Garvi ગરવી ગુજરાત Gujarat

જો આપ ઇચ્છતાં હો કે વધુ વાચકો તથા વિસ્તૃત વર્ગ માટે આપના બ્લૉગનો "ફોર એસ વી - સંમેલન"માં સમાવેશ થાય, તો "ફોર એસ વી -પ્રભાતનાં પુષ્પો" પર આપના બ્લૉગની લિંક સાથે comment લખો. બધાં જ નવા બ્લૉગ્સની મને જાણકારી ન પણ હોય, જેથી શક્યતા છે કે આપનો બ્લૉગ ચૂકી જવાય. - એસ વી

ફોર એસ વી - સંમેલન ફેસબૂક પેજ

નવરાત્રિની રાસ રમઝટ
(click here for complete list)

પ્રભુ જ્ઞાની જીવન દે (૨) હેમા બહેન પટેલ

November 20th, 2014

sarasvati

મનુષ્ય જનમની ખાસીયત એ છે ભગવાને વિચારવા માટે બુધ્ધિ આપી તેને કારણે જ તે જે સાંભળે, આંખોથી જોવે, વાંચે, અનુભવે તેમાંથી સારા ખોટાનો વિચાર કરીને તેને તે વસ્તુ સમજાય, વસ્તુનુ ભાન થાય, જે વસ્તુ તેને સમજાય તે જ્ઞાન છે. જ્ઞાન એટલે કોઈ પણ વસ્તુ વિષેની માહિતી, જાણકારી,  ખબર હોવી,  વસ્તુની સમજ પડવી. ઘણા ખરા જ્ઞાન એવા હોય જે આગલા જન્મના સંસ્કારના બીજ રૂપે આપણી સાથે જન્મની સાથે જ આવે. જેને કોઈએ આપણને શીખવાડવા ન પડે.તેની જાતે આપોઆપ જ થાય છે. બાળક જન્મે ને તરત જ માતાનુ દુધ પીવા બેસી જાય આ કોઈએ તેને શીખવ્યુ નથી. તેની જાતેજ તે કુદરતી રીતે જ કરે. જે કુદરતી રીતે સાથે લઈને જન્મ્યા હોઈએ તેને માટે કોઈના સહારાની જરૂર નથી પરંતું બીજા જ્ઞાન માટે બીજાનો સહારો લેવો પડે છે. માણસને પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રીઓ દ્વારા જોઈને, સાંભળીને , સ્પર્ષ, ગંધ અને સ્વાદ વગેરેથી જ્ઞાન  થાય છે. બીજું વાંચન અને મનન થી જ્ઞાન થાય. સંસારિક જ્ઞાન, દુનિયાદારી વગેરે જ્ઞાન જેમ જેમ ઉંમર વધે તેમ પરિવાર તરફથી, રોજીંદી જીંદગીના અનુભવથી મળી રહે છે.શાળા-કોલેજનુ જ્ઞાન શિક્ષક આપે.આધ્યાત્મ જ્ઞાન જ્ઞાની ગુરુ આપણને સમજાવે.

જ્ઞાન એ જીવનની પ્રગતિ અને ઉન્નતિનુ એક માધ્યમ કહો યા સાધન કહો, જ્ઞાનથી જ એ શક્ય બની શકે.મનુષ્ય જીવન એ પાઠશાળા સમાન છે, એમ કહીએ તો તેમાં કંઈ ખોટુ નથી.જ્યાં જન્મ લઈએ ત્યાંથી મરતાં સુધી કંઈનુ કંઈ શીખ્યા કરીએ છીએ. જ્ઞાનનો કોઈ અંત નથી. વિશ્વ , દુનિયા , સંસાર  વિશાળ છે. અનંત  બ્રહ્માંડનો કોઈ અંત નથી.  એમાં જ આપણે રહીએ છીએ માટે આ જ્ઞાન પણ વિશાળ છે, વિશાળ દુનિયામાં અગત ક્ષેત્રો, ગણત્રી કરીએ તો  તેનો પાર ન આવે એટઆ બધા ક્ષેત્રો તેમાં શીખતા રહીએ તો પણ તેનો અંત ન આવે.કેટલી બધી જાતની વિદ્યા અને અનેક જાતની કલા છે.સંસારિક જ્ઞાન,વહેવારિક જ્ઞાન જેમાં સંસ્કાર, નિતી-નિયમ વગેરે માતા બાળકને આપે. માતા એ દુનિયામાં શ્રેષ્ઠ શિક્ષક છે જે સો શિક્ષકની ગરજ સારે ,તેણે આપેલુ જ્ઞાન બાળક પુરી જીંદગી યાદ રાખે, તેને ભુલી ન શકે.ઘરમાંથીજ માતા-પિતા, દાદા-દાદી,મોટાં ભાઈ-બહેન ટુંકંમાં વડીલો બાળકને ડગલે ને પગલે કંઈને કઈ શીખવાડે, ભારતની અંદર નિશાળમાં શિક્ષણની શરૂઆતથી પંચતંત્રની કથાઓ દ્વારા બોધ આપીને જીવનના પાઠ ભણાવવામાં આવે છે. અકબર-બીરબલની વાતો બીરબલને સમજવા માટે મગજ કસીને પછીથી સમજાય અને જ્ઞાન મળે, વગેરે જે બહુજ જરૂરી છે,અહિંયાંથી બાળકો માટે જ્ઞાનની શરૂઆત થાય છે. દિકરીના લગ્ન થાય અને સાસરે વળાવીએ ત્યારે માતા-પિતા એકજ શીખામણ આપે બેટા જેમ દુધમાં સાકર ભળી જાય તેમ તૂ સાસરીમાં સમાઈ જજે ,આમારા કુળની લાજ રાખજે અને તારુ કુળ તારજે. આ શીખામણમાં એક અતિ આવશ્યક જ્ઞાન સમાયેલું છે. આ જ્ઞાનથી ઘરની સુખ-શાંતિ બની રહે છે.

જીવન વિકાસ માટે સ્કુલ, કોલેજનુ શિક્ષણ જરૂરી છે.સ્કુલ કોલેજની ડીગ્રી વીના અભણ માણસ જીવનમાં શું કરી શકે ? લક્ષ્મી ચંચલ છે લાખો કરોડો રૂપિયા હશે તે લૂટાઈ જવાનો, જતા રહેવાનો ભય રહે અને જતા પણ રહે પરંતું જો આપણી પાસે જ્ઞાન હશે તે ક્યારેય ક્યાંય ન જાય અને કોઈ ચોરી ન કરી શકે, ન લુટી શકે. અજ્ઞાની જીવન એ પશુ સમાન છે. દરેક વસ્તુનુ જ્ઞાન હોય તો જીવન સુંદર બનાવી શકીએ.કોઈ કોઈ લોકોને જ્ઞાનની એટલી બધી ભુખ જાગેલી હોય તે લાયબ્રેરીમાં જઈને પુસ્તકો ભેગા કરીને વાંચીને જ્ઞાન મેળવે. ઘણા લોકો એવા જોયા છે જેને આખી દુનિયાનુ બધું જ જ્ઞાન ( જ્ઞાનનો ભંડાર )હોય તેને લોકો હરતી ફરતી પાઠશાળાનુ ઉપનામ આપે  (Encyclopedia,) તેની પાસે કોઈ પણ સવાલનો જવાબ હોય. આ ક્યારે બને દરેક ક્ષેત્રનુ વાંચન જેનાથી બધી માહિતી મળી રહે.

હજારો વર્ષો પહેલાં આપણા ૠષિ મુનિયો જેમણે શોધ-ખોળ કરીને દુનિયાને અદભુત જ્ઞાન પ્રદાન કર્યું છે. તેઓ અત્યારના વૈજ્ઞાનિક સમાન છે, શોધ-ખોળ કરીને કોઈ આવિષ્કાર કરીને તેમણે દુનિયાને નવી નવી દિશાઓ બતાવી છે, તેને લીધે જ પ્રગતિ શક્ય બની. જ્ઞાનની કોઈ સીમા નથી, અત્યારના વૈજ્ઞાનિક તો ઈશ્વરી કણ શોધવા માટે અગાધ પરિશ્રમ કરી રહ્યા છે.અશક્ય વસ્તુ શક્ય કરવા માટે સતત મહેનત કરીને આવિષ્કાર કરીને દુનિયા ને અનોખા જ્ઞાનની ભેટ અર્પણ કરે છે.

જ્યારે બ્રહ્મ જ્ઞાન, આધ્યાત્મિક જ્ઞાન જોઈતું હોય ત્યારે ઘણી વખત ઈશ્વરને પ્રાર્થના પણ કરવી પડે છે, જ્ઞાન માટે યાચના કરવી પડે છે. તત્વ જ્ઞાન એવું છે જેમાં જેને શોધવો છે તેને શોધવા માટે તેને પ્રાર્થના કરવી પડે છે. સ્કુલ કોલેજમાં ભણતા બાળકો પણ વિદ્યા-જ્ઞાન માટે ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરે છે. આમ જોઈએ તો દરેક મનુષ્ય ઈશ્વર પાસે કંઈને કંઈ માગ્યા કરે છે તેવીજ રીતે જ્ઞાન માટે પણ માગણી કરે છે.

