશ થઈ ગાવું !
અંતે ચંદ્ર વિચારી સૌ માનવીઓને કહે ઃ

નથી કાંઈ સ્વાર્થ વૃક્ષ, પક્ષી કે માછલીમાં તલભાર,
જે પ્રભુએ આપ્યું તેમાં સૌ ખુશ રહી માને એને પ્રભુઆભાર,
માનવી ત્યારે  જે મળ્યું તેનો ગર્વ કરી સ્વાર્થમાં ફુલાય,
સ્વાર્થનો કદી ત્યાગ કરે તો જ એનું શીર નમ્રતાથી ઝુકાય,
એવા પરિવર્તનમાં જ પ્રભુગુણગાન માનવી મુખે હશે,
ત્યારે જ મોહમાયા બંધનો તુટશે અને માનવજીવન ધન્ય હશે !

 

કાવ્ય રચના ઃ તારીખ, સેપ્ટેમ્બર,૨૦,૨૦૧૪                ચંદ્રવદન
બે શબ્દો….
પ્રથમ મારા મનમાં ધરતી પર એક સ્થાને સ્થીર થઈ જીવન વિતાવતા વૃક્ષો નજરે આવ્યા.
એવી સ્થીરતામાં “સેવા”ના દર્શન થયા.
પછી, આકાશ તરફ નજર કરતા પક્ષીઓ નજરે આવ્યા.
એમની વાણી માનવી સમજી શકતો નથી.
પણ….એ વાણીમાં “પ્રભુના ગુણગાન”નો ભાસ થયો.
અંતે પાણીમાં જ જીવી શકે એવી માછલી નજરે આવી.
જાણે માછલીના મનનું હું જાણતો હોય એવા ભાવે મેં મારા વિચારો દર્શાવ્યા.
આ ત્રણ (વૃક્ષ, પક્ષી અને માછલી)માંથી માનવીને કાંઈ શીખવાનું હતું એવા ભાવ સાથે “ચંદ્ર વિચારો” શબ્દોમાં પ્રગટ કર્યા.
જે કાવ્ય બન્યું એ જ આજે પોસ્ટરૂપે છે.
ગમ્યું ?
ડો. ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી.

 FEW WORDS…

The Creation of this Poem in Gujarati is based on my observations on the TREES/BIRDS and FISH.

I saw in these 3 SELFLESS ACTS & the PRAISES for the GOD.

In contrast….

In the HUMANS only I saw the EGO & SELFISH ATTITUDE…..yet I was at the POSITIVE NOTE with the IDEA that the HUMANS can become SELFLESS & be LOVED by GOD.

These is the MESSAGE in my Poem.

Dr. Chandravadan Mistry

 

 

 

 


આગળ વાંચો ...

મંદીર તારું વિશ્વ રુપાળુ. હરનિશ જાની.

December 25th, 2014

Originally posted on પ્રવીણ શાસ્ત્રીની વાર્તાઓ અને મિત્રોની પ્રકીર્ણ પ્રસાદી:

મંદીર તારું વિશ્વ રુપાળુ. હરનિશ જાની.

મિત્રો,
માત્ર મોટા ભાગના મારા મિત્રો જ નહીં હું પોતે પણ મને સમજી શકતો નથી કે મારી આસ્થા શું છે. મારા સ્વજનો માને છે કે હું બગડેલો નાસ્તિક બ્રાહ્મણ છું. મારા રેશનાલિસ્ટ મિત્રો મક્કમ પણે માને છે કે હું એક ધાર્મિક ઘેટું છું.

ન્યુ જર્સી રોબિન્સવિલ્લમાં સ્વામિનારાયણનું વિશ્વવિખ્યાત મંદિર બંધાઈ રહ્યું છે તેની મેં મુલાકાત લીધી અને તેની હળવી વાત ફેસબુક પર આ પ્રમાણે રજુ કરી હવે વાંચો મારી પોસ્ટ અને તેના થોડા પતિભાવો…….

આ ઉપરાંત મારા હાસ્યલેખક મિત્ર હરનિશ જાનીનો ઓપિનિયનમાં પ્રગટ થયેલો લેખ એમણે મને આપ સૌના વાંચન માટે મોકલ્યો છે જે ઓપિનિયન અને જાનીના આભાર સહ રજુ કરું છું.
પ્રવીણ શાસ્ત્રી

POSTED ON FACE BOOK ON SUNDAY December 21st, 2014.

Pravinkant Shastri.
પ્લીઝ સ્ટોપ. જો આપ રેશનાલિસ્ટ મિત્રો હો તો આગળ વાંચશો જ નહીં. જો આપ સંડાસ પ્રેમી હો અને મંદિરની વાત આવતાં જ ભૂરાયા થઈ જતાં હો તો પણ વાંચશો…

View original 2,020 more words


આગળ વાંચો ...

હૉ…હૉ…હૉ…અને સાન્તાની વિદાય…

December 25th, 2014

Originally posted on પ્રવીણ શાસ્ત્રીની વાર્તાઓ અને મિત્રોની પ્રકીર્ણ પ્રસાદી:

santa-claus-sleeping-in-living-room

હૉ…હૉ…હૉ…અને સાન્તાની વિદાય…

ધીમે પગલે સાન્તા લિવિંગ રૂમમા દાખલ થયા. મનિષાની પાછળ જઈને હૉ…હૉ…હૉ… નો સંકેત આપ્પ્યો; પણ હૉ…હૉ…હૉ…ની પાછળ ખોં…ખોં…ખોં…ખોં…સતત ઉધરસનું ખાંખણું આવ્યું. સાન્તા સોફા પર ફસડાઈ પડ્યા. મનિષા દોડીને પાણી લઈ આવી.

‘પપ્પા આજે સવારે તમને તાવ પણ હતો છતાંયે તમે જીદ કરીને ગયા જ. હવે તો થોડું મન હળવું કરો! ગીતામાં પણ કહ્યું છે કે જાતસ્ય હિ ધ્રુવો મૃત્યુ. આપણા નસીબમાં શ્રેણિકનું સુખ ન લખાયું હોય. સુખ દુઃખનું ચક્ર જીવનમાં ફરતું જ રહેવાનું છેને? તમે જ અમને શિખામણ આપો છો અને દર ક્રિસમસ પર અમને આપેલી સલાહ ભૂલી જાવ છો. એ વાતને પણ ઘણા વર્ષો થઈ ગયા.’

‘શ્રેણિક તારા હૈયાની બહાર નીકળ્યો છે ખરો? ‘
‘દીકરી મેં જ તારા શ્રેણિકને…’
‘બસ પપ્પા બસ…’
‘મારે કંઈ સાંભળવું નથી. કાલથી તમારે ઘરમાંથી બહાર નીકળવાનું નથી.’
એણે પપ્પાના લાંબા સૂઝ્ બેલ્ટ જેકેટ અને સફેદ દાઢી ઉતાર્યા.’

‘કેટલા બધા શ્રેણિક મારા ખોળામાં બેસવા આવે છે. હું માંદો છું એવું મને લાગતું…

View original 779 more words


આગળ વાંચો ...

Kavysetu 166 Priya Agrawal

December 25th, 2014

દિવ્ય ભાસ્કર > કાવ્યસેતુ > 23 ડિસેમ્બર 2014

કાવ્યસેતુ 166 લતા હિરાણી

ફૂલ ખીલે હૈ ગુલશન ગુલશન, બરખા સે ઉપવન મેં
અપને મદ મેં ઝૂમ રહે હૈં, દેતે સુખ હર ક્ષણ મેં.
રોજ સુબહ આતા હૈ માલી, ફૂલ તોડ લે જાને
જિસસે માલા બના સકે વહ, ઈશ્વર કો પહનાને.
ફૂલ બિના જ્યોં સૂના ઉપવન, બિના છંદ ત્યોં કવિતા
લહર લહર રચના બનતી, ગર બહે હ્રદય સે સરિતા
‘ખીલતે ફૂલ, ચટકતી કલિયાં’ – હૈ છંદો કા દર્પણ
પ્રેમભાવ સે ગુરુ-ચરનોં મેં, મૈંને કિયા સમર્પણ…… પ્રિયા અગ્રવાલ