ધરતી પર એક માણસ એવું નહી હોય જેણે પ્રભુ પાસે વસ્તુની માગણી ન કરી હોય. ભગવાનને માતા-પિતા માન્યા હોય, બાળક માતા-પિતા પાસે જ વસ્તુની અપેક્ષા કરે. કહેવત છે ને માગ્યા વીના મા પણ ન પીરસે. ભુખ લાગે ત્યારે માને કહેવું પડે, મા મને ભુખ લાગી છે.એમ જ જ્યારે જ્ઞાનની ભુખ જાગી હોય તો પ્રભુ પાસે માગણી કરવી પડે છે હે પ્રભુ મને જ્ઞાની જીવન દે, મને મનુષ્ય જનમ મળ્યો છે તો હું જ્ઞાન દ્વારા એક માનવ બની શકુ. અજ્ઞાનને કારણ પશુ સમાન ન બની જાઉં. અજ્ઞાન અને જડતાને કારણ માનવમાંથી દાનવ ન બની જાઉં.જ્ઞાન દ્વારા જ મનની અંદર રહેલી પશુતા, જડતા દુર કરવાનો પ્રયત્ન કરવાનો છે.

યોગશાસ્ત્રમાં ચાર શરીરનુ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.

૧ – સ્થુલ શરીર  ૨- શુક્ષ્મ શરીર  ૩ – કારણ શરીર  ૪ – મહાકારણ શરીર.

અજ્ઞાનતા એને કારણ શરીર કહ્યું  છે. જ્યારે જ્ઞાન થાય ત્યારે તેને મહાકારણ શરીર કહ્યું છે.જોકે આ આધ્યાત્મ વિષય છે. અહિયાં આત્મ જ્ઞાનની વાત છે. છતાં પણ કોઈ પણ જ્ઞાન હોય, અહિયાં જ્ઞાનની વાત થઈ રહી છે. તો તેમાં આધ્યાત્મ જ્ઞાન પણ સમાવી લેવાય.હવે જ્યાં અઘરો વિષય છે, તેનુ જ્ઞાન જોઈતું હોય તો પ્રભુનો સહારો લેવો પડે છે. મહાભારતના યુધ્ધ સમયે યુધ્ધ ભુમિમાં શસ્ત્ર ઉઠાવતા પહેલાં અર્જુનને પણ મનની અંદર અનેક શંકાઓ, ઉલઝન,અનેક સવાલ હતા શ્રી ક્રિષ્ણએ દરેક સવાલનો જવાબ આપીને અર્જુનના મનની અંદર ચાલતી શંકા આશંકાઓનુ સમાધાન કરીને તેનુ નિરાકરણ કર્યુ. ગીતા જ્ઞાન દ્વારા અર્જુનનુ મન શાંત કર્યુ હતું. અર્જુન અને શ્રી ક્રિષ્ણના સવાલ-જવાબ એને જ્ઞાન નહી તો શું કહીશુ ? આ ગીતા જ્ઞાન અર્જુન પુરતુ સીમિત નથી તે સમગ્ર સંસાર માટે છે. અર્જુનના સવાલ એ પુરી દુનિયાના સવાલ છે.ગીતા જ્ઞાન એ પુરી દુનિયા માટે શ્રી ક્રિષ્ણએ કહ્યું છે. આ જ્ઞાન કહેવા માટે ફક્ત એક ઈશ્વર જ સમર્થ છે, આપણે તો તેને સાંભળીને આચરણમાં મુકવાનુ છે.જ્ઞાનને આચારણમાં ન મુકાય તો તે શું કામનુ ? જ્ઞાન હોવું અને આચરણમાં મુકવુ બંનેમાં ફરક છે.સૌ જાણે છે રાવણ મહાજ્ઞાની પંડિત હતો, અહંકાર વશ તેણે તેનુ જ્ઞાન આચરણમા ન મુકવાથી તેનો સર્વનાશ થયો.જ્યારે બીજી બાજુ ભારતના મહાપુરૂષો જેમની પાસે જે હતું, જે જ્ઞાન પામ્યા  હતા તેને પોતે આચરણમાં મુક્યું હતું પછીથી દુનિયાને સમજાવ્યુ હતું. પોતાનામાં સમજ હતી માટે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું. અને સમજને કારણ જ સૌથી પહેલાં પોતે આચરણમાં મુક્યુ અને સમાજમાં સુધારા કર્યા.બાળકોની બોધકથાઓ તો મોટા માણસો માટે આપણા શાસ્ત્રો એ બોધ કથાઓ સમાન જ છે. મનુષ્ય જાતીને શાસ્ત્રો દ્વારા જે બોધ અપાય છે તે જ્ઞાન જ છે. કથાકારો શિવપુરાણ-રામાયણ-ભાગવત-ગીતાના જ્ઞાનયજ્ઞોનુ આયોજન કરીને બોધ આપવાનો પ્રયત્ન કરે છે.

( બ્રહ્માનંદની એક સુંદર રચના )

जीसको नही है बोध, तो गुरु ज्ञान क्या करे

नीज रूपको जाना नही, पुरान  क्या करे

घट घटमें ब्रह्म ज्योतका प्रकाश हो रहा

मीटा न व्दैत भाव तो फीर ज्ञान क्या करे

रचना प्रभुकी देखके ज्ञानी बडे बडे

पावे न कोई पार तो नादान क्या करे

करके दया दयालने मानुष जनम दीया

बन्दा न करे भजन तो भगवान क्या करे

सब जीव जंतुओपे जीसे है नही दया

ब्रह्मानंद भरत नेम पुण्य दान क्या करे

पुण्य दान क्या करे.

દરેક ગ્રંથની શરૂઆત સવાલથી શરૂ થાય છે શૌનકજી પુછે અને સૂતજી તેનો જવાબ આપે. મા સતી સવાલ કરે અને શિવજી જવાબ આપે. અર્જુન પુછે અને શ્રી ક્રિષ્ણ જવાબ આપે. આમ દરેક શાસ્ત્રો સવાલ જવાબના રૂપમા છે.આ વસ્તુ એક જ સમજાવે છે, પરોક્ષ રીતે જ્ઞાનની માગણી છે. જ્ઞાન જોઈએ છીએ સવાલના રૂપમાં માગણી થઈ છે. પૂછ્યા વીના બીજાને શું ખબર પડે આપણા મનની ઈચ્છા શું છે ? શું જોઈએ છીએ ? કહેવામાં આવે છે જ્ઞાન વહેંચવાથી વધે છે. પોતાની પાસે જે જ્ઞાન છે તે બીજાને કામ ન લાગે તો તે જ્ઞાન શું કામનુ ? જ્ઞાન બીજાને કામ આવે ત્યારે તે સાર્થક ગણાય.

तमसो मा ज्योतिर्गमय – અમને અંધકારમાંથી પ્રકાશ ભણી લઈ જાવ

અમારા મનની અંદરથી અજ્ઞાનરૂપી અંધકાર દુર થઈને જ્ઞાનરૂપી પ્રકાશ પ્રગટ થાય.

 

 


આગળ વાંચો ...

વિવેચન એટલે વિવાચન – સતીશ વ્યાસ

November 20th, 2014
શબ્દસૃષ્ટિ સામયિકનો દિવાળી વિશેષાંક અનેકવિધ લેખકોના વિવેચન વિશેના વિચારોનું પ્રતિબિંબ છે. તેમાંથી શ્રી સતીશ વ્યાસનો 'વિવેચન એટલે વિવાચન' શીર્ષક ધરાવતો લેખ આજે પ્રસ્તુત કર્યો છે. તેઓ કહે છે, 'વિવેચન મારે માટે તો વિવાચનનો વિષય છે. કશુંક વિશેષ વાંચવું ગમે તો, ન સમજાય તો વારંવાર વાંચવું. સર્જકે કરેલા વિશેષ ભાષાકર્મને ઉકેલવા મથવું. એણે આ સ્થાને આ જ શબ્દ શા માટે પ્ર-યોજ્યો હશે, એ સમયે મોના સંવિદની સ્થિતિ-અવસ્થિતિ કેવી હશે, એની મથામણ-માથામણ કેવી હશે, એને તટસ્થતા – તન્મયતા વચ્ચેની, ક્રિકેટના અમ્પાયરના જેવી, ભૂમિકાએ રહી મૂલવવી એટલે વિવાચન ! એમાં સહ્રદયતા પણ હોય, સાચુકલાઈ પણ હોય અને સૌંદર્યપરકતા પણ હોય !' માણો આ સંપૂર્ણ લેખ, સાભાર શબ્દસૃષ્ટિ સામયિક. આગળ વાંચો ...

“ના હોય”(૫) પદમાં કાન

November 20th, 2014

ઇન્ડીયામાં ઘર દીઠ ગાડી ના હોય, અમેરિકામાં ઘરઘાટી ના હોય!

અમેરિકામાં સવાર થતા ફોનમાં હાય હાય શરૂ થઇ જાય? ના હોય!