એક બાર વર્ષની કિશોરીના બે કાવ્યસંગ્રહો પ્રગટ થઈ ચૂક્યા હોય એ વાત વિસ્મય અને એને જાણવાનું કુતૂહલ જગાવે. એક હિંદીભાષી પરિવારની, ગુજરાતની, અમદાવાદની દીકરી પ્રિયા અગ્રવાલે આ સિદ્ધ કરી બતાવ્યુ છે. આ માટે એને અનેક રાષ્ટ્રીય સન્માનો, પ્રશસ્તિઓ મળી ચૂક્યા છે. આટલી નાની ઉમરે આવી સિદ્ધિ મેળવનાર એ ગુજરાતનું યુવારત્ન છે, એટલે એની કવિતાનો અનુવાદ કરવાને બદલે એમ જ લેવાનું મે પસંદ કર્યું.
ડો. કિશોર કાબરા લખે છે ‘પહેલાં અછાંદસની અઘરી કેડીઓમાં અટવાતી પ્રિયાની કવિતા હવે છંદના રાજમાર્ગ પર આવી ગઇ છે. હજુ એ અભિધાની આસપાસ છે, જલ્દી એ લક્ષણા અને વ્યંજના સુધી પહોંચી જશે. હજુ એ શબ્દાર્થની આસપાસ છે, ભાવાર્થ અને ગૂઢાર્થ પર ધીમે ધીમે આવી જશે.’ પ્રિયા લખે છે,
બડે જતન સે ઇન નયનોં મે સપને નયે સજાયે હૈં.
રંગ અભી ભરને હૈ બાકી, જો ઇસ દિલ મેં છાયે હૈં.
મને પ્રિયાની કવિતાઓ એટલા માટે ગમે છે કે આટલી નાની ઉમરે એનું વિચાર વિશ્વ કેટલું વિકસ્યું છે ! જે ઉમરે તોફાન મસ્તી સહજ હોય અને ગંભીરતાનું નામોનિશાન ના હોય એ ઉમરે એ બેકારી, ગરીબી, આતંકવાદ, નારીશોષણ, રાષ્ટ્રીય સમસ્યાઓ, જીવનની ક્ષણભંગુરતા જેવા અનેક ગહન વિષયો પર પ્રિયા વિચારે છે અને કવિતાઓ રચે છે. શબ્દો, પ્રાસ અને રચનાની શિસ્ત પ્રિયા જાળવે જ છે, સાથે સાથે એની પાસે છે જબરદસ્ત વિષય વૈવિધ્ય, જે એની વયના પ્રમાણમાં અસાધારણ કહી શકાય એવું છે. જુઓ, જીવનની ક્ષણભંગુરતા માટે એ લખે છે,
ઉસકે હાથોં જીવન-ડોરી, કબ યે છૂટે, પતા નહીં.
સબકા જીવન રેલ સરીખા, પટરી ટૂટે, પતા નહીં.
તો શિક્ષણ માટે પ્રિયા લખે છે,
યહ આધુનિક શિક્ષા દેખો, આજ હમેં હૈ ક્યાં સિખલાયે ?
બોઝ તલે ભારી પન્નો કે, ત્યાગ-તપસ્યા સભી ભુલાએ.
પ્રકૃતિ માટે પ્રિયા લખે છે,
જબ કુદરત ને પલટા ખાયા, સંગ સુહાના મૌસમ આયા.
ઓસ પડી થી સબ પત્તોં પર, ગુન ગુન ગુન ભંવરો ને ગાયા
એની કવિતામાં માનવીની માનસિકતાના પણ દર્શન થાય છે,
દેખો, અબ તો સભી જગહ પર, યે ઇન્સાં ક્યૂઁ હૈં બીમાર.
અરે, સદા ઉનમેં હી દેખો, હોતી રહતી હૈ તકરાર.
આ પંક્તિઓમાં પ્રિયા આત્મવિશ્વાસ અને હિમ્મતની છડી પોકારે છે,
જીવન કી મુશ્કિલ રાહોં મેં, ચલતે ચલતે મત રૂક જાના.
આયેગી મુશ્કિલ જલ થલ મેં ઇનકે આગે મત ઝૂક જાના.
બાલશ્રી એવોર્ડ મેળવનાર બાળા પ્રિયાનું બાળપણ પણ સુંદર રીતે વ્યક્ત થયું છે.
જીવન નયા સજાયેંગે હમ બચ્ચે ભોલે-ભાલે,
ચાંદ જમીં પર લાયેંગે હમ બચ્ચે ભોલે-ભાલે.
મન હૈ સાફ, સાફ હૈ તન, હમ ભેદભાવ ક્યા જાને,
હિન્દુ, મુસ્લિમ, સિક્ખ, ઈસાઈ સબકો અપના માને.
ચહેરોં પર લાયેંગે ખુશિયાં, યે હૈ મન મે ઠાના,
જાત-પાંત કે ભેદ ભૂલકર, સબકો અપના માના
નામ કરે ભારત કા ઊંચાં, યે હૈ જાન હમારી
ઔર દેશ કી આન-બાન મેં હી હૈ શાન હમારી
ઝંડે કો ફહરાયેંગે હમ બચ્ચે ભોલે-ભાલે,
ગીત દેશ કે ગાયેંગે હમ બચ્ચે ભોલે-ભાલે


આગળ વાંચો ...

ક્રીસ બક્ષી (૧૪)

December 25th, 2014

images1VYM6R35.

 ૨૯

વિહંગે પહેલી પ્રકરણની અનુક્રમણિકા મોકલી અને વિનંતી કરી કે વિષય પ્રમાણે તમારા અનુભવો મોકલો કે જેથી તેનું નાણાકિય જ્ઞાન અનુભવો સાથે મુકી લોક્ભોગ્ય લખાણ તૈયાર થાય. તે સમયે સુવર્ણા રાય નામની એક બંગાળી સ્ટુડંટ ને નાણાકિય સહાય હેતુ તેઓ પોતાના વિશે એક પુસ્તક લખાવી રહ્યા હતા. સુવર્ણા અંગ્રેજીમાં લખતી અને દાદા સાથે વાતો કરતા ખુબ જ હસતી.

ક્રીસ ને તે વાત ગમતી પણ અંબામા ને તે ન ગમતુ. એક વખત તે બોલી પણ ગયા કે “ આ શું મીનીટે મીનીટે ખીખીયારા કાઢે છે?”

ત્યારે ક્રીસ બોલ્યા “ જે મુક્ત મને હસી શકે છે તે મનનાં ભોળા હોય છે અને તેઓ વાતનાં હાર્દને સરળતાથી જાણી જતા હોય છે. તું એના કામ ને જો.. કેટલું ફાંકડૂ અંગ્રેજીમાં લખે છે. મારી કહેલી દરેકે દરેક વાતો એવી સરસ રીતે લખે છે કે મને ઘણી વખત થાય છે કે હું જો જાતે લખત તો આવું સુંદર ન લખાત.”

અંબા હજી સ્વસ્થ થઈ નહોંતી તેથી ફરી ફુંગરાતા અવાજે બોલી.. આવા ભોળા માણસો થી તમારે તો ખાસ જ ચેતવાનું છે, અને ખાસ તો તમને તેઓનાં ભોળપણમાં ક્યારે લપેટી લેશે ખબર નહીં પડે…ખાસ તો પૈસાની બાબતમાં સમજ્યા?”

“ હા. તારી વાત સાચી હશે પણ મને તેવો ભય નથી કારણ કે તે મીરાની દીકરીની મિત્ર છે. અને જરૂરિયાત મંદ છે.”

અંબાનો ગુસ્સો થોડોક શાંત થયો અને બોલી તમે તેને કશું ના કહેશો.. હું મીરાને વાત કરીશ. તે સહજ રીતે કહેશે.

મીરા તો અંબામાની વાત સાંભળી પહેલા તો ખુબ જ હસી.. પછી કહે “ મા હું સમજી શકુ છુ તમે જે કહો છો તે પણ ..આનો સાચો રસ્તો એજ છે કે એક બે વખત તમે બે એક કલાક માટે તેની સાથે બેસો .. મને લાગે છે કે પપ્પાની રમુજ શક્તિ ને તે વધુ સારી રીતે માણે છે.

અંબાને થોડુંક સારુ લાગ્યુ અને સ્વર્ણા સાથેના લેખન સંગતમાં તે પણ બેઠી

બપોરે બાર વાગે લંચ પતાવીને બેઠા હતા ત્યારે સ્વર્ણા આવી અને બોલી “ દાદીમા આજે હું પીઝા ખાઇને આવી છુ મને તમારું લંચ પેક કરી દેજો હું સાંજે તે ખાઇ લઇશ.”

અંબાએ મોં ફુલાવ્યું અને કહ્યું ‘ સુવર્ણા લંચ તો તું લઇ જજે પણ આજે હું પણ તમારા બંને સાથે હસવા બેસવાની છુ. તને ગમશેને?”

“ અરે વાહ! દાદી! મને તો શું વાંધો હોય? મને તો વધુ વાતો જાણવા મલશે.”

પહેલા કલાક્ની વાતો પત્યા પછી સુવર્ણા એ પ્રશ્ન કર્યો..” દાદા તમારી સફળતાની વાતો સાથે કેટલીક નિષ્ફળતાની વાત પણ કરોને?”

અંબા ત્યારે બોલ્યા…અમારી જિંદગીનો ભારતીય જીવન નો તબક્કો દુઃખ દાયક જ હતો. એમનો દોલો સ્વભાવ અને જ્યાં ત્યાં પોતાની તાકાત હોય કે ના હોય કે પાત્ર યોગ્ય હોય કે ના હોય તેઓ “આપવુ એટલે પામવું” કરતા રહેતાઅને  કહેતા રહેતા. જો કે ત્યાં પૈસા વધારે હતા જ નહીં તેથી નાણાકિય માર નહોંતો પણ દાદા ખેંચાતા તો હતા જ અને અમે પણ તેમની પાછળ ખેંચાતા.

ક્રીસે અંબા સામે જોઇને કહ્યું “ સમજણ વિનાની ટુંકી દ્રષ્ટિ ને કારણે તમને તે ખેંચાણ દેખાય છે. ખરેખર તો મીરા ને અમેરિકા આવવાનો અને આટલો સારો પતિ મૌલિક મળ્યો તેનું કારણ આ જ છે અને તેની સમૃધ્ધિ સાથે આખું કુટુંબ વ્યવસ્થિત રીતે સ્થિર થયુ તેમાં પણ એ લોકોનાં આશિર્વાદ હતા. મેં મારી જાણ બહાર મૌલિક્નાં પિતરાઇ ભાઇ પ્રકાશને સાચી સલાહ આપીને કૉર્ટે ચઢતા રોક્યો હતો તેણે તે સારપને એક સૂચન તરીકે મૌલિક ને વાત કરી અને મીરા સાથે તેઓની વાત ચાલુ થઈ જે લગ્ન મંગલ સુધી પહોંચી.

અંબા ત્યારે કશુંક બોલવા જતા હતા ત્યાં અંબાની જ વાત ક્રીસ બોલ્યા ‘જો કે બીજી રીતે જોઇએ તો બેલા જ્યાં બંધાય હોય ત્યાં જ લગ્ન થાય તેવું અંબા અને મીરા માને છે પણ હું માનું છું કે કોઇક નિમિત્ત હોય તો જ ઘટના ઘટે. બાકી ક્યાં મુંબઇ અને ક્યાં સાન ફ્રાન્સીસ્કો? કોઇ મેળ ની શક્યતા હતી જ નહીં. છેલ્લી વાતનો લહેંકો એવો સરસ હતો કે સુવર્ણા ખડખડાટ હસી પડી.. અંબા પણ મલકી અને સાથે તેનાં મન નો ખટકો પણ જતો રહ્યો..ક્રીસ્ની આ અદાઓ ઉપર તો સાહીઠ સાથે કાઢ્યા  અને હજી પણ સાથે જીવશું મનમાં વિચારતા વિચારતા રસોડામાં જઇને કડક મીઠી ચા બનાવવા ગયા. મીરા સાચી હતી..

સહેજ ખોંખારો ખાઇને ક્રીસે કહ્યું સુવર્ણા ભગવાન બુધ્ધનું સાહિત્ય વાંચતા વાંચતા મને એક વાત પાંચેક વર્ષ ઉપર મનમાં જડબે સલાક બેસી ગઇ હતી અને તે કોઇને પણ મદદ કરવી હોય તો તાકાત ગોપાવવી નહીં એનો અર્થ એ કે  તાકાત હોય તેટલી જ  સોડ તાણવી.

હવે એક વખત મારા દુરનાં મિત્ર અશ્વીન જાની નો દીકરો અને અહીં નો  સ્ટુડંટ યોગેશ જાની મારી પાસે રડતો રડતો આવ્યો અને કહે મારા બાપુજી ભારતમાં માંદગી માં ખુવાર  થઇ ગયા છે. ભણવામાં મારે અહીં એક વર્ષ બાકી છે અને  મારી પાસે પૈસા નથી.સ્ટુડંટ લોન યોગ્ય બાંહેધરી વીના બેંક આપતી નથી. મને કોણ જાણે શું સુજ્યુ કે તેને હા પાડી દીધી અને તેની દસ હજાર ડોલરની લોન નો ગેરંટર હું થયો.

લોન નાં પૈસા તેણે દેશમાં તેના બાપાને બચાવવા મોકલ્યા અને તેણે ભણવાનું છોડીને નોકરી લઈ લીધી.

મૌલીક અને મીરા ખુબ જ ખીજવાયા. પણ હવે તીર છુટી ગયુ હતુ અને તે છોકરાએ ફોન બદલી નાખ્યો અને સંપર્ક તુટી ગયો.

છ મહીના પછી લોન રીપેમેંટ ચાલુ થયુ અને બેંકનાં ગેરંટર તરીકે ફોન આવવાના ચાલુ થયા. તેના બાપુજી ને શોધતો હું ભારત ગયો ત્યારે ખબર પડી કે બાપુજી નો દેહાંત થઇ ગયો હતો.ઘર લીલામ થઇ ગયુ હતું.દસ હજાર ડોલર લોન નાં હપ્તા મેં ભરવાનાં ચાલુ કર્યા ત્યારે અંબા પણ ખુબ જ વ્યથિત. કારણ કે અમે સોસીયલ સીક્યોરીટી ની આવકો પર જીવીયે અને છોકરાઓ આ વાત ને ભાર માને.

બે વર્ષ પછી તે દેખાયો. અંબાએ તો બરોબર ઝાટક્યો. તેની વાત સાવ સીધી હતી ફોન તેને પોષાતો નહોંતો અને દિવસનાં ૧૬ કલાક્ની નોકરી કરી તે બે ઘર જાળવતો હતો. ભણવામાં બે વખત નિષ્ફળ ગયા પછી આ વર્ષે તે પાસ થયો છે અને સારી નોકરી મળતા જ હપ્તા ભરવા માંડશે અને આપના પૈસા પણ વાળશે.

ક્રીસે એક જ વાત કહી.. અહીં તારો સંપર્ક તુટી ગયો તે વાત આશંકા પેદા કરી ગઈ. તારી ફરજ છે તારે મને પત્ર થી કે ફોન થી જાણ કરવાની જરૂર હતી. સ્ટુડંટ લોન માં ડીફોલ્ટ થાય ત્યારે સમગ્ર ભણતર અને ભવિષ્ય અંધકારમય થઇ જાય.તેથી તારી લોન નાં પૈસા મેં ભરવા માંડ્યા. જો કે મન્થી તો મેં એવું નક્કી કર્યુ જ હતું કે હવે કોઇની પણ બાહેંધરી લેવાની નહીં પણ તું તારી જાતે મને શોધતો આવ્યો.. તારી વાત જાણી હવે એવું નહીં કરું.. પણ સોડ કરતા વધારે જાતને ખેંચીશ તો હવે મીરા મને ઘરમાંથી કાઢી મુકશે. તે નક્કી છે. કારણ કે તારા મૌન ને લીધે ધરમી ને ત્યાં ધાડ પાડી છે.

અંબા તે વખતે ફરીથી બોલ્યા “ હા અમે લોકોએ તો માની જ લીધું હતું કે ક્રીશ ઠગાઇ ગયા છે જો કે તેમને અંદરથી તો ભરોંસો હતો જ કે બ્રાહ્મણ નો છોકરો છે એટલે સાવ પાણી માં નહીં બેસે જ.”

યોગેશે ગળ ગળા અવાજમાં કહ્યું..”મુશ્કેલ સમયમાં જેમણે મદદ કરી હોય તેમનો ગુણ પાડ તો કંઇ ભુલાતો હશે?”

ક્રીસે – ફરીથી તેનો નિયમ દોહરાવતા કહ્યું હવે જિંદગીમાં તું પણ જે મુશીબતમાં હોય તેને મદદ કરજે…તારી શક્તિ ગુપાવ્યા વીના…હું તો માનું છું કે આપવું એટલે પામવું.. પણ છેલ્લા તારા પ્રસંગ પછી હું થોડોક ડગમગી ગયો હતો.

“ દાદા તમે નહીં માનો પણ મને સતત મારા સ્વપ્નામાં પપ્પા આવી ને કહેતા રહેતા કે ક્રીસ નાં પૈસા ભરાયા? અને હું સતત કહેતો હા ભરાશે જ.. જેવી મને સારી નોકરી મળશે અને હું બધું જ પાછુ વાળીશ. આજે વેરાયઝોનમાં ઇંટરવ્યુ આપવા જાઉ છુ..આશા છે કે ગ્રહ બદલાશે અને સારા પગારે બે પાંદડે થઇશ.

સુવર્ણા તરત બોલી “ દાદા આ તમારા સ્મૃતિ સંસ્મરણો મારી પાસે લખાવીને તમે આજ કરો છો ને?”

“એક સારા સંસ્કારનું પહેલી પેઢીથી બીજી પેઢી કે ત્રીજી પેઢી તરફનાં સંસ્કારોનું વહન કરું છું.તું તો સારા ઘરની છે અને તારા પોતાનો ખર્ચો કાઢવા મને મદદ કરે છે.”

“ દાદા મદદ તો તમે કરો છો મને સંસ્કારો આપીને અને તમારા માટે લખવા માટેની તક આપીને. જો કે આ પુસ્તક નાં સંસ્મરણો અમારી પેઢીને માટે ઉચ્ચતમ માર્ગદર્શન પણ હશેજ.” સુવર્ણા એ પોતાનો અહોભાવ વ્યક્ત કર્યો ત્યાં અંબામા ચા અને ગાંઠીયા લઇ રૂમ માં દખલ થયા.

 ૩૦

વિહંગની અનુક્રમણિકા જોતા ક્રીસ ને લાગ્યુ વિષયો તો સરસ લીધા છે પણ કેટલાક વિષયો ને જેવાકે આરોગ્ય અને રોગોની માહીતિ જરૂર નથી અત્યારે તો એકલી નિવૃત્તિ અને તેમાં શું કરવું જોઇએ તેના ઉપર ભાર વધારે મુકવો જોઇએ.વિહંગને ફોન કરી તેઓએ આગળ લખો કહી લીલી ઝંડી બતાવી અને તેઓ કેટલાક પ્રસંગો લખીને મોકલશે તેવું પણ જણાવી દીધું.

ચંપાબા કહે “ક્રીસ કેટલા લેખકો તમે તૈયાર કરો છો તમારો આ વારસો આપવા? કેટલા લેખકો તૈયાર કરી રહ્યા છો?”

જજ સાહેબની વાતો હું ભુલ્યો નથી અને એમણે દર્શાવેલા રાહે ચાલી ને હું આ કામ કરુ છુ. નવા ઉગતા લેખકો પાસે તેમના આગવા વિચારો હોય છે પણ તેમને તેનું માર્કેટીંગ કે પ્રીંટીગ આવડતુ હોતુ નથી.. તેઓ પાસે હું મારું કામ કરાવું તો તેમાં ખોટૂ પણ શું છે હેં? અને આ વિહંગ તો વિષયનો જાણકાર છે તેનું કામ જ અમેરિકન પધ્ધતિ એ નિવૃત્તિ માટે લોકોને તૈયાર કરવાનુ છે. વળી મારા વૈયક્તિક અનુભવોની તેને ખાસ જરૂર છે એટલે મને લાગે છે કે આ પુસ્તક શ્રેષ્ઠ બનશે જ.

“ભલે તમને તમારું કાર્ય જગત મુબારક.. મારા વિચારો તમને ગમશે કે નહીં તે જાણ્યા વગર હું મારું ડહાપણ ડહોળુ તો ઉંધે માથે પાછી ભોં ઉપર પડુ છુ.. જુઓને સુવર્ણા ના અને યોગેશ્નાં કેસમાં કેવી ખોટી પડી?”

જુઓ ચંપા તમે ખોટા નથી હોતા ટુંકાગાળાનું તમારું દર્શન સાચુ હોય છે અને હું ટુંકાગાળાનું કોઇ કામ કરતો જ નથી. આ વિહંગ લાંબી રેસ નો ઘોડો છે તમે જોજો.”

હવે ૮૫ તો થયા હવે કેટલું જોવાનું?

વિહંગનું પુસ્તક આવે ત્યારે તમારે તેને તપાસવાનુ છે તે ના ભુલશો.એ ગુજરાતી નથી ભણ્યો પણ ભાષા એની ફાંકડી છે..હા અનુસ્વારમાં ભુલો કરે છે જે એણે મને પહેલા કહ્યું હતું બહુ બચપણ થી વાર્તાઓ લખે છે અને આ પુસ્તક ને તે ભેટ પુસ્તક તરીકે લખવાનો છે.

ભલે એ પુસ્તક તમારો હવે પછીનો પ્રોજેક્ટ છે જ્યારે મારું અનુવાદનું કામ પણ સાથે સાથે ચાલે છે તે સમજીને વાયદો કરજો.

પંદર દિવસમાં કાચી મેન્યુસ્ક્રીપ્ટ આવી ગઈ અને તે વાંચીને ક્રીસ ઉછળી પડ્યા. વિહંગને ફોન ઉપર કહ્યું “તમે તો બહુ સરસ રીતે મારા બધા અનુભવોને વણી લીધા ને?”