ઇન્ડીયામાં સવાર થતા કામવાળી બાઈની હાય હાય શરુ થઈ જાય “ના હોય’

અમેરિકામાં રંગ બેરંગી વિવિધ આકારના સુંદર પુષ્પો ખીલી ઉઠે ગાર્ડનમાંય !

પણ ઇન્ડીયાના જાઈજુઈ, ચંપો ચમેલી, ગુલાબ મોગરાની સુવાસ ત્યાં હોય? ના હોય

અમેરિકામાં સવારના પોરમાં મેડીટેશન કરતા ઓમકારનો ઉચ્ચાર મોટેથી થાય,

તો ત્યાં ડીસટર્બ સહુ થઇ જાય. “ના હોય”!

ઓમકાર ઉચ્ચારનો નાદ ઇન્ડીયામાં થતા હવામાં શુદ્ધિ થાય,

વાતાવરણ પવિત્ર બની જાય. “ના હોય!

આજે સવારે સવારે એક ગમ્મત થઈ ગઈ. ફોનની ઘંટી વાગી ને મેં ફોન ઉપાડ્યો ને હલો કહું છું ત્યાં તરત જ ફોનમાં બોલ્યા હું હસું. ને મારાથી બોલાઈ ગયું હસો. પાછા એ બોલ્યા ના ના હું હસું છું. તો મેં કહ્યું ભઈ, હ્સોને મેં ક્યાં ના પડી છે?તો એ બોલ્યા અરે તમે મને ના ઓળખી? તમારા ભત્રીજા વહુની બેન હું હસમુખ! ને મારાથી બોલાઈ ગયું “ના હોય”ઓહ હસમુખ બેન !તો એમ બોલોને/હા. બોલો હવે શું ખબર છે?

હસુબેન-તમે આજનું છાપુ વાંચ્યું?

મેં કહ્યું ના કેમ શું થયું?

હસુબેન –બે ખબર એવી છે ને કે વાંચીને આપણા રુવાડા અધ્ધર થઇ જાય!

મેં કહ્યું ના હોય એવું તો શું બન્યું છે? બેન, તમે જરા સ્પષ્ટતા કરશો

હસુબેન –ક્યાય કદી સાંભળ્યું છે? બાપે દિકરી પર બળાત્કાર કર્યો હોય!

ના હોય!શું વાત કરો છો તમે? માન્યામાં જ ન આવે!

હજી બીજા પણ એવા જ સમાચાર સાંભળતા આપણા કાન ફાટી જાય અને કહેતા જીભ લજવાય ક્યાય સાંભળ્યું છે?દીકરાએ માં પર બળાત્કાર કર્યો!આવું શું હોય?

હે! નાહોય! શું કળજગ આવ્યો છે! નાહોય, આવું ના હોય, આ તો હડહડતો કળજુગ!

હસમુખબેન-હજી એક સમાચાર,

હવે વળી પાછુ શું છે?

હસમુખબેન – આમાં ગભરાવાનુ નથી તમને સાંભળીને સારું લાગશે એ વાત નક્કી. બન્ને પ્રેમી આપઘાત કરવા રેલવેના પાટા પર જઇને સુઈ ગયા. રેલગાડી બન્નેના ઉપરથી સડસડાટ ચાલી ગઈ?

હે! આ તું શું કહે છે! ના હોય! ને તે બન્ને?

હસમુખબેન-તે બન્ને આબાદ બચી ગયા. આવું બને કદી? એ તો એ બન્નેમાંથી કોઈને ઉ નીઆંચ પણ નથી આવી!આને જ કહેવાય રામ રાખે તેને કોણ ચાખે? આતો ખરેખર પ્રભુની મોટી કૃપા કહેવાય.નહી તો આવું ના હોય! હવે તને શાંતિ થઈને?

હાશ મને સારું લાગ્યું, ને એવા કોઈ સમાચાર સાંભળું ને તો જીવ ઉચાટમાં પડી જાય.

હસમુખબેન- બાકી બધું ઠીક છે ને?

હા પણ જો ને, અહિયાં આ બાઈઓનો મને ખૂબ ત્રાસ લાગે છે. અમેરિકા જતા જતા મારા દીકરાએ બાઈને થોડા વધારે પેઈસા આપીએ તો તે રસોઈ પણ કરે અને પપ્પાનું કામતો તે કરે છે એટલે મને થોડી શાંતિ, પણ શું ખાક શાંતિ? ને તમને ખબર છે હસમુખબેન, જે દિવસે મહેમાન આવવાના હોય ને એ દીવસે તો અચૂક તેનો ખાડો હોય જ.

હસમુખબેન-જુઓ બેન એક વાત તમને કહું? અહીના કામવાળા બહુ હોશિયાર હોય આપણી ફોન પર વાત ચાલતી હોય ને તે સાંભળી જાય કે કાલે મહેમાનની પધરામણી થવાની છે તો તમે કહ્યું તેમ સમજી લો ડબ્બા ગુલ!

એમ !ના હોય હૂ તો એને ખાસ કહું કે ભઈ કાલે તું જરા જલ્દી આવજે હો આપણે ત્યાં મહેમાન આવવાના છે

હસમુખબેન –ના હોય, જોજો હવે આવી ભૂલ કરતા!

ના હવે એવી ભૂલ ના થાય, પણ એક દિવસ એવું થયું કે બાર વાગી ગયા હતા ને બાઈ નોતી આવી ને તેમની ઓફિસમાંથી મને ફોન આવ્યો કે તમારી બાઈ શું કરે છે? મેં એનો બચાવ કરતા કહ્યું કે દુરથી આવે છે ને એટલે કોઈ વાર મોડું થઈ જાય. તે હજી આવી નથી. તો ઉપરથી મને દબડાવવા માંડી કે કેમ નથી આવી? તમે અમને ફરિયાદ કેમ ના કરી? તમારી બાઈ અત્યારે અમારી ઓફિસમાં મારી સામે ઉભી છે.

હે “ના હોય!” જ્વા દે મારું તો માથું દુઃખી ગયું.ફરી કોઈ વાર મળશું.

પદમાં-કાન


આગળ વાંચો ...

Mind Blowing! +The bird was not to blame/Robert Frost

November 20th, 2014
From: Sharad Shah <sns1300@gmail.com> Very interesting stuff y’all.Mind Blowing!!!!!Have a history teacher explain this if they can.Abraham Lincoln was elected to Congress in 1846. John F. Kennedy was elected to Congress in 1946. Abraham Lincoln was elected President in 1860. … Continue reading આગળ વાંચો ...

પડદામાં – હર્ષદ ચંદારાણા

November 20th, 2014
રાખવાથી ગુલાબ પડદામાં ખુશબૂ રહેશે જનાબ ! પડદામાં ? છે ખુશીની બધી ક્ષણો જાહેર આંસુનો છે હિસાબ પડદામાં એક પડદાને ખોલવા માટે પેસવું બેહિસાબ પડદામાં ? રાત પડવાનું એ જ છે કારણ ? શું હતો આફતાબ પડદામાં ?...

Read more on the blog.
આગળ વાંચો ...

સંજય –દૂતના પાત્રમાં/ કૃષ્ણ અને માનવ સંબંધો/હરીંદ્ર દવે

November 20th, 2014
  સંજય –દૂતના પાત્રમાં [કૃષ્ણ અને માનવ સંબંધો/હરીંદ્ર દવે/પ્રવીણ પ્રકાશન] (પાના: 58 થી 66)       સંજય નિષ્ટાવાન દૂત છે. એ યુધિષ્ઠિરની સભામાં પોતાના દૂતકાર્યમાં લેશ પણ ઊણો ઊતરતો નથી. રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર અને તેનાં સંતાનો વતી પાંડવોને વાજબી અને ગેરવાજબી બધું આગળ વાંચો ...

પૂજાનું વિજ્ઞાન – (ભાગ-૨) …

November 19th, 2014

પૂજાનું વિજ્ઞાન – (ભાગ-૨) …

  • સ્વામી પ્રેમયાનંદ

 

આ અગાઉ આપણે અહીં પૂજાનું વિજ્ઞાન – (ભાગ-૧) … જાણવા અને માણવા કોશિશ કરેલ. આપ ની જાણકારી અને અનુકુળતા  માટે પૂજાનું વિજ્ઞાન – (ભાગ-૧ ) …  ની બ્લોગ પોસ્ટ લીંક આ સાથે ફરી વખત નીચે દર્શાવેલ છે.  આપ બ્લોગ પોસ્ટના નામ  ઉપર ક્લિક કરી ભાગ-૧ ની પોસ્ટ અહીં ફરી માણી શકશો.