વિહંગ ફોન ઉપર કહે “ દાદા તમારું કામ મારી નાણાકીય વાતો કરતા વધુ દીપે છે અને અન્ય સંકલન ઉપર તો હું કામ છેલ્લ બે વર્ષ થી મારા બ્લોગ ઉપર કરતો હતો. છેલ્લ પંદર દિવસોથી ઘણું લખ્યુ અને ભુંસ્યુ ત્યારે આ પ્રત તૈયાર થઇ છે.તમારે હવે અનુભવીનાં ટકોરા જેવું કે અનુભવી ચિત્રકારનાં ફાઇનલ ટચીંગ જેવું કામ કરવું બાકી છે. આપને પુસ્તક ગમ્યુ તેનો આનંદ.”

ફોન ઉપર વિહંગનો સંતોષ અને મહેનત દેખાતી હતી.

વિહંગ આ પુસ્તક્ને સમાજ્ને પાછુ આપવાની ભાવનાથી કશું મેળવવાની આશા રાખતા ન હતા તેથી તેનું નામ પ્રસિધ્ધ વધુ થાય ક્રીસ આ પુસ્તકને બહોળો પ્રચાર આપવા કટી બધ્ધ થયા.

 

આગળ વાંચો ...

Kavysetu 165 Rajendra Shah

December 25th, 2014

દિવ્ય ભાસ્કર > કાવ્યસેતુ > 16 ડિસેમ્બર 2014
કાવ્યસેતુ > 165 લતા હિરાણી

કેવડિયાનો કાંટો અમને વનવગડામાં વાગ્યો રે
મૂઇ રે એની મ્હેક, કલેજે દવ ઝાઝેરો લાગ્યો રે..
બાવળિયાની શૂળ હોય તો, ખણી કાઢીએ મૂળ
કેરથોરના કાંટા અમને, કાંકરિયાળી ધૂળ
આ તો અણદીઠાનો અંગે ખટકો જાલિમ જાગ્યો રે
કેવડિયાનો કાંટો અમને વનવગડામાં વાગ્યો રે…….
તાવ હોય જો કડો ટાઢિયો, ક્વાથ કૂલડી ભરીએ,
વાંતરિયો વળગાડ હોય તો, ભૂવો કરી મંતરિયે
રૂંવેરૂંવે પીડ જેની એ તો જડે નહીં કહીં ભાગ્યો રે
કેવડિયાનો કાંટો અમને વનવગડામાં વાગ્યો રે…………. રાજેન્દ્ર શાહ

ઘણા સારા સારા કવિઓએ સ્ત્રી સંવેદના વ્યક્ત કરતાં કાવ્યો રચ્યા છે. એમાં મોટાભાગના કાવ્યો એક યુવાન સ્ત્રીના ઉછળતા યૌવનની ઝંખનાઓ વર્ણવતા કાવ્યો હોય છે. પુરુષ સ્ત્રી પાસેથી આવું જ ઝંખે છે. પુરુષ કવિની કલ્પનામાં સ્ત્રીનું આવું જ સ્વરૂપ છવાયેલું છે. ખરેખર જીવનનો આ કેટલો નાનો તબક્કો ! આ સિવાય કેટલા વિશાળ, કેટલા વિવિધ સ્વરૂપોમાં સ્ત્રીની સંવેદનાઓ કેટલા ઊંડાણોને સ્પર્શતી હોય છે પણ એ પુરુષ કવિની નજરમાં ભાગ્યે જ આવ્યું છે ! સ્ત્રીને ડગલે ને પગલે થતાં અન્યાયો, સહેવી પડતી વેદનાઓ, ચારેકોરથી ગૂંગળાવી નાખતા મૂંઝારાઓ કે કૌટુંબિક અને સામાજીક જવાબદારીઓ વચ્ચે રહેંસાતી સ્ત્રીને પુરુષ કવિઓ ભાગ્યે જ જોઈ શક્યા છે. અરે, પ્રણયની વાત કરીએ તો પણ શારિરીક ઊર્મિઓ સિવાયના એના હૈયાના સૂક્ષ્મ સંવેદનો ભાગ્યે જ ઝીલાયા છે, થોડા અપવાદો બાદ કરતાં !! (મને યજ્ઞેશ દવેનું કાવ્ય ‘અને તમારી રાહ જોઈ…’ યાદ આવી ગયું)
ચાલો, માણીએ કવિવર રાજેન્દ્ર શાહનું આ ગીત…..
વાત યુવાન હૈયાની છે, ગ્રામ્ય કન્યાની છે એટલે સ્વાભાવિક જ વાતાવરણ પણ એવું રચાય !! મૂઇ, દવ, વાંતરિયો વળગાડ, ભૂવો, મંતરવું જેવા ગ્રામ્ય શબ્દપ્રયોગો આ ભાવની સાથે એવા રસબસ થયેલાં છે કે શહેરી કન્યાનેય કેવડિયાનો કાંટો હ્રદયની આરપાર ચૂભી જાય. આ કાંટો પોતાને ચૂભે એવી ઝંખના પણ કોઈને થઇ જાય ! એ જ આ કાવ્યની સફળતા છે. કાવ્યકલા અહીં સોળે કળાએ ખીલી છે.
પ્રેમીનું સાહચર્ય ઝંખતી છોકરી સ્વાભાવિક એકાંત પણ ઝંખે જ, એ વનવગડા સિવાય ક્યાં મળવાનું ? કેવડાની મ્હેક કલેજામાં આગ લગાવે છે. કાંટાનો ખટકોય જાલિમ બની જાય છે કેમ કે એ રૂંવે રૂંવે પરોવાયેલી પ્રિયતમની યાદને અસહ્ય તડપમાં બદલી નાખે છે. કન્યાને નથી તાવ કે તરિયો, નથી વળગાડ કે ભૂવાને બોલાવી મંતરિયો ! આ રોગનો ઈલાજ શું કરવો ? ઈલાજ એક જ છે, મળી જાય તો સ્વર્ગ !! જીવનના ચોરખાનામાં છૂપાવી રાખવા જેવા વરસો અહી શબ્દોમાં વેરાયા છે. વનગડાનું એકાંત રાતના સન્નાટામાં પણ એવું જ ઊઘડે છે. એવી જ પીડ જગાવે છે.
કેવડાની મ્હેક જેવી નશીલી ક્ષણો અહીં પૂરબહારમાં ખીલી છે. એવી છવાઇ છે કે અંગ અંગ એની સુગંધથી મહેકે છે. આ ક્ષણને પંપાળ્યા રાખવાનું મન થાય કે એ કદી ક્યાંય ન જાય. વાત ભલે કાંટાની કરી છે પણ એમાં કેવી નજાકત ભરી છે ! ધૂળ કાંકરિયાળી છે પણ એની ખૂંચ બહુ મર્માળી છે. કાંટાની વાત સમજાય પણ આવા રોમાંટિક ભાવમાં ધૂળ જેવી ધૂળને રેશમના તારની જેમ પરોવી દેવી અને એ બહુ ઝીણું કામ છે. અમથા એ કવિવર કહેવાયા હશે !
લો ત્યારે આવા જ એક મહારથીનું મદમસ્ત ગીત, કવિ રમેશ પારેખને મળીએ… હરિ, તેં મુજને બહુ હરસાવી
મિષ્ટ મદનરસ ઢળ્યો તું મુજને તરસાવી-તરસાવી
મારી રસના પર રસ ઊમટ્યા તું-દીધા તાંબૂલથી
મેંય તને કવરાવ્યો કેવો કરી પ્રહારો ફૂલથી !
તેં ચૂમીની હેલી પડતર હોઠો પર વરસાવી…
વાઢ પડ્યા વાંસામાં મુજને તારાં આલિંગનથી
પીન પયોધર કચરાયાં ભીંસાઈ તારા તનથી
હસીહસી કર મારો મરડી તુંથી હું પરસાવી


આગળ વાંચો ...

ગઝલ – મુકુલ ચોક્સી

December 25th, 2014

લયસ્તરો » ગઝલ – મુકુલ ચોક્સી

આવી ગયો છે કાળ આ નાટકના અંતનો
ઊભું છે વૃક્ષ કોટ ઉતારી વસંતનો

પૂરો ભલે ન થાય એ કોઈ જગા ઉપર
કિસ્સો શરૂ તો થાય છે ચોક્કસ અનંતનો

કોના તરફ વધારે વફાદાર છે નદી ?
આ પ્રશ્ન કાંઠાઓમાં ઊઠ્યો છે તુરન્તનો

– મુકુલ ચોક્સી

વૃદ્ધાવસ્થા અને સમીપ સરતા મૃત્યુ વિશે કેવો સચોટ શેર કવિ લઈ આવ્યા છે? કાળ શબ્દનું પ્રયોજન સમયની પછીતે છુપાયેલ મૃત્યુને પણ ઇંગિત કરે છે. વસંતનો કોટ ઉતારીને ઊભેલા વૃક્ષનું ચિત્ર ઠંડોગાર ડામ દેતું હોય એમ લાગે છે. અને “અનંતતા” વિશેનો આવો ક્રિએટિવ શેર અગાઉ ક્યાંય વાંચ્યો હોવાનુંય ધ્યાનમાં નથી…

આગળ વાંચો ...

બે ફિલમો

December 25th, 2014

આમ તો ફિલમો વિશે લખવાનું બહુ ઓછું થઇ ગયું છે અને હવે તો જોવાનું પણ ઓછું થઇ ગયું છે. તેમ છતાંય, આ બે ફિલમો મને ગમી એટલે તેનો ઉલ્લેખ કર્યા વગર આ વર્ષ પુરું ન થાય.

૧. ગોન ગર્લ

થિએટરમાં જોવા જવું હતું, પણ મેળ ન પડ્યો, કારણ કે અહીં કવિનને સાથે લઇ ન જવાય અને ડિસેમ્બરમાં થયેલા પ્રવાસો પણ કારણભૂત હતા. આ ફિલમની મસ્ત વસ્તુ એકદમ ધીમેથી થતી વાર્તા જે સરસ રીતે આપણને જકડી રાખે છે. ઘડીકમાં હિરો તો ઘડીકમાં હિરાઇન (કે જે હોય તે! :)) સાચાં લાગે. આપણને થાય કે હમણાં અંત આવી જશે પણ અચાનક બનતી ઘટનાઓ (જે મારી ફેવરિટ વસ્તુ છે) આપણને મૂંઝવણમાં મૂકી દે. આમપણ મને પાત્ર પોતાની વાર્તા કહેતું હોય એ પ્રકારની ફિલમો થોડી વધુ ગમે એટલે અહીં એ પણ મુદ્દો છે.