 

બ્લોગ લીંક :   

પૂજાનું વિજ્ઞાન – (ભાગ-૧ ) …

 

 

 

pooja

 

 

સર્વ વિધિઓ બાબતની શાસ્ત્રાજ્ઞાઓની કાળજીપૂર્વક અભ્યાસ કરતાં જણાશે કે, તે દરેકની પોતાની વિશિષ્ટતા છે અને આ વિધિઓના પૂર્ણજ્ઞાન અને અર્થ સાથે કોઈ પૂજા કરે તો, પૂજાનો આનંદ વૃદ્ધિ પામશે.  શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે : ‘એક કાર્યની વિશિષ્ટતા – મહત્તાનું જ્ઞાન, એણે કરવાના એક ભાગરૂપ જ છે.  આ જ્ઞાન વિના, (પૂજા વ.નું) સાચું કાર્ય શક્ય નથી.’  આમ કર્મની અગત્યતા સમજ્યા પછી એ કરવામાં આવે તો ભક્તની ભક્તિ અને શ્રદ્ધા સ્વભાવિકપણે સુદૃઢ થયા છે.  પછી એ યંત્રવત્, અને શુષ્ક વિધિ જેવું રહેતું નથી.  ઉલટું, વ્યક્તિના આધ્યાત્મિક જીવનમાં એ ટેકારૂપ છે તેની પાકી ખાતરી થાય છે.  વિધીનો સાચો ભાવ અને તેનું ભીતરનું સત્ય મનુષ્ય અનુભવી અને પ્રાપ્ત કરી શકે તો, ભક્ત તેની આવશ્યકતા અને અગત્ય સમજી શકે.  પછી મંત્રોના સાચા અર્થો, નૈવિદ્ય ધરવું અને ન્યાસ, પ્રાણાયામ, ભૂતશુદ્ધિ, ધ્યાન આદિ પૂજાનાં વિવિધ અંગોની સાચી અગત્ય પણ તેની સમક્ષ સ્પષ્ટ થાય અને, આ સર્વનું ધ્યેય ઈશ્વર સાક્ષાત્કાર છે તેમ પોતાના હૃદયના ઊંડાણમાં એ અનુભવી શકે.

 

વ્યક્તિ પોતાના નિર્ધારિત ધ્યેયે પહોંચવા ચાહતી હોય તો, વિધિના જેટલી જ અગત્યતા આ મંત્રોના અર્થોની છે તે કહેવાની જરૂર નથી.  અર્થોની સમજ સાથે મંત્રોનો પાઠ કરનાર વ્યક્તિ બહ્ક્તિનું પૂર્ણ ફળ મેળવી શકે છે.  ભક્ત મંત્રોનો અર્થ સમજતો હોય તો, દેવ પાસેથી એ શું માંગે છે તે એ જાણે છે તેમ કહેવાની જરૂર નથી.  મંત્રનો અર્થ કેટલો ગહન, વિસ્તૃત અને આકર્ષક છે તે એ ઊંડાણથી સમજતો થઇ જાય છે.  મંત્રો અને ક્રિયાકાંડ બંનેનું ભાન ભક્તને હોય તે સાર્થક ભક્તિ માટે પૂરું આવશ્યક છે.

 

ભક્તિમાં સફળતા મેળવવા માટે, ક્રિયાકાંડના વિવિધ ભાગોને લગતા અનુભવોનો આવિષ્કાર પૂરો જરૂરી છે.  આરંભથી જ, ભક્તિના આંતરિક ધ્યેયની ભાવના ભક્તમાં ઓર્પ્રોત થવી જોઈએ.  देवो भूत्वा देवं यजेत्- એમ શાસ્ત્રાજ્ઞા પણ છે.  ‘તમે જાતે દેવરૂપ છો એમ માણી દેવપૂજા કરો.’  ‘જેવી ભાવના, તેવી શિદ્ધ’  याद्शी भावना सिद्धिर्भवति तादशी |  નિત્ય ઈશ્વરનું ચિંતન કરીને ભક્ત દેવત્વ પ્રાપ્ત કરે છે.

 

દરેક પદાર્થ એના સાચા સ્વરૂપમાં બ્રહ્મ છે, પણ જુદાં જુદાં આચ્છાદનોને કારણે એની સાચી પ્રકૃતિ પ્રકટ થતી નથી.  સાચી વસ્તુનું ધ્યાન ધરવાથી, બાહ્ય આવરણોને ભેદી શકાય છે અને સાધકનું ચિત્ત એમનાં સાચા તત્વને પામી શકે છે.  માટે જ તો, પૂજા વેળા પૂજા કરનારના ચિત્તને પોતાની મૂળ પ્રકૃતિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું કહેવામાં આવે છે.  પૂજક જાતે દિવ્ય છે એટલું જ માનવા પર નહીં પરંતુ પૂજાની સર્વ સામગ્રીને પણ તેવી જ માનવામાં આવે તો એ સર્વ વિશુદ્ધ થઈને, લોકોની આંતરિક દિવ્યતા પણ પ્રગટવા લાગે.

 

ઉપરછલ્લી દ્રષ્ટિએ ભક્તિ સાથે સંકલિત કેટલાક પૂજા પ્રકારો અને તેમના અંગો ઘણીવાર નિરુપયોગી અને અર્થહીન લાગે.  પણ વિવેકપૂત વિચારથી જોતાં તે સર્વ ખરે જ અર્થગર્ભ લાગે :  શુદ્ધ ચિત્ત સાથે પૂજા ખંડમાં પૂજક પ્રવેશે ત્યારથી તે અંતિમ પ્રણામ સુધીનાં બધાં જ પગથિયાં, આચમન, શુદ્ધિકરણ, ન્યાસ, દેવને ધરાતા વિવિધ પદાર્થો, સઘળું જ, આમાંનો એક પણ વિધિ નકામો કે અર્થહીન નથી.  બધી જ વિધિઓ એટલી તો કાળજીપૂર્વક વિચારાઈ છે અને શાસ્ત્રીય રીતે ક્રમબદ્ધ કરવામાં આવી છે કે, એ સઘળાપૂજકને પૂજાનાં ઉત્ત્મોઉત્ત્મ ધ્યેયે લઇ જાય છે –એ ધ્યેય છે પૂજક અને પૂજ્યની એકતાનું.

 

જો કે આપણા આ વિષયવસ્તુની પાછળનો સામાન્ય તાત્વિક સિદ્ધાંત છે અને અહીં એ બાબતમાં માત્ર શાસ્ત્રીય ભૂમિકાની થોડી વિગતવાર ચર્ચા જ ભલે હોય પણ પૂજા તે આધ્યાત્મિક સાધના છે તે લક્ષમાં સ્પષ્ટ રહેવું જ જોઈએ અને, એ સાધનામાં સફળ થવા માટે એનું પ્રત્યેક અંગ પૂર્ણ હોવું જોઈએ, તેમ જ બધા પૂજાપચારો દેવ માટે ભક્તિથી, શ્રદ્ધાથી અને પ્રેમગાંઠથી રંગાયેલા હોવા જોઈએ.  આ છેલ્લે જણાવેલો ભાવનો અભિગમ પૂજાની મુખ્ય આવશ્યકતા છે.  ગીતામાં કહ્યું છે કે, ‘જે કોઈ મને પત્ર. પુષ્પ, ફળ કે જળ ભક્તિથી અપર્ણ કરે છે તેણે, વિશુદ્ધ ચિત્તવાળા મનુષ્યની ભાવપૂર્વકની ભેટ તરીકે, હું સ્વીકારું છું.’

 

કોઈ વૈષ્ણવ સાધકના ગીતમાં પણ એ જ ભાવ સુંદર રીતે વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે :  ‘ભક્તિચંદન લગાડેલા મનરૂપી તુલસીપત્રને પ્રભુને અર્પણ કરનારને ઓસડિયા પર સુખડ ઘસવાની જરૂર નથી.  માત્ર ફૂલોની ભરેલી ટોપલીથી કદી ભક્તિ શક્ય નથી; ફૂલોથી સૌ પૂજન કરે છે પણ મધ તો મધમાખ જ ભોગવે છે,’

 

આપણા ઈષ્ટદેવને ચિત્તનું તુલસીપત્ર અને ભક્તિનું ચંદન ધરવામાં જ ભક્તિની ફલશ્રુતિ રહેલી છે.

 

પૂજોપચાનો અર્થ જાણવો તે એ ઉપચારનો ભાગ છે અને, તેનો અર્થ જાણ્યા વિના કોઈ પૂજાવિધિ શક્ય નથી.  અહીં ઉપર જણાવેલા શાસ્ત્રવાક્યના સંદર્ભમાં પૂજા દરમિયાન કરાતા કેટલાક પૂજોપચાર વિધિઓનું મહત્વ નક્કી કરવાની કોશિશ અહીં કરવામાં આવી છે.  કેટલાક સામાન્ય ઉપચાર વિધિઓના અર્થ અને હેતુઓ નીચે ટૂંકમાં જણાવવામાં આવ્યા છે.