૨. પ્રિડેસ્ટિનેશન

મસ્ત ફિલમ. ફરી પાછો મારો પ્રિય વિષય – ટાઇમ ટ્રાવેલ! જોકે ટાઇમ ટ્રાવેલ પર આવેલી બીજી ફિલમ જોડે થોડી સમાનતા એકાદ ક્ષણ માટે શોધી શકાય, પણ પછી તરત જ -અહીં જેવી આંટાધૂંટી આ છે તેવી બીજે ક્યાંય જોવા મળી નથી (દા.ત. લુપર્સ કે પછી ટાઇમ મશીન કે બીજી કોઇપણ). અને છેલ્લે કરુણ અંત જે જલ્દીથી ભૂલી શકાય તેમ નથી!!

જો ન જોઇ હોય તો આ બંને ફિલમ જોવા જેવી.


આગળ વાંચો ...

ભારતના સર્વોચ્ચ પદકની વિશેષતા…સંકલન-રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

December 25th, 2014

 

વાજપેયી, માલવિયા ‘ભારત રત્ન’ બનશે: 'ભારત રત્ન'ની જાણ થતાં અટલ હસ્યા

 ભારતરત્ન ઃ ભારતના સર્વોચ્ચ પદકની વિશેષતા

 

રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખરજીએ સોશ્યલ નેટવર્ક સાઈટ ટ્વીટરના માધ્યમથી ભુતપુર્વ પ્રધાનમંત્રી અટલ બિહારી વાજપેયી અને કર્મયોગી પંડિત મદન મોહન માલવિયાને ભારતરત્નનું સન્માન આપવાની જાહેરાત કરી છે. ગુરુવાર એટલે કે 25 ડિસેમ્બરે જ વાજપેયીનો 90મો જન્મદિવસ અને માલવિયાની 153મી જયંતી છે( જન્મ- 25 ડિસેમ્બર 1861, નિધન- 12 નવેમ્બર 1946). માલવિયા આ સન્માન મેળવનારા 44મી અને વાજપેયી 45મી વ્યક્તિ છે.(A News)

ભારત દેશના દેશના ચાર સર્વાધિક સન્માનો આપવાની શરૃઆત ૧૯૫૪માં થઈ….ભારતરત્ન, પદ્મ વિભુષણ, પદ્મ ભુષણ અને પદ્મશ્રી

શરૃઆતની સાથે જ એ નિયમ બનાવ્યો  કે વર્ષમાં વધુમાં વધુ ત્રણ મહાનુભવોને ભારતરત્ન આપવો….

ભારતરત્નમાં અત્યારસુધીમાં ભારતના સાત પ્રધાનમંત્રીઓને આ બહુમાન મળ્યું છે…

ભારતમાં હયાત હોય તેવા અટલજી સહિત છ વિજેતાઓ છે. લતા મંગેશકર, અબ્દુલ કલામ, સચિન તેંદુલકર, સી.રાવ અને અમર્ત્ય સેન.

ભારતરત્નના  સૌથી પ્રથમ ત્રણ વિજેતા મહાનુભવો બનવાનું સન્માન મળ્યું…….. 
*     સ્વાતંત્ર્ય સેનાની સી.રાજગોપાલચારી, ભૌતિકશાસ્ત્રી નોબેલ વિજેતા સી.વી.રામન અને દાર્શનિક ડો. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન …. 
*      

 ભારતરત્ન સરકાર વતી, ભારતના પ્રથમ નાગરિક તરીકે ફરજ બજાવતાં રાષ્ટ્રપતિ  એ અર્પણ કરે છે. જેની સાથે રાષ્ટ્રપતિની સહીવાળું સન્માનપત્રક પણ અપવામાં આવે છે.
*    ભારતરત્ન મેળવવા માટે ભારતીય નાગરિકત્વ ફરજિયાત નથી કારણ કે આ સન્માન વિદેશી મહાનુભાવો.. દક્ષિણઆફ્રિકાના નેલ્શન મંડેલા, મધર ટેરેસા, અબ્દુલ ગફાર ખાનને પણ આપવામાં આવેલ છે.
* સમાજ, સેવા, શિક્ષણ, કળા, સાહિત્ય, રાજકારણ, રમત કે અન્ય કોઈ ક્ષેત્રમાં સર્વોપરિતા મેળવનારને ભારતરત્નનું સન્માન આપવામાં આવે છે.
*    ભારતરત્નનું સન્માન મેળવનાર જાહેર કાર્યક્રમ, આમંત્રણ કે પરિચયમાં ભારત રત્ન વિજેતા તેવું લખાવી શકે છે પણ સત્તાવાર રીતે તેઓ તેમના નામમાં ઉમેરો ન કરી શકે.
 
*    રમત જગતની શ્રેણીને ૨૦૧૩માં સમાવવામાં આવી અને ખેલાડી તરીકે પદક મેળવનાર ક્રિકેટર સચિન તેંદુલકર પ્રથમ વ્યકિત, તેમ જ સૌથી નાની વયે ભારતરત્ન વિજેતા બનવાનું ગૌરવ તેમના નામે છે..

૧૯૫૮માં શિક્ષણશાસ્ત્રી અને સમાજ સુધારક ઘોંડો કેશવ કર્વેને ભારતરત્ન આપવામાં આવ્યો ત્યારે તેમની વય સો વર્ષની હતી.
*
*    નવ ભારતરત્ન વિજેતાઓ સાથે તમિલનાડુ મોખરાનું રાજ્ય બને છે. ત્યારબાદ ઉત્તરપ્રદેશ આઠ, મહારાષ્ટ્ર સાત, પશ્વિમ બંગાળ છ, બિહાર ત્રણ, કર્ણાટક, આંધ્રપદેશ અને ગુજરાત બે અને એક એક પંજાબ, આસમ અને મધ્યપ્રદેશના મહાનુભવોને મળ્યો છે. જ્યારે વિદેશી મહાનુભવોમાં મેસોડોનિયાના મધર ટેરેસા, દક્ષિણ આફ્રિકાના નેલ્શન મંડેલા અને પાકિસ્તાનના અબ્દુલ ગફાર ખાનને મળ્યો હતો.
*    ગુજરાત માટે ભારતરત્નનું બહુમાન મેળવનાર સિંહપુરૃષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને મોરારજી દેસાઈ હતા.

………………………………….

ભારતરત્નનું સ્વરૃપ(Thanks to Gujarat Samachar)
– ભારતનું સર્વાધિક સન્માન ભારતરત્નનો આકાર પીપળાના પાનને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
– સંસ્કૃત અને સંસ્કૃતિના દેશ તરીકે ભારતરત્ન લખવા માટે દેવનગરી ભાષાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
– શરૃઆતના પદકનો આકાર સુર્ય જેવો હતો અને અંદાજે તે ૩૫ મીમી વ્યાસનું હતું. હાલના પદકની લંબાઈ ૫.૮ સેમી અને પહોળાઈ ૪.૭ સેમી જેવી છે.
– આગળના ભાગમાં પીપળાના પાનના આકાર પર સુર્ય જેવો તેજસ્વી ગોળાકાર બનાવવામાં આવ્યો છે જ્યારે પાછળના ભાગમાં રાષ્ટ્રિય ચિહ્ન ઉપરાંત સત્યમેવ જ્યતેનું સુત્ર લખવામાં આવ્યું છે.
– ભારતરત્ન વિજેતાને પહેરાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવતી પટ્ટી બે ઈંચની પહોળાઈ ધરાવે છે.

……………………..

ભારતરત્નની સાથે રોકડ ઇનામ નહીં પણ આટલું અપાય છે
– હવાઈજહાજ અને રેલ્વે જેવા વાહનવ્યવહારોમાં પ્રથમ વર્ગની મુસાફરીની સુવિધા આપવામાં આવે છે
– પેન્શન આપવામાં આવે છે જે ભારતના પ્રધાનમંત્રીના પગાર જેેટલું અથવા તો તેના પચાસ ટકા રકમ આપવામાં આવે છે.
– સત્તાવાર રાજ્યસભા કે લોકસભાના સદસ્ય ન હોય તો પણ તેઓ સંસદીય બેઠક અને કાર્યવાહીમાં હાજરી આપી શકે છે.
– ભારત સરકારના કેન્દ્રિયમંત્રી જેટલો ઉચ્ચ દરજ્જો આપવામાં આવે છે.
– દેશના મહત્વના વ્યક્તિમાં ભારતરત્ન વિજેતાનો સાતમો ક્રમાંક આવે છે. રાષ્ટ્રપિત, ઉપરાષ્ટ્રપતિ, પ્રધાનમંત્રી, રાજ્યના ગવર્નર, પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિઓ અને ઉપવડાપ્રધાનો, લોકસભા સ્પીકર અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયધિશ પછી ભારતરત્ન મેળવનાર વ્યકિતને મહત્વના માનવામાં આવે છે.
– વ્યકિતના જીવનધોરણવને ધ્યાનમાં રાખીને જરૃર પડે તો ઝેડ પ્લસ શ્રેણીની સઘન સુરક્ષા પણ સરકાર તરફથી આપવામાં આવે છે.
– ભારતરત્નનું બહુમાન મેળવનાર પ્રજાસત્તાક દિન અથવા તો સ્વતંત્ર દિનના ખાસ મહેમાન બનીને આવી શકે છે.
– ભારતના મોંઘેરા વ્યક્તિત્વનો દરજ્જો આપતાં વીવીઆઈપીનો દરજ્જો મળે છે.
– પરિવારના સગા-સંબંધીથીમાંથી કોઈપણને સરકારી નોકરી અપાવી શકે છે.