 

ઉપચારોના તથા મંત્રોના, બંનેના અર્થોનો સમાવેશ અર્થજ્ઞાન શબ્દમાં થાય છે.  પ્રત્યેક પૂજોપચાર વિધિનો અર્થ અને તેને લગતા મંત્રનો અર્થ પૂજ્કે જાણવો જ જોઈએ.  વિષયમાં પ્રવેશ કરતાં પહેલાં આરંભમાં થોડાંક સામાન્ય કથનો આપણે જોઈએ.  પૂજા વિષયક કોઈ પણ ઉપચારને અલગ વિચારીને જોઈશું તો, એના સાચા અર્થને ગ્રહણ કરવાનું શક્ય નથી.  આવો ખંડિત અભ્યાસ વિકૃત સમજ ઊભી કરશે.  સમગ્રતાના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જ પૂજોપચારના પ્રત્યેક વિધીનો સાચો હેતુ સાંપડી શકે.  પૂજામાંનું પ્રત્યેક વૈધિક કાર્ય આદિથી તે અંત સુધી સવિચારિત અને સુયોજિત કાર્યના અગત્યના ભાગરૂપ છે.  પૂજાવિધિની દરેક શાસ્ત્રાજ્ઞાના ‘કેમ’  અને ‘શા માટે’  ચોક્કસપણે ગ્રહણ કરવાની શક્તિ સૌ પાસે હોવાનું શક્ય નથી.   પણ આ ઉપચારોના ભીતરના અર્થને તેથી હાનિ થતી નથી.  આવા કિસ્સાઓમાં, શાસ્ત્રાજ્ઞાઓને શ્રેષ્ઠ અધિકારી ગણવી જોઈએ.  ગીતા કહે છે કે :  ‘શાસ્ત્રવિધિઓને તજી દઈને પોતાનીએ કામનાઓનો દોર્યો કોઈ રહે તો તે નથી તો આધ્યાત્મિક પૂર્ણતા પ્રાપ્ત કરતો, નથી સંસારસુખ પામતો કે નથી પરમ ગતિ પામતો.’

 

દક્ષિણેશ્વરમાં પૂજાવિધિ કરતી વેળા શ્રીરામકૃષ્ણને થયેલી અનુભુતિઓમાંથી થોડીક ઉપર આપણે ઊડતી નજર નાખીએ.  આ અનુભૂતિઓ એમનાં જીવનમાં જુદા જુદા સમયે આવી હોવા છતાં, અહીં આપણે તેમનો ઉલ્લેખ સાગમટે જ કરીશું :

 

‘અંગન્યાસ, કરન્યાસ વ., કરતી વેળા પોતે તે અક્ષરોનું જવલિત રંગોમાં દેહમાં દર્શન કરતા એમ ઠાકુર કહેતા.  સુષુમણાથી સહસ્રાર જતી કુંડલિની શક્તિ એમને પ્રત્યક્ષ થતી.  દેહના જે ભાગો છોડી એ શક્તિ એમને પ્રત્યક્ષ થતી.  દેહના જે ભાગો છોડી એ શક્તિ ઉપર જતી તે ભાગો એમને મૃત બની જતા.  તેમજ, શાસ્ત્રાનુસાર, પોતાની ચોમેર પાણીનું પ્રોક્ષણ કરીને ‘રં’  મંત્ર બોલતા, અને પૂજાસ્થાન ફરતે ચોમેર અગ્નિની કલ્પના કરતા ત્યારે, સેંકડો અગ્નિજિહવાઓ વાળો ઓળંગી ન શકાય તેવો અગ્નિ પૂજાસ્થાન ફરતો અને ચોમેરથી રક્ષણ કરતો તેમને દેખાતો.’

 

‘(ઠાકુરે કહ્યું છે કે)  સંધ્યાપૂજા કરતી વેળા શાસ્ત્ર વચનાનુસાર હું માનતો કે ભીતરનો પાપપુરુષ બળી ગયો છે.  દેહ ભીતર પાપપુરુષ છે અને એ આ રીતે બળીને ખાખ થશે તે ત્યારે કોણ જાણતું હતું.  સાધનાના પ્રારંભથી અંગદાહની પીડાની અનુભૂતિ થતી.  ‘આ તે કયો રોગ છે ?’  એમ હું વિચારતો.  ધીમે ધીમે વધીને એ પીડા અસહ્ય થઇ જતી.  વૈદોએ બતાવેલાં જુદાં જુદાં તેલનું મર્દન કરતો; પણ એ બળતરા જરા ય દૂર ન થતી.  એક દિવસ પંચવટી નીચે બેઠો હતો ત્યારે, મેશ જેવો કાળો, લાલઘૂમ આંખોવાળો અને બિહામણા દેખાવવાળો એક પુરુષ, પીધેલો હોય તેમ લથડિયાં ખાતો (પોતાનો દેહ ચીંધી)  આમાંથી બહાર નીકળ્યો અને મારીએ સન્મુખ ચાલવા લાગ્યો.  મેં ફરી જોયું તો ગંભીર આકૃતિવાળો, ભગવાં પહેરેલો, હાથમાં ત્રિશુળ ધારણ કરતો બીજો એક પુરુષ આ જ શરીરમાંથી બહાર આવ્યો અને એણે અગાઉ પ્રગટ થયેલા પુરુષ પર જોરદાર હલ્લો કરી તેને હણી નાખ્યો, આ દર્શન પછી દેહની બળતરા થોડાં સમય માટે ઘટી ગઈ.  પાપપુરુષ બળી ગયો ત્યાં સુધી,  છ મહિના પર્યંત, એ બળતરા મેં અનુભવી હતી.’  ‘પૂજાવખતે માતાજીને તેઓ નૈવેધ ધરતા હોય ત્યારે માતાજીનાં નયનમાંથી તેજદાર કિરણ આવી ધરાવેલા બધાં પદાર્થોને સ્પર્શી પાછું એ નયનમાં સમાઈ જતું એમને દેખાતું.’

 

આવાં કેટલાંય દ્રષ્ટાંતો આપી શકાય.  પણ આપણા વિષય ભણી આપણે પાછા વળીએ.  સ્નાનથી શુદ્ધ થઈને અને દૈનિક પ્રાર્થના કર્યા પછી ભક્તે પૂજાખંડમાં પ્રવેશવું એ પ્રથમ સૂચના છે; પછી સાષ્ટાંગ પ્રણામ કરવાના અને ઉત્તર કે પૂર્વ તરફ મોં રાખી બેસવું.

 

ઉત્તર કે પૂર્વાભિમુખ બેસવાનીએ આ સૂચના અગત્યની છે.  આ સુચનાઓ પ્રતીકરૂપે છે.  સૂર્ય જ્ઞાનનું પ્રતીક છે અને એનો ઉદય પૂર્વમાં થાય છે.  એટલે, પૂર્વનો વિચાર, સહજપણે, સૂર્યોદયના ભાવની પ્રેરણા આપે છે.  લોહચુબંકની સોય હંમેશા ઉત્તરાભિમુખ જ હોવું જોઈએ.  ઉત્તર દિશાનો ઉલ્લેખ થતાં, મન સહજ રીતે ઈશ્વર ભણી વળવા લાગે છે.  તેથી જ તો, પૂજા સમયે પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મુખ રાખી બેસવાની સલાહ સાધકને આપવામાં આવે છે.

 

(રા.જ.૧૨-૧૦(૧૫-૧૭)

 

 

(સંદર્ભ સૂચિ  :  અલગ અલગ અંદાજીત કુલ ૨૬ ગ્રંથોમાંથી સંદર્ભ લઇ આ બંને ભાગની પોસ્ટ તૈયાર કરવામાં આવેલ  છે, જે નામાવલી લાંબી હોઈ, તેને સ્થાન આપવું અહીં  જરૂરી ન હોય, આપેલ નથી. )
 

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com
 

 

 બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

આગળ વાંચો ...

વન વગડાની તુલસી.. – રમેશભાઈ ચાંપાનેરી ‘રસમંજન’

November 19th, 2014
રમેશભાઈ ચાંપાનેરીની કલમે અનેક હાસ્યલેખ આપણે માણ્યા છે, તો આજનો આ ચિંતનલેખ કહો, વાર્તા કહો કે સાહિત્ય લેખ કહો... મનનીય સર્જનને ગમે તે પ્રકારમાં બાંધો, એ સદાય વિચારપ્રેરક જ હોય છે. રમેશભાઈ તેમની કલમનો આજનો આ સુંદર પ્રયાસ અક્ષરનાદની સાથે વહેંચી રહ્યા છે એ બદલ તેમનો ખૂબ ખૂબ આભાર અને શુભકામનાઓ. * * * જીવન એટલે, શું શ્વાસોનું ધબકતા રહેવું? જીવન એટલે, શું મેં ઘડેલી મારી જીવન કુંડળીમાં મારે અલમસ્ત રહેવું? જીવન એટલે, શું લોકોમાં મારી રીતે મારી વાહ... વાહ... ઉભી કરી મારે મસ્ત બનીને રહેવું? લોકો મારી તકલાદી અને તકવાદી પીઠ થાબડે એમાં આનદ લેવો? ના... એ જીવન નથી. જે દેખાય છે, એ જીવનની પાછળ પણ એક જીવન છે...... આગળ વાંચો ...

એક ઇન્ટરવ્યુ – ગીકી સ્ટાઇલમાં

November 19th, 2014

થોડા સમય પહેલાં ટીમ માઉન્ટ મેઘદૂતે મારો ઇન્ટરવ્યુ લેવાનો ઇમેલ મોકલ્યો ત્યારે મારા મનનો મુગેમ્બો ખુશ થયો. વધુ ખુશીનું કારણ હતું કે અમે તેને ગીટહબ પર મૂકવાના હતાં.

તો જુઓ, મારો ઇન્ટવ્યુ, માઉન્ટ મેઘદૂત પર!

અને હા, મારા આળસપણાંને અવગણીને આને પાછળ પડવા બદલ પ્રશમ ત્રિવેદીનો ખૂબ-ખૂબ આભાર.


આગળ વાંચો ...

અહેવાલ-શ્રી કૃષ્ણ દવે અને અદમ ટંકારવી સાથે “મહેફિલ” – Nov 16 -2014

November 19th, 2014

Originally posted on શબ્દોનુંસર્જન:

બે એરિયામાં ઇન્ડિયા કોમ્યુનીટી સેન્ટર મિલ્પીટાસ ખાતે  (કેલીફોર્નીયામાં)  તારીખ 16મી નવેમ્બર ના ઇન્ડિયાના જાણીતા કવિ શ્રી કૃષ્ણ દવે સાથે અદમ ટંકારવી પાનખરમાં વસંતના વાયરા લઈને આવ્યા .

_DSC0028

_DSC0075

તસ્વીર-(રમેશભાઈ પટેલ,મહેન્દ્રભાઈ મહેતા,રાજેશ શાહ,પ્રજ્ઞા અને શરદ દાદભવાળા,જાગૃતિ શાહ, કલ્પના શાહ.)   
(અદમ ટંકારવી ,દિનેશભાઈ શાહ, કૃષ્ણ દવે)   

“મહેફિલ”

બે એરિયામાં ઇન્ડિયા કોમ્યુનીટી સેન્ટર મિલ્પીટાસ ખાતે  (કેલીફોર્નીયામાં)  તારીખ 16મી નવેમ્બર ના ઇન્ડિયાના જાણીતા કવિ શ્રી કૃષ્ણ દવે સાથે અદમ ટંકારવી પાનખરમાં વસંતના વાયરા લઈને આવ્યા .અમદાવાદના યુવાન,તરવરીયા અને હસમુખા કવિ શ્રી. કૃષ્ણ દવે અને બ્રિટન-બોલ્ટનથી આવેલા પીઢ ગઝલકાર શ્રી. ‘અદમ’ ટંકારવીની રજૂઆતે બે એરીયાના ગુજરાતીઓની હાસ્ય સાથે સંવેદના જગાડી..

સૌથી પ્રથમ શરુઆતમાં, શ્રીમતિ પ્રજ્ઞાબેન દાદભાવાળાએ  કવિતાભીનો આવકાર આપી કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી. ત્યારબાદ ડો.દિનેશભાઈ શાહે કાર્યક્રમની રૂપરેખા આપી વાંસળી ડોટ કોમના સર્જક કવિ શ્રી કૃષ્ણભાઈ દવેને આવકારી મહેફિલ નો આરંભ થયો.કશીયે ઔપચારિક્તા વગર સીધેસીધી કવિતાથી જ તેમણે પહેલા સેશનનો પ્રારંભ કર્યો. બુલંદ અવાજ, મસ્તીભરી છટા અને મુક્ત અદાથી આખાયે સભાગૃહને આંગળી પકડાવી કવિતાના આકાશમાં ઉડાન આદરી.

“બારીબારણાં ખોલો જ નહિ તો શું થાય….જેવી કવિતા દ્વારા ગુજરાતીને જગાડ્યા।.. બારણા ખોલવાની જરૂર છે…“આપણે તો આવળ ને…

View original 401 more words


આગળ વાંચો ...

૧૫૦૦

November 18th, 2014

તો ૧૫૦૦મી પોસ્ટ નિમિત્તે કંઇક લખીએ?

૧૦૦૦મી પોસ્ટ – ૧૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૧.
૫૦૦મી પોસ્ટ – ૨૧ એપ્રિલ, ૨૦૦૯.
૧લી પોસ્ટ – ૨૬ માર્ચ, ૨૦૦૬.

કંઇ નોંધ કર્યું? ૧૦૦૦ થી ૧૫૦૦ સુધી પહોંચતા હાંફી ગયો છું, કદાચ દોડવાનું અને સાયકલિંગ વચ્ચે નડે છે! પણ અમે દોડીશું, ચાલીશું, ઘસડાઇશું, આ પાપી બ્લોગ જગત નહીં છોડીએ!! :)

ખાસ નોંધ: આ પોસ્ટ માત્ર ૧૫૦૦ પોસ્ટ્સનો મસ્ત આંકડો પૂરો કરવા માટે જ કરવામાં આવી છે! ;)


આગળ વાંચો ...

ભુલવા જેવું નથી

November 18th, 2014
આંખની ભીતર જવા જેવું નથી, આંસું એકે શોધવા જેવું નથી. મોં કરી દો મીઠું, જખ મારે જગત, સત્ય છે તો હારવા જેવું નથી. લોહીભીની ક્ષણ ને ટોળાં લાશનાં, યુદ્ધ અંગે જાણવા જેવું નથી. શક્ય છે કે છોરું-કછોરું થાય, પણ સાવ ખોટું ટાળવા જેવું નથી. જે લખાવે છે ગઝલ કાયમ મને, ‘હોવું’ એનું ભુલવા જેવું નથી. […] આગળ વાંચો ...

વનઅપમેનશિપ કે ઉબુન્ટુ?

November 18th, 2014
વનઅપમેનશિપ કે ઉબુન્ટુ?  ભાજપ-શિવસેનાનાં સંબંધોનું કમઠાણ… ભડભડ કશું બળે તો મકરંદ માની લેજે,તણખો નિમિત્ત સાચું; પણ કામ છે હવાનું. -મકરંદ મુસળે પચ્ચીસ પચ્ચીસ વર્ષોનાં સંબંધો ભડભડ બળ્યાં. રાજકારણની હવા જ તો કંઇક એવી છે. જુઓને, ભાજપ અને શિવસેનાનું કેસરી સહ-જીવન … Continue reading આગળ વાંચો ...

ભારતીય ભાષા સંસ્કૃત ને સંસ્કૃતિ..રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

November 18th, 2014
'Thank you Australia!' તસવીરોમાં જુઓ, મોદીની સંપૂર્ણ ઓસી. યાત્રા

નરેન્દ્ર મોદી…visit to Austrelia..Thanks to Divyabhaskar for the picture.

ભારતીય ભાષા સંસ્કૃત ને સંસ્કૃતિ..રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

ભારતીય ભાષા સંસ્કૃત એટલે ભારતને ગૌરવ ધરતી સભ્યતાનો આધાર સ્તંભ. આ પ્રાચીન ભાષા થકી જ ,એક એવો વૈભવ સમાજ યુગો સુંધી પામ્યો કે જેના થકી,  વિકસીત સમાજના મૂલ્યો જાળવી રાખવાનું સ્વપ્ન જોઈ શકાય. પશ્ચિમી જગતની નવી પેઢી આજે સ્વંતત્રતાના નામે સ્વચ્છંદ થઈ , સ્વાર્થી કે દંભી થવાના લક્ષણો પ્રગટ કરી રહી છે. સંસ્કૃત ભાષાના ખજાનામાંથી જો આપણે આપણી લોકબોલી કે અનેક પ્રાંતીય ભાષાઓ થકી , આ આધ્યાત્મિક મનોભાવો સામાજિક ઘડતર માટે ઝીલીશું તો, એક સાચી દિશામાં આગળ વધીશું. કવિવર રવિન્દ્રનાથ ટાગોર, નોબેલ પારિતોષિકથી સન્માનિત થયા ને પશ્ચિમી જગતથી પ્રભાવિત થયા બાદ અનુભવ્યું કે તેમની સ્વતત્રતા બાહ્ય સ્વરૂપની છે…માનસિક રીતે બીજી પ્રજા પ્રત્યેનો અભિગમ શોષણ કે આધિપત્ય અનુભવાય છે. અંતરમાં પડેલી ને અનુભવેલી એ મનોદશાએ ભારતીય સંસ્કૃતિના મહાસાગર તરફ દૃષ્ટિ નાખી ને એક ગીત દ્વારા સંવેદના પ્રગટ કરી. આવી જ વાતો શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ઑસ્ટ્રેલિયામાં સીડનીથી સંબોધન વખતે કરી..કેવા આપણા દિવ્ય દૃષ્ટાઓ!..૮૦ વર્ષના યશસ્વી ગુરુવર રવિન્દ્રનાથ ટાગોર કે સ્વામિ વિવેકાનંદ.  

'Thank you Australia!' તસવીરોમાં જુઓ, મોદીની સંપૂર્ણ ઓસી. યાત્રા

હૈ મેરે અંતર, ઈસ પુન્ય તીર્થ મેં જગો

ભારત કે ઈસ મહાસાગર માનવતટ પર,

કોઈ નહિ જાનતા કિસકે આહવાન પર

કિતને લોગોકી કિતની હી દુર્દમનીય,

ધારાએ કહાંસે આઈ,

ઔર આકર હો ગઈ ઈસ મહા સમુદ્રમેં વિલીન.

આર્ય અનાર્ય દ્રવિડ, ચીની, શક ,હૂણ ,પઠાણ, મુગલ

સબકે સાથ હો ગયે એક દેહમેં અંતરલીન.