………………………………………………

ભારત રત્ન….રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

 

સત્યમેવ  જયતે મંત્ર જ ખ્યાતિ

વધાવે  વતન, વંદ્ય  જ વિભૂતિ

 

ખુશ્બુ  સમ જીવન  કાર્ય ઉજાશી

તમે તો વતન- ગુલાબ સુવાસી

 

ખીલ્યાં નૂર વતનનાં તવ સંગે

ધરે રાષ્ટ્રપતિ ગૌરવ શત રંગે

 

સકળ  રત્નનાં મૂલ્ય જ  ખુલ્લાં

તમે તો ‘ભારત રત્ન’ અણમૂલા

 

ગર્વ  રાષ્ટ્ર  સન્માન  જ યશવંતા

ધન્ય! ઓ રત્ન સાચા જ શુભવંતા

 

વતન  પ્રેમનાં  મોંઘાં  હીર  સજીને

ઝળક્યા શિલ્પી, ખુદ રત્ન જ થઈને

રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)


આગળ વાંચો ...

ઘર ઘર્કી કહાની

December 25th, 2014

Translation of an earlier post——

આ ચાલ્યાજ કરે , પતેજ નહી.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

પતિ- વ્હાલી, મારી સાથે જીમમા આવવુ છે ?.
પત્નિ – કેમ હું તને જાડી લાગુ છું ?
પતિ- ના હું એમ કહેવા નો’તો માગતો પણ રે’વા  દે.
પત્નિ- (ગુસ્સાથી) કેમ ? હું તને આળસુ લાગુ છું ?
પતિ-(મનમાં સ્વગત ઓ પ્રભુ મને બચાવ) તું શાંત થા.
પત્નિ- કાં, હું તને ગુસ્સામા લાગુ છું ?.
પતિ – ના મારા કહેવાનો અર્થ એ ન હતો.
પત્નિ – તે હું ખોટું બોલું છું ! ?
પતિ- માફ કર ભાઇશાબ .તારે મારી હારે આવવાની જરુરત નથી,
પત્નિ – કાં મને નથી લૈ જવી કાં એકલા જવું છે.


Filed under: આજની જોક આગળ વાંચો ...

શાહબુદ્દીન રાઠોડ સાહેબ નું અવલોકન ,

December 25th, 2014

પિંગલાનું સૌંદર્ય અપ્રતિમ હતું એવા વર્ણનો લેખકો કરતા હોય છે પણ અમારા ગામની નાટક મંડળી જયારે ભરથરીનો ખેલ કરતી ત્‍યારે અમારો મનસુખ પીંગલા બનતો. બોદારમાં ઝરી મેળવી રંગેલો ચહેરો પણ કાળા બાવડાને વાઢીયા વાળા પગ લઈ મનસુખ પીંગલા બની પ્રવેશતો ત્‍યારે પ્રેક્ષકો હેબતાઈ જતાં અને હું ત્‍યારે નાનો હતો છતાં મને યાદ છે હું એમ જ વિચારતો કે આવી પિંગલા હોય તો ભરથરી ભેખ જ લે ને? આવું જ સત્‍યવાદી રાજા હરિヘંદ્રનું નાટક ભજવ્‍યુ ત્‍યારે થયેલું. પ્રિતમલાલ માસ્‍તરનો દિકરો એમાં રોહિતનું પાત્ર ભજવતો પણ એને બહાર જવાનુ થયું ને અંતે ચમનાને તૈયાર કર્યો. ચમન હતો દમનો દર્દી. એણે શરત કરેલી કે મને સૂવડાવવાનો થાય ત્‍યારે ઉંધો સુવડાવજો નહિંતર એકવાર મને ઉધરસ આવવાની ચાલુ થઈ પછી બાજી કોઈના હાથમાં નહિં રયે. રોહિતના મૃત્‍યુ બાદ તેને સ્‍મશાને લઈ ગયેલી તારામતીથી ભુલ થઈ ગઈ અને ચમનને ચતો સુવડાવી એણે એની છાતી પર હાથ પછાડી પછાડી રોવાનું શરૂ કર્યુ. પ્રેક્ષકો પણ હિબકે ચડયા ત્‍યાં તારામતીના બે ચાર વાળ ચમનના મોઢાને – નાકમાં ઘુસતા ચમનને આવી છીંક અને ફરી ઉધરસનો હુમલો થયો. ટ્રેજડી કોમેડીમાં ફેરવાઈ ગઈ.


Filed under: આજની જોક આગળ વાંચો ...

ગઝલ – મુકુલ ચોક્સી

December 25th, 2014
આવી ગયો છે કાળ આ નાટકના અંતનો ઊભું છે વૃક્ષ કોટ ઉતારી વસંતનો પૂરો ભલે ન થાય એ કોઈ જગા ઉપર કિસ્સો શરૂ તો થાય છે ચોક્કસ અનંતનો કોના તરફ વધારે વફાદાર છે નદી ? આ પ્રશ્ન કાંઠાઓમાં ઊઠ્યો છે તુરન્તનો...

Read more on the blog.
આગળ વાંચો ...

ભરતમેળાપ નક્કી છે

December 24th, 2014
મીતિક્ષા.કોમના સૌ વાચકમિત્રોને નાતાલની અને ઈશુના નવા વર્ષ 2015 માટેની આગોતરી શુભેચ્છાઓ. ચરણને ચાલવા માટે ધરાનો વ્યાપ નક્કી છે, સૂરજના ભાગ્યમાં કિરણોની સાથે તાપ નક્કી છે. તમે ઘડીયાળને કાંડા ઉપર બાંધો કે ના બાંધો, સમયના ચોરપગલાંની જીવનમાં છાપ નક્કી છે. કમળની જેમ ભમરાં સ્થિર થાવાનું વિચારે કયાં, નહીંતર મ્હેંકના ચારે તરફ આલાપ નક્કી છે. તમે […] આગળ વાંચો ...

Wishing you Merry Christmas /કલ્ચર:૨૦૧૪નો વિશ્વમાં સૌથી વધુ વપરાયેલો શબ્દ…

December 24th, 2014
3:17:56 3 Hour Medley of Christmas Songs by Halerman444કલ્ચર: 2014નો વિશ્વમાં સૌથી વધુ વપરાયેલો શબ્દ… શ્વાસની ખભે કાવડ,                                             … Continue reading આગળ વાંચો ...

નથી

December 24th, 2014
એક પગલું પણ પછીથી ક્યાંય દેવાતું નથી , એમની શેરીથી આગળ ગામ લંબાતું નથી . ઝાડમાં સૂનકાર થઇ સંશય ફરે છે કાષ્ટનો , ડાળ પર બેસીને પંખી જ્યારથી ગાતું નથી . એક પલભર ઓઢણીને એમણે ટાંગી હતી , એજ ખીંટી ઝાડવું થઇ જાય : સમજાતું નથી . સાવ મૂંગા થઇ તમે તો કંદરાને માપતા , […] આગળ વાંચો ...

પુસ્તકિયા નહીં, જીવાયેલા જીવનની વાત- બીરેન કોઠારી

December 24th, 2014

પુસ્તકિયા નહીં, જીવાયેલા જીવનની વાત – વેબગુર્જરી

એ હોત તો ગયે મહિને આયુષ્યની શતાબ્દી પૂરી કરીને ૧૦૧મા વરસમાં પ્રવેશ્યાં હોત, પણ ક્રિકેટની પરિભાષામાં કહીએ તો ‘નર્વસ નાઈન્‍ટી’માં, એટલે કે અઠ્ઠાણું રને તે આઉટ થઈ ગયાં. હા, તેમણે આયુષ્યની સદી પૂરી ન કરી, પણ જીવન કંઈ રમતનું મેદાન ઓછું છે કે તેમાં સ્કોર ગણવાનો હોય કે વિક્રમ સર્જવાનો હોય ! જે સભર જીવન જીવીને તે ગયાં તે અનેકોને માર્ગદર્શક અને પ્રેરણારૂપ બની રહે એમ છે. અને તેથી જ તેમના સ્મરણ માટે કોઈ નિમિત્તની જરૂર નથી.

હોમાય વ્યારાવાલાની મુખ્ય ઓળખ ભારતનાં સૌ પ્રથમ મહિલા ન્યૂઝ ફોટોગ્રાફર તરીકેની છે. જોકે, પતિ માણેકશાના ૧૯૬૯માં થયેલા આકસ્મિક અવસાન પછી ન્યૂઝ ફોટોગ્રાફર તરીકેની કારકિર્દીને તેમણે સ્વૈચ્છિકપણે ૧૯૭૦માં અલવિદા કરી ત્યારે તેમની ઉંમર ૫૭ વરસની હતી. એ પછી છેક ૨૦૧૧ સુધી, એટલે કે પૂરાં ૫૧ વરસ તે સભર જીવન જીવ્યાં. શી રીતે પસાર કર્યાં તેમણે આટલાં વરસો?

તેમના એકના એક પુત્ર ફારૂકનું ૧૯૮૮માં માત્ર ૪૬ વર્ષની વયે નિધન થયું. તેમની પુત્રવધૂ ધન પોતાનાં માવતરની સંભાળ લેવા તેમની સાથે રહેવા જમશેદપુર રહેવા ગયાં. એ અગાઉ વ્યાવસાયિક તસવીરકાર તરીકેની ઝળહળતી કારકિર્દી દરમિયાન કેવળ પુરુષોના એકાધિકાર જેવા મનાતા આ ક્ષેત્રમાં તેમણે પોતાનું આગવું સ્થાન ઊભું કર્યું અને જાળવી પણ રાખ્યું હતું. ૧૯૪૨ની આખરમાં તે મુંબઈથી દિલ્હી સ્થાયી થવા આવ્યાં એ સમયે દેશમાં રાજકીય ચહલપહલ પૂરજોશમાં વ્યાપેલી હતી. આવા માહોલમાં દેશના ઇતિહાસને કૅમેરામાં ઝડપવાનો તેમને મોકો મળ્યો. દિલ્હીમાં બની રહેલી અનેક ઐતિહાસિક ઘટનાઓ તેમજ દેશવિદેશના અનેક મહાનુભાવોને તેમણે લૅન્સની આરપાર જોયા.* ચકાચૌંધ કરી દેનારી પ્રસિદ્ધિના આ વિશ્વને છોડ્યા પછી તેમણે એ તરફ પાછું વાળીને જોયું પણ નહીં કે કોઈના પૂછ્યા વિના પોતાના ભવ્ય ભૂતકાળની વાત ન છેડી.