……આજ પશ્ચિમને ખોલા હૈ દ્વાર,

વહાં સે લાયે હૈ ઉપહાર,

વે નહિ લૌટેંગે, યહીં રહેંગે, લેંગે દેંગે મિલેંગે પરસ્પર,

ભારત કે ઈસ મહાસાગર , માનવતટ પર.

રવિન્દ્રનાથ ટાગોર.

સૌને સમાવવાની તાકાત અંદરની આધ્યાત્મિક જાગૃતિના પાયા પર જ ઊભી રહી શકે…જે ભારતીય સંસ્કૃતિનાં દર્શન છે…માનવતાનો પ્રકાશ જ શીતલ ને સુખદાયી છે. સંસ્કૃત ભાષા એ પંડિતોની ભાષા બની, પણ તેમાં સમાજને પોષવાનું બળ હતું…મૂળ રામાયણ તો વાલ્મિકી ઋષીએ સંસ્કૃતમાં લખેલ..પણ સંતતુલસી દાસે અવધિ ભાષામાં ‘રામચરિત માનસ’ લખી જન હૃદયે એક ભાવ ,આદર્શ જીવન માટે સ્થાપી દીધો. ..કેટલી ગજબની ભેટ આ સંસારને કવિએ દીધી! રામની કથા કહેતાં …લખલે આ ચોપાઈ સામાજિક જીવન માટે કેટલી બોધદાયી છે જુઓ…

જહાં સુમતિ વહાં સંપતિ નાના

જહાં કુમતિ વહાં વિપદ નિદાના

વૈભવ સાથે સુમતિ ના હોય તો એ સમાજ સદા વિપદાઓથી ઘેરાયેલો રહે છે…જે પશ્ચિમી જગત આજે અનુભવી જાગવા મથી રહ્યું છે…ભારત તરફ દૃષ્ટિ નાખી રહ્યું છે. જ્ઞાન ને ભક્તિનું તીર્થ એવા  કવિ ફક્ત દશ શબ્દોમાં જ જન-સમાજને જગાડી દે છે…આજ આપણી સંસ્કૃતિ છે..’વસુધૈવં કુટુમ્બકં’

  આજે લોકશાહીના નામે એવાં રાજકીય પરિબળો શાસનમાં આવ્યાં કે ..લૂંટ ચાલી..માનવતાની મર્યાદાઓ પોથીની શોભા બની ગઈ…આચરણમાંથી એ ગાયબ થઈ ગઈ…

આપણા અમેરિકામાં વસતા અશરફ ડબાવાલાએ કેટલું સરસ નિરુપણ કરી દીધું… 

તું પાનાં સૌ ઈતિહાસનાં ફેરવીને જો,

રાજા છવાયા છે ને પ્રજા આવતી નથી.

સંકલન-રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

…………………………………………………………………………………………….

થાશે ડગર…(ગઝલ)રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

છંદ વિધાનગાગાલલગા ગાગાલલગા

 

ખેલ  રણે  તો  સારથ  પ્રભુ

ઝંઝા   ઝૂકી    થાશે   ડગર

 

ખુદની બુલંદીથી ભર જીગર

દેશે   ડગ  તો  થાશે  ડગર

 

જો  છો  ધસમસતા પૂર તમે

બળ તારું  સ્વયં  થાશે ડગર

 

ખીલ્યા જો  ફૂલ થઈ જગતે

દોડી પવન  જ થાશે  ડગર

 

છે ખારા સાગરની તું નિપજ

તપ્યો તું, ગગન થાશે ડગર

 

દીપ  જડે  જો   સત્ય  સાથ

અમર યશ જગે થાશે  ડગર

રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)


આગળ વાંચો ...

સંસદ ભવનમાં……મુહમ્મદલી વફા

November 18th, 2014
Recent update on http://www.bazmewafa.wordpress.com my Gazhal….સંસદ ભવનમાં……મુહમ્મદલી વફા Pl.click the url: http://bazmewafa.wordpress.com/2014/11/17/sansadbhavanma-muhammedali/        Filed under: ગઝલ Tagged: સંસદ ભવનમાં આગળ વાંચો ...

વૉટ અ રિલિફ

November 18th, 2014

અરે, મેસિઝના સેલમાં જવું નથી?
અરે યાર, એતો છાશવારે આવે છે.
પણ આજે જો તો ખરી યાર, ક્લિયરન્સ પર બીજા ૫૦ ટકા ઑફ છે.
જો સાંભળ, મને ૨૫ ડૉલર ઑફ્ની કુપન પણ આવી છે.
આપણે બે જણા અડધા અડધાં કરી લઈશું.
ઑ.કે. તો ચાલ હું તને ગેલેરિયાના મેસિઝના હાઉસવેરમાં મળું છું.
બીજું સાંભળ, આજે કુકીંગ પૉટ્સનો સેટ ૨૪.૯૯ માં છે. મારે જૂના વાસણ
કાઢી નવા લેવા છે.
આમ બે બહેનપણીઓ વાત કરતી હતી. મારે તો હવે કાંઇ જોઈએ નહી તેથી
વાત સાંભળવાની મજા માણી. નાની વહુ ખૂબ ઈજ્જત આપે. નવું કાંઈ પણ લાવે
સહુથી પહેલાં મને બતાવે.
ફ્રાઈડે હતો તેથી રાતના રસોઈની શાંતિ હતી. દર ફ્રાઇડે ડીનર માટે બહાર જવાનું.
શોપિંગ કરીને સ્નેહ ઘરે આવી. મને બતાવતાં કહે ,મમ્મા જુઓ તો આ સ્વેટરનું
સિક્યોરિટિ ટેગ કાઢવાનું રહી ગયું છે.મેસિઝમાં જઈશ ત્યારે ભવાડો ન થાય તો સારું!
બેટા મેનેજરને ફૉન કરી તારી વાત પહેલાં સમજાવજે.
થેન્કસ મમ્મા, તમે સારું યાદ દેવડાવ્યું !
હવે ડિસ્કાઉન્ટ લેવાનું હતું તેથી રસિદ મારી ફ્રેંડ પાસે હતી.
બીજે દિવસે સ્ટોરના મેનેજર સાથે વાત કરીને પાછી મેસિઝમાં ગઈ. લકિલી અંદર ગઈ
પણ સિક્યોરિટિ એલાર્મ વાગ્યું નહી.
એક કાઉઅન્ટર પર ગઈ તો સેલ્સ વુમન માનવા તૈયાર ન હતી. મેં ખૂબ પૉલાઈટલી
તેને બધી સિટ્યુએશન વિષે વાત કરી.
‘યુ ગો ટુ કસ્ટમર સર્વિસ’.
‘વેર ઈઝ ધેટ’?
શી ટોલ્ડમી ૨ન્ડ ફલોર, ધેન ટેઈક રાઈટ!
આઈ એક્સ્પ્લેઈન ટુ હર ધ સિટ્યુએશન. શી વૉઝ એન્જલ લેડી. શી લુક્ડ એટ મી.
એન્ડ બિલિવ્ડ મી.’
ઈન વન સે્કન્ડ શી રિમુવ્ડ ધ સિક્યોરિટિ ટેગ.
આઈ વૉઝ ટોટલી રિલિવ્ડ !
થેન્કડ હર એન્ડ સ્ટારટેડ માય કાર !
ઘરે આવીને મમ્મીને હગ આપીને બોલાઈ ગયું ‘વૉટ અ રિલિફ’.


આગળ વાંચો ...

ભાનુમતીના જોક

November 18th, 2014

       Bhanumati     સૌને ખબર તો હશે જ કે, સ્વ. ભાનુમતી આપણા ૯૪ વર્ષના લાડીલા વડીલ શ્રી. હિમ્મતલાલ જોશી (‘આતા’) નાં ધર્મપત્ની હતાં. આતાએ અમને મિત્રોને એક વખત કહેલું કે, ચાર ચોપડી પણ નહીં ભણેલાં એવણ સ્વભાવે બહુ આનંદી હતાં; અને તક મળે જોક પણ કહી દેતા. મેં આતાને કહ્યું કે, એકાદ જોક અમને પણ યાદ કરીને કહો તો?

      આ વિનંતીને માન આપીને તેમણે નીચેનો જોક મોકલી આપ્યો છે -

       એક ભાઈ પણ બહુ જોક કહે પણ એની વાઈફનું નામ ન દે. એક બોલકા બેને તે ભાઈને કીધું  આ હિંમત કાકા  ભાનુબેનના બહુ જોક કહે છે  .પણ તમે તમારી વાઈફના જોક કદી કેતા નથી   .પછી અમને એમ લાગે કે તમે તમારી વાઈફથી  ગભરાતા હશો  .
તે ભાઈ કહે, “ના! ના! એવું નથી. મારી વાઈફ પણ ભાનુબેનની જેમ સાંભળી લ્યે. પણ કશું મારી સામે બોલે નહિ.  આવતી વખતે હું એના જોક કહીશ.”

     ઘરે ગયા પછી એની વાઈફને કરગરીને કીધું કે, “આ ગુરુવારે સેન્ટરમાં  મને તારા જોક કહેવા દેજે.  તારા ધણીની કોઈ વાહ વાહ કહે એ તુને નથી ગમતું.? “

     બહુ હાથે પગે લાગીને સમજાવી  ત્યારે એ માની પણ શરત મુકી કે,  “ફક્ત એક જોક કહેજે.”

     ધણી કહે, “સાવ એક જોક કહેવો યોગ્ય ન કહેવાય.”

     પછી એની વહુ કહે, “તો બે જોક કહેજે.  પણ આથી  વધુ અર્ધો જોક પણ કહેતો નહિ .”

     ભાઈ કબુલ થયા  ગુરુવારે  એ જોક કહેવા બેઠા  અને તાનમાં   ને તાનમાં  બે જોક વાળું વચન યાદ નો રહ્યું; અને ત્રીજો જોક કહેવાઈ ગયો. એમના વાઈફ  ઉભા   થઇ  ગયા  અને  મંચ ઉપર જઈને  ભાઈ નો કાંઠલો  પકડ્યો અને બરાડીને બોલ્યાં,” મેર મુઆ !તને  બે જોક કહેવાનું કીધું હતું ને આ ત્રીજો કહેવા બેઠો ? ઘરે આવ્ય પછી તારી વાત છે.” આ ભાઈ ગયા એ ગયા પાછા સેન્ટરમાં આવ્યા નથી   .
મેં ભાનુમતીને  મારા જોક કહેવાનું કહ્યું . એ હવે તમે સાંભળો  .
ભાનુબેન કહે, “એક વખત આ તમારા કાકા  મને ચિત્રનું  પ્રદર્શન જોવા તેડી ગયા .  પ્રદર્શનના દરવાજામાં પ્રવેશ કર્યો, અને બોલ્યા  ” અહી નક્કામાં પૈસા બગડ્યા. આ જો તો ખરી  કેવું ગન્ધારું  અગ્લી ચિત્તર છે ?”

     હું ગઈ અને કીધું, ” એ ચિત્ર નથી. એ અરીસો છે અને એમાં તમારું મોઢું દેખાય છે!”

બોલો શ્રી, ભાનુમતિ માતકી જય !!

    આનો બીજો ભાગ વાંચવા તમારે તેમના બ્લોગની મુલાકાત લેવી પડશે – અહીં.


Filed under: આજની જોક, હિમ્મતલાલ જોશી આગળ વાંચો ...

ગઝલો, મુક્તકો – ડૉ. મુકેશ જોષી

November 18th, 2014
ડૉ. મુકેશ જોષીની સુંદર રચનાઓ આ પહેલા પણ અક્ષરનાદ પર પ્રસ્તુત થઈ છે. આજે પ્રસ્તુત છે તેમની બે ગઝલરચનાઓ અને ચાર મુક્તકો. સુંદર અને સાતત્યસભર રચનાઓ તેમના સર્જનની વિશેષતાઓ છે. અક્ષરનાદને પ્રસ્તુત કૃતિઓ પાઠવવા બદલ ડૉ. જોષીનો આભાર અને શુભકામનાઓ. આગળ વાંચો ...

“ના હોય”-(4)સાક્ષર હરીશભાઇ ઠક્કર

November 18th, 2014
-Sakshar Thakkar's profile photo

શબ્દોનું સર્જનનાં આ મહિનાના વિષય “ના હોય” માટે મારી લઘુકથા.

“ના હોય”

તાપમાં મહેનત કરવાને લીધે પરસેવાથી લથબથ એવો શંભુ એની ઝુપડીમાં આવીને દીવાલના ટેકે બેઠો. ત્રિકમ, પાવડો અને બીજા ખેતીના સાધનો રસ્તામાં થી લઇને ખૂણામાં મુકતા એની પત્ની ઉમાએ કહ્યું, “આ બધું રસ્તામાં કેમ નાખ્યું છે, ગણપત ત્યાં આગળ જ રમે છે એ જો રમતા રમતા આ બાજુ આયો તો એને વાગી જશે”

“અલી,  મેલું છું હવે થોડો શ્વાસ તો લેવા દે”

“હઉ, લઇ લો લઇ લો શ્વાસ લઇ લો…થોડો”

ખુલ્લું પડેલું “ખેડું મિત્ર” છાપાનું પાનું  જોયું અને જોરથી વાંચ્યું,

“દરેક જગ્યાએ પાણી ભરપુર, મધ્યપ્રદેશમાં પુર”

અને ચુલા પર કંઈક વઘાર કરતી ઉમાને કહ્યું,

“અલી તું આવું બધું કેમ વાંચે છે, અહીંયા પાક થતો નથી, લેણદારો પાછળ પડ્યા છે, આટલો દુકાળ છે ને તું પુરના સમાચાર વાંચે છે, કેમ હેરાન કરે છે!”

“ના રે ના, એવું બધું કંઈ નથી વાંચતી, આ તો, એ પાનાંમાં નીચે જુઓ નવી વાનગી આવી છે, દુકાળ પેસ્યલ વાનગી…એની રીત વાંચતી હતી, વઘાર થઇ ગયા પછી શું લખ્યું છે, જરા વાંચીને કહો” ઉમા એ પૂછ્યું.

” ‘દુકાળ પેસ્યલ’ એમ ને… હા… મળ્યું…કે’ છે કે સમારેલી બધી શાકભાજી નાખ…ને પછી થોડી વાર બધું વઘારમાં શેકી અને પાણી નાખ…અને પછી ૧ ચમચી હળદર નાખ અને મીઠું નાખ”

ઉમાએ બધી શાકભાજી નાખી…

“કેટલું મીઠું નાખવાનું છે?”

“એક મિલીટ…વાંચીને કહું… હા… સ્વાદાનુસાર મીઠું”

“પછી?” ઉમા એ પૂછ્યું.

“હવે ૨ મિનીટ હલાવી અને પછી ઝેર”

ઉમાએ આજે જ બજારમાંથી લાવેલી ઉંદર મારવાની દવા નાખી અને આખી તપેલી સાણસીથી ઊંચકી શંભુ પાસે લઇ આવી અને કહ્યું,

” લો ચાખી ને જરા કહો તો કેવું બન્યું છે, પછી આપણે ત્રણે પી લઇએ”… એમ કહીને એણે ગણપતને બોલવા બુમ પાડી, “અલ્યા ગણપત આમ આય તો…. કશું આપું જો તને”

શંભુ એ કહ્યું, 

“એમાં શું ચાખવાનું અલી, આ તો ઘટઘટાઈને પી જવાનું, પેલું હું કે છે હાંભ્ળ્યું નહિ,

ઝેરના પારખા……”


આગળ વાંચો ...

અપડેટ્સ – ૧૫૪

November 18th, 2014

* પેલી અમેરિકાવાળી પોસ્ટ્સને પડતી મૂકવામાં આવી છે. કારણ કે, હવે એ બહુ જ વાસી ગણાય!!

* ગયા શનિવારે ૨૦૦ કિમી (૨૦૨ કિમી, એમ તો) BRM સાયકલિંગ રેસ પૂરી કરવામાં આવી. આરામથી સરસ રોડ પર મુંબઇ-ચારોટી-મુંબઇ. હવે ૩૦૦ કિમી સફળતાપૂર્વક પૂરી કરવાની ઇચ્છા છે, પણ વધુ પ્રેક્ટિસની જરૂર છે. ૩૦૦ કે ૪૦૦ કિમી માટે અત્યંત જરૂરી વસ્તુ – સારી હેડલાઇટ – હવે આવી ગઇ છે, એટલે વાંધો નહી આવે. હા, સાયકલને નવાં મસ્ત થીન-થીન ટાયર્સ પણ લગાવી દીધાં છે.

* એન્ડ્રોઇડ લોલીપોપ!

  • ગુજરાતી ફોન્ટ આવી ગયા છે
  • સાયલન્ટ મોડ હવે, ડુ નોટ ડિસ્ટર્બ, બની ગયું છે, જે શોધતાં થોડી વાર લાગી ત્યાં સુધી એલાર્મ મિસ થઇ ગયું ;)
  • કલર સ્કિમ ઓકે છે.
  • હા, Fit નામની એપ સરસ છે. હવે પેલું ફ્લિટબીટ કે ગારમિનનું કડું લાવવાની જરુર નથી (જોકે બધી જગ્યાએ ફોન ન લઇ જવાય, તો પણ).

PS: ફોન હજી (પણ) રીપેર કરાવવાનો બાકી છે!

* અને, આખું અઠવાડિયું ફરીથી દોડ-મ-દોડી વાળું રહ્યું. નિરવને ઘણાં સમય પછી મળ્યો.

* આજ-કાલ જોકે આળસની માત્રા વધી રહી છે. ફરીથી એકાદ ફુલ બોડી સ્કેન કરાવવાની જરુર છે.


આગળ વાંચો ...

Liberation of Man and Woman

November 17th, 2014
  I make no distinctions between men and women; both have suffered.In fact suffering always comes like that, it is a double-edged sword. If youmake somebody suffer, you have to suffer. If you make somebody a slave,you have to become … Continue reading આગળ વાંચો ...