કદી ‘વૃદ્ધ’ કહેવાનું મન જ ન થાય એવો એમનો જીવન પ્રત્યેનો અભિગમ હતો. નિવૃત્ત થઈ ગયેલા ઘણા વૃદ્ધજનો માટે પોતાની સારી તંદુરસ્તી અન્યો માટે ક્યારેક કંટાળારૂપ કે બોજારૂપ પણ બની જતી હોય એવા દાખલા છે. ઘણાં બધાં સ્ત્રી-પુરુષો નિવૃત્તિ પછી વિવિધ રીતે સક્રિય બની રહેવાના પ્રયાસમાં અવનવાં મંડળોમાં જોડાય છે અને કોઈ ને કોઈ રીતે સમદુ:ખિયાં કે સમસુખિયાંઓ સાથે સમય પસાર થાય એવા પ્રયત્ન કરે છે. આ વલણને જરા વધુ ઊંડાણથી તપાસીએ તો કદાચ તેમાં છૂપી અસલામતી યા અસુરક્ષાની લાગણી કે એકલવાયાપણાને ટાળવાની વૃત્તિ જોવા મળે. અલબત્ત, આમાં અપવાદ હોવાના જ, પણ સામાન્યત: જોવા મળતા વલણની આ વાત છે.

આવે વખતે જ હોમાયબહેન વિશેષ યાદ કરવા જેવાં લાગે છે. જાત માટે પૂરેપૂરો સમય ફાળવવા છતાં, તે સ્વકેન્‍દ્રી નહોતાં. એકલાં રહેવા છતાં તે એકલવાયાં નહોતાં. ‘સ્મૉલ, સિમ્પલ એન્ડ બ્યુટીફૂલ’નું સૂત્ર તેમને બહુ ગમતું અને તેમણે ખરા અર્થમાં તેને આત્મસાત કરેલું. નામાં નાની અને તુચ્છમાં તુચ્છ વસ્તુનો બગાડ કરવામાં તે માનતાં નહીં. પોતાને જરૂર હોય એવી ચીજવસ્તુઓ બને ત્યાં સુધી જાતે જ બનાવી લેવાની તેમની આવડત તેમણે કેળવેલી. આને કારણે કોઈ પણ ચીજ તેમને નકામી ન લાગતી. આ માટે કરવત, સ્ક્રૂ ડ્રાઇવર, હથોડી, પાનાં-પક્કડ ઉપરાંત ડ્રીલ મશીન જેવાં જરૂરી સાધનો તેમના ઘરમાં ચાલુ સ્થિતિમાં, તદ્દન હાથવગાં ગોઠવાયેલાં જોવા મળતાં. નાના-મોટા સ્ક્રૂ, નટ-બોલ્ટ, તાર, વૉશર તેમજ બીજી કેટલીય ચીજો તેમના ડ્રોઅરમાં એ રીતે મુકાયેલી હોય કે જોઈએ ત્યારે એ તરત જ મળે. તેમની કારીગરી અને કૌશલ્ય એવાં સફાઈદાર કે તેમાં એક જાતની સાદગી અને સૌંદર્ય બન્ને જોવા મળે. કાગળની નાનામાં નાની ચબરખીનો એ યોગ્ય ઉપયોગ કરતાં. ટપાલમાં આવતાં એન્વેલપની ધાર ઉખાડે અને તેને ઊંધું કરીને ચોંટાડે એટલે એ ફરી વાપરવા લાયક બની જતું. ફૂલછોડ તેમને બહુ પસંદ હતા, પણ પ્રસંગોપાત્ત કોઈ બુકે આપે તો એમને જરાય ન ગમતું. on phoneતેમને મળવા આવનારા ગુલાબના બુકે લઈને આવતા ત્યારે અને ઢગલાબંધ ગુલાબની નિર્મમ હત્યા થયેલી જોઈને હોમાયબહેનનો જીવ બળી જતો. તેમને લાગ્યું કે બુકે લાવનારને તો રોકી શકાય એમ નથી, એટલે એ ગંભીરતાથી વિચારતાં હતાં કે હવે ગુલકંદ બનાવતાં શીખી જવું પડશે, જેથી ગુલાબનો સદુપયોગ થઈ શકે ! મોબાઇલ ફોન આવ્યા ત્યારે તેમણે રસપૂર્વક તેનાથી કરી શકાતાં કાર્યો વિષે પૂછપરછ કરી હતી. એ પછી થોડા વખતમાં જ તેમને લાગ્યું કે પોતાને તે બહુ ઉપયોગી થઈ પડશે, એટલે ચોરાણુ-પંચાણુની ઉંમરે તેમણે મોબાઈલ ફોન વસાવી લીધેલો. તેમને સાંભળવાની મુશ્કેલી ઘણી હતી, એટલે એસ.એમ.એસ. કરતાંય તે શીખી ગયાં હતાં.

હોમાયબહેન પોતે વાંચનનાં શોખીન હતાં, પણ એ સિવાય બાગકામ, ઈકેબાના, રસોઈ વગેરે અનેક બાબતોમાં તેમની સર્જકતાનો સ્પર્શ જોઈ શકાતો. ચોરાણુ-પંચાણુ વરસની ઉંમરે તે કહે કે પોતાને ફાજલ સમય નથી મળતો, ત્યારે એ આપવડાઈ નહીં, પણ હકીકત હતી. પોતે એકલાં હોવા છતાં ભોજનમાં વિવિધ વાનગીઓ બનાવવામાં અને પ્રયોગો કરવામાં તેમને કંટાળો ન આવતો. પોતાના શરીરને તે એ હદે ઓળખતાં કે મોટે ભાગે નાની નાની બીમારીનો ઈલાજ જાતે જ કરી લેતાં. પોતાની તંદુરસ્તીનાં ગાણાં ગાવામાં કે બીમારીની ફરિયાદ કરવામાં તેમને જરાય રસ ન હતો. આટલા દીર્ઘ જીવનમાં કેવળ બે જ વાર તેમને હૉસ્પિટલમાં રહેવાનું બન્યું હતું, જેમાં એક વાર તો પ્રસૂતિ માટે ફરજિયાત રહેવું પડ્યું હતું. પોતાની ઉંમરની દુહાઈઓ આપીને યુવાનોને તે સંદેશ કે ઉપદેશ આપવા બેસી ન જતાં, પણ ક્યારેક વાતવાતમાં સહજપણે એવી વાત કહી દેતાં કે સ્વસ્થ જીવન જીવવાનો નુસખો મળી જાય.

તે કહેતાં, “દરેક જણે જીવનમાં અમુક શોખ કેળવી રાખવા જોઈએ. પોતે કારકિર્દીમાં વ્યસ્ત હોય ત્યારે કદાચ એ શોખ પાછળ સમય ન આપી શકાય તો વાંધો નહીં, પણ પાછલી ઉંમરે એને વિકસાવાય તો તે બહુ મદદરૂપ થઈ શકે છે.” તેમણે ખાસ તો એ વાત પર ભાર મૂકેલો કે વાંચવા સિવાય, હાથથી થઈ શકે એવા બે-ચાર શોખ પણ કેળવી રાખવા જોઈએ, જેથી ઉત્તરાવસ્થામાં કદાચ આંખો નબળી પડે તો પણ પેલા શોખને કારણે રસ જળવાઈ રહે.
driving car -photo by biren

સ્વાવલંબન, સ્વમાન, સ્વનિર્ભરતા જેવા શબ્દો બોલવામાં બહુ સારા લાગે છે, પણ તેનો અમલ અશક્ય નહીં તોય, અઘરો છે. ખપ પૂરતી કોઈની મદદ લેવી અને કોઈના પર સંપૂર્ણપણે અવલંબિત હોવું એ બન્ને અલગ બાબતો છે. ખાસ કરીને જીવનની ઉત્તરાવસ્થામાં આ ગુણો જાળવી રાખવા અઘરા થઈ પડે છે. ઘણા વયસ્કો એ બાબતે લાચારી પ્રગટ કરતા જોવા મળે છે કે પોતે કદી કોઈની મદદ માંગી નથી, તેથી વૃદ્ધાવસ્થામાં કોઈને કશા કામ માટે કહેવું આકરું લાગે છે. એમાંય વ્યક્તિ એકલી હોય ત્યારે આ લાગણી વધારે ઘેરી બને છે. આવી સ્થિતિ હોય કે ન હોય, તો પણ હોમાય વ્યારાવાલાનું સ્મરણ અનેકો માટે પ્રેરણારૂપ બની શકે એમ છે. હકારાત્મક જીવન જીવવાનો ઉપદેશ આપતાં અનેક બેસ્ટ સેલર પુસ્તકો કરતાં આ રીતે જીવાયેલા એક જીવનની વાત કદાચ વધુ પ્રભાવક બની રહે એમ છે.


‘ગુજરાતમિત્ર’ની લેખકની કોલમ ‘ફિર દેખો યારોં’માં ૧૮/૧૨/૧૪ ના રોજ પ્રસિદ્ધ થયેલ લેખ


ઉપરના લેખમાં લીધેલા ફોટોગ્રાફ્સ પણ બીરેનભાઇની હોમાયબેન સાથેની અંગત યાદોનાં ભાથામાંથી લેવાયેલ છે.


હોમાય વ્યારાવાલાના સર્જનાત્મક અભિગમનો તસવીરી અહેવાલ અહીં વાંચી શકાશે.


*હોમાય વ્યારાવાલાના જીવન પર લખાયેલું પુસ્તક: Camera Chronicles of Homai Vyarawalla

image

આ પુસ્તકમાંની કેટલીક તસવીરો નેટ પરથી લઇને અહીં રજૂ કરી છે:

 

imageimage

imageimage

Print Friendly

Read the rest of this entry »

આગળ વાંચો ...

આંતરખોજની અભિવ્યક્તિ (કાવ્યાસ્વાદ) – તરુણ મહેતા

December 24th, 2014
ભાવનગર સંસ્કારનગરી તરીકેની ઓળખ ઊભરી રહ્યું છે. આ ભૂમિ પર અનેક કવિઓ સંસ્થાઓ અને સેવાકીય પ્રવૃતિને માનવતાની મહેકને જિવંત રાખી છે. પસ્તુત ગઝલ કવિયિત્રિ શ્રી જિજ્ઞાબેન ત્રિવેદી છે. જેમણે 'અર્થના આકાશમાં' સંગ્રહથી ભાવઓનું ધ્યાન ખેચ્યું છે. અનેક સામાયિકો, દૂરદર્શન અને આકાશવાણીમાં પણ તેની સર્જકતા પુરસ્કૃત થઈ છે. તેમની કવિતામાં ભાવસંવેદનની ગહેરાય અને અર્થની અગણિત શક્યતાઓ પડી છે. આગળ વાંચો ...

પુસ્તક અને તેના અંગો – નિર્મિશ ઠાકર

December 24th, 2014

પ્રસ્તાવના
ફાલતુ ફિલ્મ પ્રેક્ષકોને માથે મારવા એનું ભવ્ય ટ્રેલર બનાવાય, એ રીતે વાચકો માટે (?) લેખક દ્વારા પ્રસ્તાવના પણ લખાતી હોય છે. ઘણા લેખક દોષનો ટોપલો પોતાને માથે ન આવે, એટલા ખાતર પોતાના પુસ્તકની પ્રસ્તાવના બીજા લેખક પાસે લખાવે છે.
પોતાનાં પુસ્તકો કરતાં બીજાની પ્રસ્તાવનાઓ વધુ લખનાર ‘પ્રસ્તાવનાખોર’ લેખકો પણ વિદ્યમાન છે જ. આમાં જો છેતરપિંડી થઈ હોય (બે આંખને શરમે મેં ‘જો’ વાપર્યું છે, બાકી તો. . .) તો પોતાને ખર્ચે છેતરાતા વાચકોએ એના પર ‘ગ્રાહકસુરક્ષા ધારો’ લાગી શકે, એવી જોગવાઈ કરવા સરકાર પર દબાણ લાવવું જોઈએ !
એક વડીલ લેખકે મારા પુસ્તકની સામગ્રી વાંચ્યા વિના જ પ્રસ્તાવના લખી આપેલી (ઓહ નિમ્મેસભૈ, તમે પણ બીજા પાસે પ્રસ્તાવના લખાવો છો ? યુ ટુ ???) ,
એના કેટલાક અંશ અહીં પ્રસ્તુત છે. એની વિશેષતા એ છે કે એ પ્રસ્તાવના કોઈ પણ પુસ્તકમાં ફિટ થઈ શકે એવી છે, લો માણો. .
.’આ પુસ્તક નિમિત્તે હું ફ્રેંચ લેખક બફોનને ટાંકવાનું પસંદ કરીશ. એમણે કહ્યું છે કે The style is the man himself. શૈલી એ જ માણસ છે ! શૈલીવિજ્ઞાન – અભિગમ દ્વારા કૃતિને મૂલવતાં અને ભાષા વિજ્ઞાનના પરિપ્રેક્ષ્યમાં ભાષાકીય સંયોજનની વિશેષતા કે વક્રતાને નાણતા જણાય છે કે સર્જક અભિવ્યક્તિની પ્રગટ અને પ્રચ્છન્ન ભાત શોધવાના પ્રામાણિક પ્યત્ન આદરે છે, પણ એ રસપ્રદ ગતિને દિશા ન સાંપડવામાં અનેક સાહિત્યિક પરિબળો કારણભૂત હોઈ, સર્જક નોંધપાત્રપણે નિષ્ફળ ગયા છે – એમ કહેવું ઇષ્ટ નહીં ગણાય. વૉલ્ટર પેટરે પણ લખેલું કે – Every style, in fact, creates its own universe by selecting and incorporating such elements of reality as to enable the artist to focus the shape of things or some essential part of man. માટે જ, આ ક્ષણે હું સર્જકને માત્ર શુભેચ્છાઓ પાઠવીશ, બાકી તો સમય જ મોટો વિવેચક છે, એ કોણ નથી જાણતું ? અસ્તુ.’
બોલો મિત્ર, ઉપરના લખાણમાં ‘અસ્તુ’ સિવાય કશું સમજાયું ? આવી કલાત્મક પ્રસ્તાવનાઓને અવળી (નીચેથી ઉપર ભણી) વાંચવાથી વધુ કલાત્મક લાગે છે, પણ હાલ પુસ્તકો-નિમિત્તે કલાત્મકતાનો ઓવરડોઝ થઈ ગયો હોઈ, મારા મગજમાં ખાલી ચડવા લાગી છે. એ કારણે હું અટકું છું, અસ્તુ.


Filed under: આજની જોક આગળ વાંચો ...

સાજન, થોડો મીઠો લાગે – હરીન્દ્ર દવે

December 24th, 2014

હોઠ મલકે તો મોટી મહેરબાની
સાજન, થોડો મીઠો લાગે;
તારી સંગાથે પ્રેમનો અજાણ્યો
મુલક ક્યાંક દીઠો લાગે!

સંગાથે હોય ત્યારે અટવાતા ચાલીએ
કે એકલાનો રાહ એકધારો,
મઝધારે મ્હાલવાનો મોકો મળ્યો, તો
ભલે આઘો ઠેલાય આ કિનારો!
મધમીઠો નેહ તારો માણું
સંસાર આ અજીઠો લાગે.

રાત આખી સૂતો ક્યાં સૂરજ, સવારે
એની આંખમાં ઉજાગરાની લાલી.
લથડીને ચાલતી આ ચંચલ હવાનો હાથ
ઊઘડેલા ફૂલે લીધો ઝાલી;
તારી આંખના ઉજાગરાનો
છલકાતો રંગ જો મજીઠો લાગે!

- હરીન્દ્ર દવે


Filed under: હરીન્દ્ર દવે આગળ વાંચો ...

અનુ.૮ પી એસ એ સ્ત્રીઓમા !

December 23rd, 2014
 તબીબી તપાસમા ભૂલો પ્રાણઘાતક નીવડે છે તો કેટલીક વાર રમુજી કે માહિતી પ્રદ હોય છે. મારા પતિ સાથે મારે તબીબી તપાસ માટે જવાનું થયું.અમારા પ્રા કે ફીઝીશિયનએ અમારા લોહીના નમૂના લીધા.અમારા પ્રા કે ફી.નો ફોન આવ્યો કે અમારા લોહીના નમુના બદલાઈ … Continue reading આગળ વાંચો ...

‘તું તને ચાહે છે, એટલું તારા પાડોશીને પણ ચાહ’…સંકલન-રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

December 23rd, 2014

 

પ્રેમ ને કરૂણા થકી જ વિશ્વ સુખી થશેનો રાહ ચીંધનાર, પ્રભુ ઈસુના સ્મરણ સાથે સૌને….. ‘Merry Christmas

Beautiful Christmas Tree Wallpapers (8)

નાતાલ પર્વ…પ્રભુ ઈસુના જન્મની વધામણી… ભાઈચારાનું પર્વ. ૨૫ મી ડિસેમ્બરથી ૩૧ ડિસેમ્બર..મન, અંતર ,ઘર ને શેરી સઘળે અલૌકિક પ્રકાશ વર્તાય ને જગ રોશનીથી ઝગમગી ઊઠે. આવો,  આ પૃથ્વી પર ઈશ્વર પુત્ર થઈ અવતરેલા, માનવ જાત પર પ્રેમ , શાન્તિ ને કરૂણા થકી માનવ જાતના મસીહા બનેલા, એવા પ્રભુ ઈસુને વ્હાલથી વધાવીએ.નાતાલ એટલે વિશ્વના સૌ ખ્રિસ્તી ભાઈ-બહેનોનું ખુશાલિ સદભાવનાનું પર્વ. હાડ ધ્રુજાવી દેતી ઠંડીમાં, બેથલેહેમમાં માતા મરિયમે, ગભાણ જેવી જગ્યાએ જેમને જન્મ આપ્યો , એ વિશ્વ વિભૂતિ બની..પ્રેમ તત્ત્વ, ક્ષમા તત્ત્વ ને પ્રકાશ તત્ત્વનો સંદેશ જગતને આપી, પાપમાંથી બચવાનો રાહ ચીંધી ગયા…’તું તને ચાહે છે, એટલું તારા પાડોશીને પણ ચાહ’. તમારા વેરીઓ પર પણ પ્રેમ કરો.પ્રસન્નતા માટે પ્રભુને ગમે એવાં કાર્યો કરો.

Origin of the word

The word for Christmas in late Old English is Cristes Maesse, the Mass of Christ, first found in 1038, and Cristes-messe, in 1131. In Dutch it is Kerstmis, in Latin Dies Natalis, whence comes the French Noël, and Italian Il natale; in German Weihnachtsfest, from the preceeding sacred vigil. The term Yule is of disputed origin. It is unconnected with any word meaning “wheel”. The name in Anglo-Saxon was geol, feast: geola, the name of a month (cf. Icelandic iol a feast in December)…….(Thanks to webjagat)

સંકલન-રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

થાકી જવાનું કાયમ તલવાર તાણી-તાણી

‘ઈર્શાદ’ આપણે તો ઈશ્વરને નામે વાણી

-ચીનુ મોદી’ઈર્શાદ’

…………………………….

‘આદિલ’ ને તે જ દિવસથી મળ્યું દર્દ દોસ્તો

દુનિયાની જે દિવસથી શરૂઆત થઈ હશે.

-આદિલ મન્સુરી

…………………………………………

 
વેરના આતશ  શમે પ્રેમની જલધારમાં
વાત  વ્હાલી  ફૂલડું   ઘૂંટતું   એકાન્તમાં
………………………

અંતર ભીંજાયે તવ કૃપા થકી ને શાતા જ મધુરી

રૂડી  સર્વથી  જ   દીઠી,  મહા  દાતારી  તમારી

 

રમે  ને  ભાવે  રમાડી  સમાવે  આ  ગોદ તારી

સજળ  નયને  નીરખે દીપ, આ દાતારી તમારી

રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

 

આગળ વાંચો ...